Thái Nguyên khẳng định vị thế một trung tâm kinh tế công nghiệp năng động, đang hiện thực hóa bước chuyển dịch chiến lược sang quản trị dựa trên dữ liệu và khoa học - công nghệ.
Bức tranh kinh tế tỉnh Thái Nguyên, quý III năm 2026 đã ghi nhận những kết quả vô cùng bứt phá. Theo số liệu từ Thống kê tỉnh Thái Nguyên, tốc độ tăng trưởng tổng giá trị sản phẩm trên địa bàn (GRDP) trong quý III đạt tới 13,96%, đưa Thái Nguyên vươn lên xếp thứ 2 trong số 34 tỉnh, thành phố cả nước, chỉ sau tỉnh Quảng Ninh.
Điều đáng ghi nhận là sự tăng trưởng này không đến từ một lĩnh vực đơn lẻ mà thể hiện tính đồng bộ và toàn diện khi cả 3 khu vực kinh tế đều vượt kịch bản đề ra: Khu vực công nghiệp và xây dựng tiếp tục đóng vai trò hạt nhân với mức tăng 20,34%. Khu vực dịch vụ giữ nhịp tăng trưởng ổn định ở mức 8,98%. Thuế sản phẩm tăng 6,92%. Khu vực nông, lâm nghiệp và thủy sản đạt mức tăng 4,22%.
Kết quả trên là minh chứng cho sự vào cuộc quyết liệt của cả hệ thống chính trị trong việc thích ứng, điều chỉnh linh hoạt kịch bản tăng trưởng phù hợp với thực tiễn. Nền tảng công nghiệp vững chắc của Thái Nguyên tiếp tục được củng cố khi tính đến nay, toàn tỉnh đã quy hoạch 15 khu công nghiệp và khu công nghệ số tập trung, thu hút 384 dự án còn hiệu lực. Trong đó bao gồm 202 dự án đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) với tổng vốn đăng ký 19.144 triệu USD và 182 dự án đầu tư trong nước (DDI) với tổng vốn đăng ký 65.109 tỷ đồng. Ở mảng cụm công nghiệp (CCN), tính đến hết tháng 9/2026, 41 CCN được thành lập đã thu hút 101 dự án và cơ sở sản xuất, tạo việc làm cho khoảng 16.800 lao động.
Tuy nhiên, nhìn nhận một cách khách quan và thẳng thắn, đà bứt phá của kinh tế Thái Nguyên vẫn đang đứng trước những rào cản mang tính nút thắt. Công tác giải phóng mặt bằng tại một số khu, CCN còn gặp nhiều khó khăn; quỹ đất tái định cư chưa đáp ứng kịp thời; hạ tầng giao thông kết nối kỹ thuật (điện, nước, viễn thông) ở một số nơi triển khai còn chậm; năng lực tài chính của một vài chủ đầu tư hạ tầng chưa đảm bảo tiến độ cam kết.
Nhận diện rõ những "điểm nghẽn" này, UBND tỉnh đã đặt ra yêu cầu hành động quyết liệt cho quý IV, giai đoạn có ý nghĩa quyết định đối với mục tiêu cả năm. Tỉnh tập trung giải phóng mặt bằng, tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp, đẩy nhanh tiến độ các dự án trọng điểm, điều chỉnh linh hoạt kế hoạch đầu tư công và tập trung tăng thu ngân sách, phấn đấu hoàn thành mục tiêu tăng trưởng kinh tế cả năm 2026 từ 11% trở lên.
Bản đồ đổi mới sáng tạo gọi tên Thái Nguyên
Sự bứt phá về quy mô và tốc độ tăng trưởng kinh tế của Thái Nguyên sẽ không thể bền vững nếu thiếu đi nền tảng tri thức, khoa học - công nghệ và chuyển đổi số (KHCN&CĐS). Báo cáo Chỉ số đổi mới sáng tạo (ĐMST) (cấp địa phương (PII) năm 2026 do Bộ KH&CN công bố ngày 4/10 đã mang đến một tin vui lớn: Thái Nguyên đạt 47,81 điểm, vươn lên vị trí thứ 8/34 tỉnh, thành phố, tăng 5 bậc so với năm 2025 và tiếp tục giữ vững vị trí số 1 tại khu vực trung du và miền núi phía Bắc.
Đặc biệt, Thái Nguyên góp mặt ở vị trí thứ 3 toàn quốc về trụ cột Trình độ phát triển của doanh nghiệp. Đây là một điểm tựa mang tính chiến lược, phản ánh năng lực hấp thụ, ứng dụng KHCN và tinh thần ĐMST linh hoạt của cộng đồng doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh.
