Siết chặt quản lý bến thủy nội địa

Bên cạnh đóng góp to lớn cho phát triển kinh tế, hoạt động đường thủy trên địa bàn thành phố đang bộc lộ nhiều kẽ hở nghiêm trọng khi tình trạng bến thủy hoạt động chui, bến quá hạn cấp phép vẫn cố tình lén lút vận hành, thậm chí xuất hiện hành vi lạm quyền vi phạm pháp luật trong quản lý hạ tầng bến thủy.

Trước thực trạng này, các lực lượng chức năng thành phố Hải Phòng đã đồng loạt ra quân siết chặt kiểm tra, xử lý nghiêm cả chủ bến lẫn phương tiện, quyết tâm khôi phục trật tự và đảm bảo an toàn giao thông đường thủy.

Gia tăng vi phạm và cái giá của những bến thủy "chui", bến hết hạn

Đã từ lâu, các bến thủy nội địa giữ vai trò là mắt xích trung chuyển quan trọng cho hàng triệu tấn vật liệu xây dựng, xi măng, than và hàng hóa rời mỗi năm. Tuy nhiên, cùng với sự phát triển bùng nổ của hạ tầng, công tác quản lý bến thủy nội địa lại đối mặt với thách thức rất lớn. Theo thống kê của các cơ quan quản lý chuyên ngành, tình trạng bến thủy không phép, hết hạn phép nhưng chưa gia hạn hoặc tự ý mở rộng quy mô xếp dỡ trái quy định diễn ra vô cùng phức tạp.

Mới đây, trong quá trình thực hiện nhiệm vụ tuần tra và kiểm soát trên địa bàn đặc khu Cát Hải, Đội Cảnh sát đường thủy số 1 thuộc Phòng Cảnh sát giao thông Công an thành phố Hải Phòng đã kịp thời phát hiện và xử lý một bến thủy nội địa hoạt động hoàn toàn chui.

Tại thời điểm kiểm tra ngày 26/10, lực lượng chức năng phát hiện phương tiện mang biển kiểm soát HP-6xxx do anh L.V.T. sinh năm 1981, đăng ký thường trú tại xã Quyết Thắng, Hải Phòng điều khiển đang neo đậu và tiến hành xếp dỡ xi măng tại một bến thủy chưa từng được cơ quan nhà nước có thẩm quyền công bố hay cấp phép hoạt động.

Tiến hành xác minh khẩn cấp, cơ quan Công an làm rõ người tổ chức khai thác bến thủy trái phép này là anh P.V.T. sinh năm 1974, cư trú tại đặc khu Cát Hải. Làm việc với lực lượng công an, anh P.V.T. hoàn toàn không xuất trình được bất kỳ giấy tờ pháp lý nào liên quan đến hoạt động của bến.

Căn cứ trên các quy định hiện hành, Đội Cảnh sát đường thủy số 1 đã lập hai biên bản vi phạm hành chính đối với chủ bến và thuyền trưởng về hành vi neo đậu, xếp dỡ hàng hóa tại vị trí chưa được cấp phép. Tổng số tiền xử phạt hành chính đối với hai trường hợp này là 40 triệu đồng. Bên cạnh việc phạt tiền, thuyền trưởng L.V.T. còn phải chịu hình thức xử phạt bổ sung là tước quyền sử dụng giấy chứng nhận khả năng chuyên môn trong thời hạn 3 tháng.

Không chỉ dừng lại ở các bến hoạt động hoàn toàn chui, thực trạng các bến thủy đã hết hạn phép nhưng vẫn cố tình chây ỳ, lén lút khai thác cũng đang đặt ra nhiều lo ngại. Điển hình tại đoạn sông Cấm chảy qua địa bàn phường Đông Hải, lực lượng Cảnh sát giao thông đường thủy Công an thành phố Hải Phòng qua nắm tình hình đã phát hiện tình trạng một số bến thủy nội địa đã hết thời hạn cấp phép từ lâu nhưng vẫn tiếp tục cho tàu thuyền cập bến khai thác hàng hóa.

Qua xác minh thực tế tại khu vực này, các bến thủy nội địa thuộc sở hữu của Công ty Cổ phần Thương mại Việt Thắng và Hợp tác xã Bạch Đằng mặc dù giấy phép hoạt động đã hết hạn nhưng hằng ngày vẫn có nhiều tàu thuyền đến cập cầu để bốc dỡ hàng hóa. Các phương tiện này chủ yếu vận chuyển vật liệu xây dựng như cát, đá với phương thức hoạt động hết sức kín kẽ, thường tập trung khai thác vào khoảng thời gian từ chiều tối đến đêm muộn nhằm tránh sự chú ý của lực lượng chức năng.

Trước vi phạm kiên quyết này, các cơ quan chức năng thành phố đã tiến hành cho tháo dỡ ngay các công trình, cầu cảng vi phạm, đồng thời nạo vét và di dời toàn bộ vật cản ảnh hưởng đến dòng chảy của sông Cấm.

