Quảng Ninh: Siết chặt quản lý, xử lý nghiêm hành vi cải hoán tàu cá trái phép

Trong đợt cao điểm ra quân chuẩn bị làm việc với Đoàn Thanh tra của Ủy ban Châu Âu (EC) lần thứ 5, lực lượng chức năng toàn tỉnh đã tăng cường tuần tra, kiên quyết phát hiện và xử lý nghiêm các trường hợp tự ý cải hoán tàu cá không có sự chấp thuận của cơ quan thẩm quyền.

Đây là bước đi quan trọng thể hiện quyết tâm cao độ của địa phương trong việc ngăn chặn vi phạm IUU, góp phần cùng cả nước sớm gỡ bỏ cảnh báo "Thẻ vàng" và hướng tới một nền nghề cá phát triển hiện đại, bền vững.

Siết chặt kỷ cương và quyết liệt xử lý các vi phạm kỹ thuật trên biển

Quá trình quản lý tàu cá thực tế cho thấy, mọi trường hợp cải hoán phương tiện làm thay đổi kết cấu tổng thể, kích thước chủ yếu, công suất máy chính hoặc các thông số kỹ thuật căn bản đều đòi hỏi cơ quan có thẩm quyền xem xét, thẩm định và cấp văn bản chấp thuận trước khi thi công. Chủ tàu chỉ được phép đưa phương tiện vận hành trở lại sau khi đã hoàn thành toàn bộ thủ tục đăng kiểm, đăng ký theo đúng quy định hiện hành.

Mặc dù hành lang pháp lý đã quy định rất rõ ràng, trên thực tế vẫn tồn tại một bộ phận chủ tàu cố tình tự ý cải tạo, nâng cấp cabin, cơi nới khung vỏ hoặc thay thế máy tàu có công suất lớn hơn mà không đăng ký hay xin phép cơ quan chức năng. Hành vi tự ý cải hoán trái phép này làm thay đổi đột ngột các đặc tính kỹ thuật vốn có của con tàu, gây ảnh hưởng trực tiếp và nghiêm trọng đến khả năng cân bằng ổn định, sức nổi cũng như độ an toàn chung của phương tiện khi hoạt động trong điều kiện sóng gió khắc nghiệt trên biển.

Nguy cơ xảy ra sự cố chìm tàu, tai nạn hàng hải từ đó gia tăng đáng kể, đe dọa trực tiếp đến tính mạng của các thuyền viên và gây thiệt hại nặng nề về kinh tế cho chính chủ sở hữu. Không dừng lại ở đó, việc tự ý cải tạo phương tiện còn gây ra muôn vàn khó khăn cho công tác kiểm định kỹ thuật, gây xáo trộn công tác quản lý quy mô đội tàu, làm mất kiểm soát năng lực khai thác thực tế và cản trở quy trình truy xuất nguồn gốc hải sản. Đây chính là một trong những mắt xích yếu kém làm giảm hiệu quả của các giải pháp tổng thể trong chiến dịch chống khai thác IUU mà cả nước đang nỗ lực thực hiện.

Thực hiện nghiêm túc Công điện số 18/CĐ-TTg ngày 25/02/2026 của Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo tập trung chuẩn bị cho đợt làm việc với Đoàn Thanh tra của Ủy ban Châu Âu lần thứ 5 với quyết tâm cao nhất nhằm gỡ bỏ cảnh báo "thẻ vàng", UBND tỉnh Quảng Ninh đã nhanh chóng ban hành Văn bản số 693/UBND-NLN1 ngày 26/02/2026 cụ thể hóa Kết luận của Phó Thủ tướng Chính phủ tại phiên họp lần thứ 31 Ban chỉ đạo quốc gia về chống khai thác IUU.

Bám sát các chỉ đạo quyết liệt từ cấp trên, Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Quảng Ninh đã chủ động xây dựng kế hoạch chi tiết, huy động lực lượng triển khai đồng bộ các giải pháp ngăn chặn tình trạng khai thác hải sản vi phạm quy định. Nhằm hiện thực hóa tinh thần kiên quyết xử lý nghiêm các hành vi vi phạm và bảo đảm tính thượng tôn pháp luật, Chi cục trưởng Chi cục Biển, Hải đảo và Thủy sản, Kiểm ngư tỉnh Quảng Ninh đã ban hành Quyết định số 196/QĐ-CCBTS-KTr ngày 31/7/2026 thành lập Đoàn kiểm tra, kiểm soát chuyên ngành hoạt động thủy sản trên biển.

