Sức mua ô tô xăng dầu giảm mạnh, xe hybrid nổi lên như điểm sáng

Thị trường ô tô Việt Nam trong những tháng đầu năm 2026 đang cho thấy những tín hiệu đáng chú ý, không chỉ ở sự biến động về doanh số mà còn ở sự thay đổi dần trong cơ cấu lựa chọn của người tiêu dùng. Trong khi sức mua ô tô sử dụng động cơ xăng, dầu sụt giảm mạnh, các dòng xe ứng dụng công nghệ điện hóa, đặc biệt là hybrid, lại ghi nhận mức tăng trưởng tích cực.

Theo số liệu công bố từ Hiệp hội Các nhà sản xuất ô tô Việt Nam (VAMA), trong tháng 2/2026 tổng doanh số bán ô tô của các thành viên đạt 19.278 xe, giảm 48% so với tháng 1/2026. Trong đó, phân khúc xe du lịch giảm mạnh nhất với mức giảm 53%, trong khi xe thương mại giảm 37%.

Xét theo nguồn cung, doanh số ô tô lắp ráp trong nước đạt 9.220 xe, giảm 49%, còn ô tô nhập khẩu nguyên chiếc đạt 10.058 xe, giảm 47% so với tháng trước. Nếu tính thêm lượng xe điện của VinFast và xe Hyundai do Hyundai Thành Công lắp ráp, phân phối tại Việt Nam, tổng lượng ô tô tiêu thụ trong tháng 2/2026 đạt khoảng 32.261 xe, giảm hơn 45% so với tháng đầu năm.

Sức mua suy giảm khiến doanh số của hầu hết các thương hiệu ô tô trên thị trường đều đi xuống, đặc biệt là những hãng có danh mục sản phẩm chủ yếu sử dụng động cơ đốt trong. Nhiều thương hiệu ghi nhận mức giảm sâu như Mitsubishi giảm 60%, Lexus giảm 78%, Honda giảm 61%, trong khi Toyota giảm khoảng 20%. Các thương hiệu khác như Mazda, Kia, Peugeot hay Ford cũng chứng kiến lượng xe bán ra giảm gần một nửa so với tháng trước.

Ở cấp độ sản phẩm, phần lớn các mẫu xe động cơ xăng, dầu đều ghi nhận doanh số sụt giảm. Những mẫu xe vốn được xem là trụ cột doanh số như Mitsubishi Xpander, Mitsubishi Xforce hay Toyota Vios chỉ bán được khoảng 500-600 xe trong tháng. Nhiều phân khúc quen thuộc như sedan hạng B, sedan hạng C, SUV 7 chỗ hay MPV cũng ghi nhận mức tiêu thụ thấp nhất kể từ sau giai đoạn đại dịch Covid-19.

Tuy nhiên, sự sụt giảm này phần nào mang tính chu kỳ khi thị trường ô tô Việt Nam thường chững lại vào tháng hai do trùng với kỳ nghỉ Tết Nguyên đán. Hoạt động sản xuất, vận chuyển và bán hàng tại các đại lý bị gián đoạn, trong khi phần lớn nhu cầu mua xe thường tập trung vào giai đoạn trước Tết.

Trong bối cảnh toàn thị trường đi xuống, dòng xe hybrid lại nổi lên như một điểm sáng. Theo VAMA, trong tháng 2/2026 doanh số ô tô hybrid đạt 1.119 xe, tăng gần 23% so với tháng 1/2026 và chiếm gần 6% tổng lượng xe bán ra của các thành viên hiệp hội.

Phần lớn doanh số hybrid hiện đến từ các thương hiệu Nhật Bản như Toyota và Honda. Điều này cho thấy người tiêu dùng Việt Nam đang dần cởi mở hơn với các giải pháp công nghệ tiết kiệm nhiên liệu và giảm phát thải. Nếu cách đây khoảng hai năm thị phần xe hybrid tại Việt Nam chỉ ở mức dưới 2%, thì đến nay con số này đã tăng lên gần 6%.

Xu hướng này cũng phản ánh bước chuyển ban đầu trong quá trình điện hóa phương tiện giao thông tại Việt Nam. Thay vì chuyển đổi ngay sang xe điện thuần, nhiều người tiêu dùng có xu hướng tiếp cận các giải pháp trung gian như hybrid hoặc các dạng xe điện hóa khác.

Từ góc độ chuyên gia, quá trình chuyển đổi sang giao thông xanh cần được thực hiện theo lộ trình phù hợp với điều kiện hạ tầng và khả năng kinh tế của từng quốc gia. Theo PGS, TS Đỗ Văn Dũng - Chủ tịch Hội Ô tô và Thiết bị động lực Thành phố Hồ Chí Minh, Nguyên Hiệu trưởng Trường ĐH Sư phạm Kỹ thuật Thành phố Hồ Chí Minh, Việt Nam nên phát triển phương tiện xanh theo từng giai đoạn, trong đó xe hybrid sạc ngoài (PHEV) có thể đóng vai trò là bước chuyển tiếp quan trọng.

Theo ông, PHEV có lợi thế khi vừa có thể vận hành bằng điện trong những hành trình ngắn, vừa sử dụng động cơ xăng khi cần thiết, qua đó tận dụng hệ thống hạ tầng nhiên liệu hiện có. Trong điều kiện giao thông tại các đô thị lớn như TP HCM hay Hà Nội, nơi quãng đường di chuyển hàng ngày thường không quá dài, PHEV có thể giúp giảm đáng kể lượng nhiên liệu tiêu thụ cũng như phát thải.

Về lâu dài, xe điện thuần (BEV) vẫn được xem là hướng phát triển chủ đạo của giao thông đô thị khi hệ thống trạm sạc được đầu tư đồng bộ và công nghệ pin tiếp tục được cải thiện. Trong bối cảnh đó, sự tham gia của các doanh nghiệp trong nước như VinFast được kỳ vọng sẽ góp phần thúc đẩy quá trình chuyển đổi thông qua việc phát triển hệ sinh thái xe điện và mở rộng mạng lưới hạ tầng sạc.

Nhìn tổng thể, những biến động của thị trường ô tô Việt Nam trong thời gian gần đây không chỉ phản ánh yếu tố chu kỳ ngắn hạn mà còn cho thấy sự thay đổi dần trong xu hướng tiêu dùng. Từ hybrid đến các dòng xe điện, quá trình điện hóa phương tiện đang từng bước hình thành, tạo nền tảng cho lộ trình phát triển giao thông xanh trong tương lai.