Siết chặt chế tài kép và bài học thượng tôn pháp luật trong quản lý

Nhằm xử lý triệt để, Công an thành phố Hải Phòng đã chỉ đạo các lực lượng chuyên trách ra quân quyết liệt. Điểm nổi bật trong đợt cao điểm này chính là việc kiên quyết áp dụng chế tài xử lý đồng thời đối với cả chủ bến thủy vi phạm lẫn người điều khiển phương tiện thủy neo đậu trái phép. Việc phạt cả hai đầu vi phạm bước đầu mang lại hiệu quả rõ rệt, góp phần nâng cao ý thức chấp hành pháp luật từ cả hai phía, ngăn chặn từ sớm và từ xa các nguy cơ mất an toàn giao thông đường thủy nội địa.

Những con số thống kê trong đợt triển khai chuyên đề đã phản ánh rõ quyết tâm của lực lượng công an thành phố. Chỉ tính riêng trong đợt ra quân chuyên đề vừa qua, Đội Cảnh sát đường thủy số 1 đã kiểm tra, phát hiện và lập hồ sơ xử lý tổng cộng 19 bến thủy vi phạm cùng 22 phương tiện liên quan. Tổng số tiền ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính lên tới 966 triệu đồng. Trong đó, số tiền xử phạt đối với các chủ bến vi phạm chiếm phần lớn với 682,5 triệu đồng và số tiền phạt đối với các chủ phương tiện, thuyền trưởng vi phạm là 283,5 triệu đồng.

Song song với công tác xử phạt vi phạm hành chính, bài học về tính khống chế và sự nghiêm minh của pháp luật trong quản lý hạ tầng bến thủy còn được thể hiện rõ qua việc xử lý hình sự các hành vi vi phạm, cho dù người vi phạm từng giữ vị trí lãnh đạo trong cơ quan nhà nước. Một vụ án điển hình vừa qua đã rung chuông cảnh báo về sự tuân thủ pháp luật trong công tác giải phóng mặt bằng và quản lý bến thủy nội địa.

Theo thông tin từ Cổng thông tin điện tử Công an thành phố Hải Phòng, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an thành phố đã tiến hành khởi tố bị can và thi hành lệnh bắt tạm giam đối với Tạ Tòng Đông (tên gọi khác là Tạ Viết Đông), nguyên Giám đốc Ban Quản lý Dự án đầu tư xây dựng phát triển đô thị thành phố Hải Phòng trực thuộc UBND thành phố Hải Phòng, để điều tra về tội lạm quyền trong khi thi hành công vụ theo quy định tại khoản 4 Điều 357 Bộ luật Hình sự.

Vụ án này xuất phát từ đơn kiến nghị của Công ty TNHH Toàn Mỹ liên quan đến vụ việc xảy ra tại khu vực cầu tàu bến thủy nội địa thuộc xã Tân Dương, huyện Thủy Nguyên (nay thuộc địa bàn phường Thủy Nguyên, thành phố Hải Phòng) từ năm 2019.

Theo kết quả điều tra bước đầu, Công ty TNHH Toàn Mỹ trước đó đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyền cho thuê đất để đầu tư xây dựng bến thủy nội địa và bãi tập kết vật liệu tại khu vực bãi bồi ngoài đê tả sông Cấm. Khi thành phố Hải Phòng có chủ trương dừng thực hiện dự án, vào ngày 5/9/2019, giữa doanh nghiệp và Ban Quản lý Dự án đầu tư xây dựng phát triển đô thị thành phố Hải Phòng đã lập biên bản thống nhất phương án xử lý.

Biên bản thỏa thuận rõ ràng rằng doanh nghiệp chỉ thực hiện tháo dỡ, di chuyển tài sản sau khi Ban Quản lý dự án hoàn tất nghĩa vụ thanh toán giá trị khối lượng san lấp mặt bằng cùng các khoản hỗ trợ liên quan cho doanh nghiệp. Tuy nhiên, trong khoảng thời gian ngắn từ ngày 11 đến ngày 14/9/2019, mặc dù chưa hề có quyết định cưỡng chế của cơ quan nhà nước có thẩm quyền, chưa hoàn thành nghĩa vụ thanh toán theo đúng thỏa thuận đã ký và chưa nhận được sự đồng thuận từ phía doanh nghiệp, Tạ Viết Đông với tư cách Giám đốc Ban Quản lý dự án vẫn liên tiếp ký ban hành nhiều văn bản chỉ đạo triển khai phá dỡ công trình cầu tàu bến thủy nội địa của Công ty TNHH Toàn Mỹ.

Quá trình điều tra thu thập tài liệu xác định, Tạ Viết Đông không được pháp luật giao thẩm quyền quyết định việc phá dỡ công trình của doanh nghiệp. Hành vi tự ý ban hành các văn bản chỉ đạo phá dỡ tài sản của bị can là vượt quá chức năng, nhiệm vụ và quyền hạn được giao, gây ra thiệt hại đặc biệt nghiêm trọng về tài sản cho doanh nghiệp.

Từ việc xử lý nghiêm các bến chui, bến hết hạn đến việc khởi tố các hành vi lạm quyền trong quản lý bến thủy cho thấy một thông điệp mạnh mẽ của thành phố Hải Phòng: không có vùng cấm trong công tác lập lại trật tự kỷ cương giao thông đường thủy, góp phần bảo vệ an toàn hành lang luồng lạch, thúc đẩy kinh tế biển Hải Phòng phát triển bền vững và đúng pháp luật.