Trong đợt cao điểm ra quân diễn ra từ ngày 01/8/2026 đến hết ngày 09/8/2026, lực lượng chức năng đã tiến hành tuần tra, kiểm soát quy mô lớn tại 04 bến, bãi tập kết trọng điểm trên địa bàn tỉnh. Quá trình rà soát trực tiếp 30 tàu cá đang neo đậu và hoạt động đã giúp lực lượng kiểm ngư kịp thời phát hiện, lập biên bản xử lý 01 trường hợp tàu cá tự ý cải hoán khi chưa có văn bản chấp thuận của cơ quan nhà nước có thẩm quyền, ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính với số tiền 35 triệu đồng.

Hướng tới nghề cá phát triển hiện đại, minh bạch và bền vững

Nhằm duy trì tính liên tục và nâng cao hiệu quả công tác quản lý trong thời gian tới, Chi cục Biển, Hải đảo và Thủy sản, Kiểm ngư tỉnh Quảng Ninh xác định tiếp tục tăng cường mật độ tuần tra, kiểm tra trên các vùng biển trọng điểm.

Lực lượng chuyên trách sẽ kiên quyết phát hiện, ngăn chặn và xử lý nghiêm minh tất cả các trường hợp tự ý cải hoán tàu cá khi chưa có sự đồng ý bằng văn bản của cơ quan quản lý nhà nước, đồng thời mở rộng xử lý triệt để các hành vi vi phạm khác trong lĩnh vực thủy sản theo đúng quy định pháp luật.

Đi đôi với công tác thanh tra và xử phạt nghiêm minh, đơn vị tập trung đẩy mạnh hoạt động tuyên truyền, phổ biến kiến thức pháp luật, trực tiếp hướng dẫn các chủ tàu cùng thuyền trưởng thực hiện chuẩn xác các quy trình thủ tục về đăng ký, đăng kiểm, xin cấp giấy phép khai thác thủy sản, cũng như việc lắp đặt và duy trì kết nối liên tục của thiết bị giám sát hành trình VMS.

Việc kết hợp hài hòa giữa biện pháp răn đe và vận động giáo dục sẽ góp phần nâng cao đáng kể ý thức chấp hành pháp luật của cộng đồng ngư dân, tạo tiền đề vững chắc để xây dựng ngành thủy sản Quảng Ninh phát triển theo hướng hiện đại, an toàn, có trách nhiệm và bền vững.

Việc tập trung xử lý dứt điểm và nghiêm minh các hành vi cải hoán tàu cá trái phép mang lại giá trị thiết thực trên nhiều phương diện khác nhau. Hoạt động này không chỉ bảo đảm tiêu chuẩn an toàn kỹ thuật cho từng phương tiện, bảo vệ an toàn tính mạng và tài sản cho ngư dân mỗi khi vươn khơi bám biển, mà còn nâng cao rõ rệt hiệu quả quản lý tổng thể đội tàu của cơ quan nhà nước. Việc đưa hoạt động cải hoán vào khuôn khổ pháp lý giúp đáp ứng tốt các yêu cầu khắt khe của mô hình quản lý nghề cá hiện đại, đồng thời gia tăng tính minh bạch cho toàn bộ chuỗi hoạt động khai thác thủy sản nội địa.

Đây được xem là một trong những giải pháp then chốt nhằm đáp ứng triệt để các khuyến nghị khắt khe từ Ủy ban Châu Âu (EC), đóng góp thiết thực vào nỗ lực chung của cả nước nhằm sớm gỡ bỏ cảnh báo "thẻ vàng" IUU, hướng tới đưa ngành thủy sản Việt Nam phát triển bền vững và hội nhập sâu rộng vào nền kinh tế toàn cầu.

Để bảo đảm quyền lợi hợp pháp và tránh các vi phạm không đáng có, Chi cục Biển, Hải đảo và Thủy sản, Kiểm ngư tỉnh Quảng Ninh khuyến cáo các chủ tàu cá khi có nhu cầu cải tạo, nâng cấp phương tiện cần chủ động thực hiện đúng trình tự, thủ tục theo quy định của pháp luật.

Chủ phương tiện có thể liên hệ trực tiếp với Chi cục Biển, Hải đảo và Thủy sản, Kiểm ngư tỉnh Quảng Ninh tại Tầng 13, Liên cơ quan số 3, phường Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh để nhận được sự hướng dẫn chi tiết và hỗ trợ tận tình trong quá trình hoàn thiện hồ sơ. Bà con ngư dân tuyệt đối không tự ý tiến hành thi công, thay đổi kết cấu hoặc thông số kỹ thuật của tàu cá khi chưa được cơ quan nhà nước có thẩm quyền chính thức cấp văn bản chấp thuận.