Kết hợp Trung tâm Tài chính quốc tế (VIFC) và Khu thương mại tự do (FTZ) sẽ tạo lợi thế hút vốn khác biệt cho TP HCM, theo chuyên gia quốc tế.
Nhận định được ông Niraj Vedwa, Thành viên hội đồng quản trị Xacbank (Mông Cổ), nêu tại diễn đàn "Dòng vốn không biên giới" vừa diễn ra tại TP HCM.
Theo chuyên gia, TP HCM có thể tận dụng thế mạnh sản xuất, dòng vốn FDI và vị trí kết nối chuỗi cung ứng ASEAN để trở thành một trung tâm tài chính thế hệ mới, dịch chuyển từ "điểm đến đầu tư" sang "nhà tổ chức đầu tư", thông qua kết hợp Trung tâm Tài chính quốc tế (VIFC) và Khu thương mại tự do (FTZ).
"VIFC và FTZ có thể trở thành hai mặt của cùng một động lực thu hút vốn, kết hợp hạ tầng tài chính với hạ tầng thương mại để tạo ra lợi thế khác biệt", ông nói.
VIFC quy tụ các nhà quản lý tài sản, ngân hàng, quỹ đầu tư, giao dịch ngoại hối, văn phòng quản lý tài sản gia đình, tài chính xanh, công nghệ tài chính và tài chính số. FTZ đóng vai trò động lực phát triển kinh tế thực, thông qua hệ thống logistics, sản xuất và chuỗi cung ứng, các ngành công nghiệp chiến lược và công nghệ cao.
"Cơ hội phát triển nằm ở giao thoa và kết nối giữa vốn, thương mại, dữ liệu và các dự án đầu tư", ông Niraj Vedwa, nhận định. Trong đó, vốn từ VIFC tài trợ cho hạ tầng, doanh nghiệp và chuỗi cung ứng trong FTZ. Ngược lại, hoạt động giao thương, logistics và tài chính thương mại tại FTZ tạo ra nhu cầu cho các dịch vụ tài chính, phòng ngừa rủi ro và ngoại hối tại VIFC.
Ngoài ra, hạ tầng dữ liệu thương mại và chuỗi cung ứng minh bạch từ FTZ phục vụ cho việc phân tích, định giá rủi ro và đầu tư tại VIFC. Sự kết hợp này còn tạo ra các dự án mới lĩnh vực hạ tầng logistics, giao thông để thu hút các quỹ đầu tư.
TP HCM là một trong hai địa điểm đặt Trung tâm tài chính quốc tế Việt Nam theo mô hình "một trung tâm, hai điểm đến". Trong kỳ đánh giá mới nhất, địa phương tăng 17 bậc trên xếp hạng trung tâm tài chính toàn cầu, đứng thứ 67.
Cuối năm ngoái, Hội đồng nhân dân TP HCM cũng đã thông qua thành lập khu thương mại tự do Cái Mép Hạ, quy mô khoảng 3.800 ha và định hướng mở rộng thêm các phân khu Cần Giờ, An Bình, Bàu Bàng trong tương lai.
Khuyến nghị triển khai, ông Niraj Vedwa cho rằng nên xác định 3-4 nhà đầu tư hoặc định chế toàn cầu mục tiêu muốn thu hút và kết nối 10-20 ngân hàng quốc tế, quỹ đầu tư, công ty quản lý tài sản lớn để giới thiệu giá trị, sản phẩm.
Ưu tiên hình thành danh mục dự án đủ điều kiện thu hút đầu tư trong các lĩnh vực hạ tầng, logistics, cảng biển và các dự án có khả năng huy động vốn tư nhân. Song song, tiếp tục hoàn thiện hạ tầng vận hành cho thị trường tài chính và thương mại quốc tế, bao gồm khung pháp lý, chính sách thuế, dịch vụ lưu ký, thanh toán bù trừ, ngoại hối và quy trình tiếp nhận nhà đầu tư trên nền tảng số.
Ông Nguyễn Duy Hiếu, Trưởng khối pháp lý EY Law Vietnam, đồng thuận rằng việc xây dựng trung tâm tài chính thành công không chỉ nằm ở vốn hay công nghệ mà phụ thuộc vào chất lượng thể chế, pháp lý.
Theo ông, các nhà đầu tư nước ngoài thường quan tâm đến chi phí rủi ro pháp lý và khả năng dự đoán kết quả khi xảy ra tranh chấp. Ông đề xuất tập trung 5 ưu tiên chiến lược gồm quy định rõ ràng, quản lý sandbox hiệu quả, bảo vệ vốn đầu tư, cơ chế giải quyết tranh chấp thực tế và tính kết nối pháp lý quốc tế.
