Hỗ trợ tài chính cho khởi nghiệp sinh viên rất cần được thiết kế và triển khai phù hợp với từng giai đoạn phát triển của dự án.
Theo báo cáo kết quả triển khai Đề án 1665 giai đoạn 2017 – 2025 của Bộ Giáo dục và Đào tạo, qua 7 năm triển khai, có khoảng 300 doanh nghiệp được hình thành từ vườn ươm đại học và 12 dự án gọi được vốn từ nhà đầu tư bên ngoài với quy mô không quá 1 tỷ đồng mỗi dự án. Kết quả đạt được cho thấy vẫn còn rất khiêm tốn, đồng thời cũng là thách thức cho cơ chế hiện hành.
Theo báo cáo tham luận của Viện Đổi mới sáng tạo – Đại học Kinh tế TP HCM trong tài liệu Hội nghị tuyên truyền, phổ biến và phát động triển khai Chương trình hỗ trợ Học sinh, sinh viên khởi nghiệp giai đoạn 2026 – 2035, dựa trên cách tiếp cận theo giai đoạn trong nghiên cứu về đổi mới sáng tạo và khởi nghiệp, UEH đã xây dựng mô hình hỗ trợ các dự án khởi nghiệp sinh viên như một lộ trình đổi mới sáng tạo Innovation Pathway được tích hợp trong hệ sinh thái đổi mới sáng tạo của trường.
Trong mô hình hỗ trợ khởi nghiệp sinh viên, UEH đặc biệt nhấn mạnh vai trò của giai đoạn nhận diện cơ hội và hình thành ý tưởng (Fuzzy Front End - FFE), nơi các cơ hội được khám phá, ý tưởng được hình thành và đánh giá trước khi chuyển sang giai đoạn phát triển sản phẩm và thương mại hóa. Việc tiếp cận theo giai đoạn cho phép các đơn vị hỗ trợ khởi nghiệp và các nhóm sáng lập áp dụng các công cụ quản trị, cơ chế hỗ trợ phù hợp với từng thời điểm phát triển của dự án.
Giai đoạn khởi đầu của lộ trình được triển khai thông qua UEH BizTech Hackathon, một cuộc thi học thuật thường niên nhằm khơi nguồn ý tưởng đổi mới sáng tạo ứng dụng công nghệ để giải quyết các vấn đề thực tiễn. Ở giai đoạn tiếp theo, các dự án có tiềm năng thương mại hóa tham gia UII Incubation Program, chương trình ươm tạo kéo dài khoảng 06 tháng dành cho startup giai đoạn đầu.
Đối với các doanh nghiệp khởi nghiệp đã có doanh thu hoặc đang ở giai đoạn hạt giống, UEH tiếp tục hỗ trợ thông qua UII x VC Acceleration Program, chương trình tăng tốc hợp tác với các quỹ đầu tư. Mục đích nhằm hướng tới việc chuyên nghiệp hóa tổ chức startup và chuẩn bị cho các vòng gọi vốn tiếp theo.
Đáng chú ý, sự kiện Demo Day như đã triển khai của năm 2025 tiếp tục đóng vai trò cầu nối với thị trường khi quy tụ hơn 70 đại diện từ quỹ đầu tư, tổ chức tăng tốc và nhà đầu tư thiên thần, tạo cơ hội kết nối trực tiếp cho 13 doanh nghiệp khởi nghiệp trong cộng đồng UEH.
Cũng theo báo cáo tham luận của Viện Đổi mới sáng tạo trong Tài liệu Hội nghị, các cơ sở giáo dục đại học cần chuyển sang xây dựng hệ sinh thái hỗ trợ khởi nghiệp đổi mới sáng tạo có cấu trúc và có tính liên tục. Từ kinh nghiệm triển khai hệ sinh thái đổi mới sáng tạo hỗ trợ khởi nghiệp sinh viên tại UEH, có thể rút ra một số hàm ý quản trị quan trọng cho các cơ sở giáo dục đại học trong việc thiết kế và vận hành các chương trình hỗ trợ khởi nghiệp sáng tạo.
Thứ nhất, thiết kế lộ trình hỗ trợ khởi nghiệp theo từng giai đoạn phát triển của dự án, trong đó các hoạt động như hackathon, chương trình ươm tạo và chương trình tăng tốc được liên kết thành một chuỗi hỗ trợ liên tục. Cách tiếp cận này giúp duy trì quá trình phát triển của dự án từ hình thành ý tưởng, thử nghiệm sản phẩm đến thương mại hóa.
Thứ hai, áp dụng cơ chế tài trợ theo cột mốc phát triển, trong đó nguồn vốn được phân bổ theo các bước phát triển cụ thể như hoàn thiện nguyên mẫu, xác thực thị trường hoặc đạt được các chỉ số tăng trưởng nhất định. Đồng thời, việc hình thành mạng lưới nhà đầu tư thiên thần từ cộng đồng cựu sinh viên và doanh nhân sẽ giúp tạo nguồn vốn mồi bền vững cho hệ sinh thái khởi nghiệp trong trường đại học.
Thứ ba, xây dựng đội ngũ chuyên trách về đổi mới sáng tạo và khởi nghiệp, kết hợp giữa chuyên gia học thuật và các doanh nhân, nhà đầu tư có kinh nghiệm thực tiễn. Việc mời các quỹ đầu tư và doanh nhân tham gia vào quá trình cố vấn và đánh giá dự án cũng giúp nâng cao tiêu chuẩn lựa chọn, phát triển các dự án khởi nghiệp sinh viên.
Thứ tư, việc hỗ trợ khởi nghiệp cần được thiết kế theo hướng kết hợp giữa nguồn lực tài chính và phi tài chính, bởi tri thức, kỹ năng và mạng lưới hỗ trợ đóng vai trò quan trọng không kém nguồn vốn đối với sự thành công của các dự án khởi nghiệp. Đồng thời, các chương trình cần phát triển tích hợp các phương pháp quản trị theo mục tiêu và lập kế hoạch theo kịch bản để giúp các nhóm startup xây dựng chiến lược phát triển linh hoạt.
