Nguồn vốn tín dụng cho nhà ở xã hội đang được ngành ngân hàng duy trì ở mức ưu đãi, với nhiều cơ chế hỗ trợ mới cho người trẻ mua nhà, góp phần thúc đẩy phân khúc này phát triển.
Chia sẻ tại Hội thảo “Nhà ở xã hội: Bứt tốc nguồn cung, đảm bảo công bằng thụ hưởng” do Bộ xây dựng và Báo Tiền Phong tổ chức, ông Nguyễn Xuân Bắc - Phó Vụ trưởng Vụ Tín dụng các ngành kinh tế cho biết, Ngân hàng Nhà nước đang thiết kế cơ chế hỗ trợ riêng cho người trẻ dưới 35 tuổi mua nhà ở xã hội nhằm mở rộng cơ hội tiếp cận nhà ở cho nhóm khách hàng trẻ.
Theo ông Nguyễn Xuân Bắc, thay vì tách riêng một gói tín dụng mới, chính sách này sẽ được lồng ghép vào gói tín dụng 120.000 tỷ đồng đang triển khai để tăng tính linh hoạt trong điều hành.
Hiện dư nợ cho vay đối với người mua nhà dưới 35 tuổi mới đạt khoảng 240 tỷ đồng do chương trình triển khai sau. Tuy nhiên, với cơ chế tín dụng được thiết kế linh hoạt, phân khúc khách hàng trẻ được kỳ vọng sẽ tăng trưởng mạnh trong thời gian tới, qua đó góp phần thúc đẩy thị trường nhà ở xã hội.
Theo ông Nguyễn Ngọc Cảnh - Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước bám sát chủ trương của Chính phủ về phát triển nhà ở xã hội, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam đã chỉ đạo các tổ chức tín dụng ưu tiên nguồn vốn cho phân khúc nhà ở giá rẻ và nhà ở dành cho người thu nhập thấp, đồng thời phối hợp với các bộ, ngành hoàn thiện cơ chế, chính sách nhằm tháo gỡ khó khăn trong quá trình triển khai dự án.
Đến nay, tổng dư nợ tín dụng dành cho nhà ở xã hội đạt khoảng 41.000 tỷ đồng. Trong đó, Ngân hàng Chính sách xã hội chiếm hơn 25.000 tỷ đồng, còn các ngân hàng thương mại khoảng 16.000 tỷ đồng.
Riêng tại Ngân hàng Chính sách xã hội, dư nợ cho vay theo Nghị định 100/2024/NĐ-CP đạt hơn 20.500 tỷ đồng, cùng gần 4.800 tỷ đồng thuộc các chương trình cho vay nhà ở dành cho các đối tượng chính sách.
Tại khối ngân hàng thương mại, dư nợ cho vay nhà ở xã hội đạt khoảng 16.000 tỷ đồng, trong đó hơn 9.000 tỷ đồng theo cơ chế tín dụng thông thường và gần 7.000 tỷ đồng thuộc chương trình cho vay theo Nghị quyết 33/NQ-CP. Doanh số giải ngân thực tế của chương trình này đã đạt khoảng 8.293 tỷ đồng.
Đáng chú ý, các ngân hàng thương mại đã cam kết cho vay khoảng 20.500 tỷ đồng, tương đương 17% quy mô gói tín dụng 120.000 tỷ đồng dành cho phát triển nhà ở xã hội. Tuy nhiên, việc giải ngân phụ thuộc vào tiến độ triển khai dự án, bởi dòng vốn ngân hàng được giải ngân theo tiến độ thi công và nhu cầu vốn thực tế.
Theo ông Nguyễn Xuân Bắc, ngành ngân hàng luôn xác định tín dụng là một trong những nguồn lực quan trọng để thúc đẩy phát triển nhà ở xã hội. Vì vậy, nhiều cơ chế chính sách tín dụng đặc thù đã được thiết kế nhằm hỗ trợ cả chủ đầu tư dự án lẫn người dân có nhu cầu mua nhà.
Một trong những giải pháp đáng chú ý là quy định hệ số rủi ro đối với các khoản vay mua nhà ở xã hội thấp hơn so với các khoản vay bất động sản thương mại. Điều này giúp các ngân hàng thương mại giảm áp lực về hệ số an toàn vốn, từ đó có thêm dư địa mở rộng tín dụng cho lĩnh vực này.
Bên cạnh đó, hai chương trình tín dụng ưu đãi chính đang được triển khai song song. Chương trình cho vay theo Nghị định 100 được thực hiện tại Ngân hàng Chính sách xã hội, với lãi suất khoảng 5,4%/năm và thời hạn vay tối đa lên tới 25 năm dành cho người mua hoặc thuê mua nhà ở xã hội.
Song song với đó là chương trình tín dụng quy mô 120.000 tỷ đồng triển khai thông qua các ngân hàng thương mại để hỗ trợ cả chủ đầu tư dự án và người mua nhà. Lãi suất cho vay được quy định thấp hơn khoảng 1,5–2% so với lãi suất cho vay bình quân trên thị trường.
Hiện lãi suất cho vay đối với chủ đầu tư dự án nhà ở xã hội khoảng 6,1%/năm, trong khi người mua nhà được vay với lãi suất khoảng 5,6%/năm, thấp hơn đáng kể so với mặt bằng lãi suất bất động sản thương mại.
Để khuyến khích các ngân hàng tham gia chương trình tín dụng cho nhà ở xã hội, Ngân hàng Nhà nước cho phép không tính dư nợ của gói tín dụng này vào hạn mức tăng trưởng tín dụng hằng năm của từng ngân hàng. Chính sách này giúp mở rộng dư địa tín dụng và tạo điều kiện để các tổ chức tín dụng tích cực tham gia tài trợ cho các dự án nhà ở xã hội.
Nhờ các giải pháp điều hành đồng bộ, tiến độ giải ngân của chương trình đã cải thiện rõ rệt. Đến cuối tháng 1 năm nay, các ngân hàng thương mại đã đồng ý cho vay khoảng 20.500 tỷ đồng, tăng hơn 200% so với cuối năm 2024.
Tuy vậy, quy mô vốn còn lại của chương trình vẫn rất lớn, cho thấy dư địa tín dụng để thúc đẩy phát triển nhà ở xã hội trong thời gian tới vẫn còn đáng kể. Trong bối cảnh nhu cầu nhà ở của người thu nhập thấp và người trẻ ngày càng gia tăng, việc duy trì lãi suất ưu đãi ổn định trong dài hạn được xem là yếu tố quan trọng để mở rộng khả năng tiếp cận nhà ở cho người dân.