"Xây tòa nhà hay văn phòng rất dễ, lợi thế cạnh tranh cốt lõi của VIFC nằm ở sự minh bạch, quy tắc cấp phép rõ ràng và cơ chế giám sát tương xứng", ông nói.
Chia sẻ với báo chí mới đây, ông Richard D. McClellan - Tổng Giám đốc điều hành VIFC-HCMC khẳng định: Để xây dựng VIFC thành công, cần xác định đó là câu chuyện dài hạn, ít nhất 10 năm.
Ông cũng cho biết VIFC-HCMC hiện đang dần hoàn thiện nền tảng từ khung pháp lý, nhân lực, đến hình thành 4 trụ cột sản phẩm quan trọng gồm: quản lý quỹ và tài sản, trái phiếu và trái phiếu bền, Fintech, thị trường hàng hóa phái sinh.
Liên quan đến câu hỏi của phóng viên Diễn đàn Doanh nghiệp về tiến độ phát hành trái phiếu đô thị của TP HCM qua VIFC-HCMC, ông Richard D. McClellan cho biết, trái phiếu là một trong những ưu tiên hàng đầu của VIFC-HCMC, bởi đây là công cụ có thể nhanh chóng khơi thông nguồn vốn lớn.
"Chúng tôi đang xây dựng các khuôn khổ cho cả trái phiếu doanh nghiệp và trái phiếu đô thị. Luật phát triển Đô thị dành cho TP.HCM gần đây sẽ cho phép Thành phố trực tiếp phát hành trái phiếu bằng USD. Tuy nhiên, đây không phải là những việc có thể hoàn thành trong một sớm một chiều. Chúng tôi cần thêm thời gian để tiếp tục hoàn thiện khuôn khổ pháp lý, tạo cơ sở cho việc phát hành các loại trái phiếu này. Tôi cho rằng sẽ cần một khoảng thời gian nữa trước khi các quy định được công bố rộng rãi và có thể chính thức đưa vào áp dụng", Tổng Giám đốc VIFC-HCMC chia sẻ.
Trong bối cảnh thương mại toàn cầu chịu sức ép từ các rào cản kỹ thuật thế hệ mới như Cơ chế điều chỉnh biên giới carbon (CBAM) và bộ tiêu chuẩn ESG gắt gao, Hội nghị Thượng đỉnh Đổi mới Sáng tạo Việt Nam 2026 (VIS 2026) đã trở thành tâm điểm chú ý của cộng đồng doanh nghiệp khi tập trung giải quyết trực diện các bài toán sống còn: làm thế nào để biến áp lực tuân thủ thành lợi thế cạnh tranh, khơi thông nguồn vốn quốc tế và thương mại hóa công nghệ sâu (deep tech).
Tại hội nghị, một trong số những kết quả giao thương nổi bật sự hình thành của các liên minh chiến lược quan trọng nhằm hỗ trợ doanh nghiệp Việt vươn ra thế giới: InnoLab Asia × Spacecubed (Australia); InnoLab Asia × Wellips × Gongju National University (Hàn Quốc), Liên doanh Veep & Neuron (Việt Nam – Singapore).
Thông qua các chuỗi thảo chuyên gia và đại diện quỹ đầu tư quốc tế thống nhất ba mũi nhọn hành động giúp Việt Nam đón đầu làn sóng công nghệ cao: 1) Xây dựng hạ tầng dùng chung (Shared Infrastructure): Đầu tư các phòng lab dùng chung và trung tâm đổi mới sáng tạo mở nhằm giảm thiểu chi phí R&D ban đầu cho doanh nghiệp khởi nghiệp deep tech. 2) Ưu tiên phát triển nhân lực bán dẫn & AI: Đẩy mạnh liên kết giữa các trường đại học với các tập đoàn công nghệ toàn cầu, đào tạo lực lượng kỹ sư chất lượng cao đáp ứng trực tiếp tiêu chuẩn tuyển dụng quốc tế. 3) Thành lập các Quỹ đồng đầu tư (Co-investment Funds): Kết hợp nguồn vốn mồi của Nhà nước với các quỹ mạo hiểm quốc tế để san sẻ rủi ro, bảo trợ cho các dự án công nghệ mang tính chiến lược quốc gia.
Trong bức tranh này, với các lợi thế riêng, TP HCM và "đòn bẩy" VIFC được kỳ vọng có bước nhảy vọt chiến lược - chuyển từ điểm đến thu hút đầu tư nước ngoài sang vai trò điều phối đầu tư, thu hút dòng vốn, thúc đẩy hoạt động kinh tế xuyên biên giới và biến TP HCM cùng với hệ sinh thái trong nước thành một Trung tâm tài chính quốc tế hàng đầu.