Những con số trên bảng xếp hạng PII không phải là sản phẩm của sự ngẫu nhiên, mà là trái ngọt từ quá trình lãnh đạo, chỉ đạo nhất quán và bài bản của Tỉnh ủy, UBND tỉnh Thái Nguyên trong việc triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị. Trong 9 tháng đầu năm 2026, nhiều chỉ tiêu về KHCN, ĐMST& CĐS của tỉnh đã hoàn thành trước thời hạn 1 quý:
Tỷ lệ dân số trưởng thành có chữ ký số/chữ ký điện tử đạt trên 70%. Trên 90% dân số trưởng thành tiếp cận các dịch vụ số thiết yếu (y tế, giáo dục, bảo hiểm, giao thông). 100% cán bộ, công chức cấp xã được bồi dưỡng kỹ năng số căn bản.
Bộ chỉ số phục vụ người dân, doanh nghiệp duy trì trong Top 5 toàn quốc. 75/92 xã, phường đã hoàn thành đồng bộ dữ liệu lên Hệ thống thông tin quốc gia về đất đai (VNLIS), xếp thứ 2 cả nước.
Nhiều dự án hạ tầng công nghệ quy mô lớn cũng được thúc đẩy mạnh mẽ, tiêu biểu như việc thành lập Trung tâm Phát triển nhân tài công nghệ cao Samsung Innovation Campus (SIC) tại Trường Đại học CNTT và Truyền thông (Đại học Thái Nguyên), hay việc khởi công Dự án Khu công nghệ số tập trung Yên Bình.
Tại Phiên họp thứ 3 của Ban Chỉ đạo về phát triển KHCN,ĐMST&CĐS tỉnh Thái Nguyên, Bí thư Tỉnh ủy Thái Nguyên Trịnh Xuân Trường, đã nhấn mạnh một quan điểm mang tính tầm nhìn: KHCN,ĐMST&CĐS không còn là câu chuyện riêng của ngành CNTT mà chính là nền tảng, là phương thức phát triển mới để thực hiện mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số.
Để hiện thực hóa mục tiêu đến năm 2045 trở thành tỉnh phát triển số hiện đại, an toàn, Thái Nguyên đang chuyển dịch từ tư duy "số hóa hồ sơ" sang "số hóa phương thức quản trị". Xương sống của chiến lược này là việc chuẩn hóa và làm sạch dữ liệu theo nguyên tắc "đúng, đủ, sạch, sống, thống nhất, dùng chung, an toàn và hiệu quả". Tỉnh ưu tiên xây dựng kiến trúc dữ liệu tích hợp trong các ngành kinh tế chủ lực - tiêu biểu là việc số hóa toàn diện ngành chè Thái Nguyên từ khâu truy xuất nguồn gốc đến không gian thương mại số, đồng thời đẩy mạnh chế biến sâu khoáng sản và phát triển năng lượng xanh để gia tăng giá trị sản phẩm.
Hướng tới mục tiêu mốc năm 2030: Về Kinh tế số: Phấn đấu đạt tối thiểu 35% GRDP; hỗ trợ ít nhất 1.300 doanh nghiệp nhỏ và vừa (SMEs) thực hiện chuyển đổi số; doanh thu thương mại điện tử chiếm 15% - 17% tổng mức bán lẻ. Tỉnh cũng đặt mục tiêu trên 40% SMEs được tiếp cận giải pháp/tác nhân AI dùng chung.
Về Hạ tầng và Nhân lực: Mạng băng rộng cáp quang phủ 100% hộ gia đình; mở rộng 5G, IoT, AI; 100% cán bộ, công chức được trang bị và đào tạo sử dụng nền tảng trợ lý AI công vụ; tối thiểu 200.000 lượt lao động được bồi dưỡng kỹ năng số cơ bản thông qua các chiến dịch thực chất như "Bình dân học vụ số". Trung tâm điều hành thông minh (IOC) được tích hợp AI để phân tích, dự báo và hỗ trợ ra quyết định theo thời gian thực; 100% hồ sơ thủ tục hành chính được số hóa.
Bằng việc kết hợp hài hòa giữa phát triển hạ tầng công nghiệp với đẩy mạnh CĐS, lấy dữ liệu và KHCN làm động lực cạnh tranh cốt lõi, Thái Nguyên đang tự tin khẳng định vị thế của một cực tăng trưởng năng động, bứt phá toàn diện và bền vững ở khu vực phía Bắc.
