Tiếp tục Chương trình Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI, sáng 20/4, Quốc hội nghe Tờ trình và Báo cáo thẩm tra Dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về thực hiện thí điểm chế định Luật sư công.
Thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ, Trình bày Tờ trình Dự thảo Nghị quyết tại phiên họp, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng cho biết, mục đích và quan điểm xây dựng Nghị quyết nhằm tạo cơ sở pháp lý cho việc thí điểm chế định luật sư công, qua đó từng bước hình thành đội ngũ luật sư chuyên nghiệp trong khu vực nhà nước, góp phần tăng cường bảo vệ lợi ích của Nhà nước, nâng cao chất lượng quản trị pháp lý và hiệu quả thực thi pháp luật, đáp ứng yêu cầu cải cách tư pháp, hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam trong giai đoạn mới.
Theo Bộ trưởng Hoàng Thanh Tùng, việc xây dựng Nghị quyết quán triệt các quan điểm chỉ đạo: Bảo đảm sự lãnh đạo toàn diện và thể chế hóa đầy đủ chủ trương của Đảng, đặc biệt là Kết luận số 23-KL/TW; gắn với yêu cầu thực tiễn, phát huy vai trò của luật sư công trong giải quyết các vấn đề pháp lý của khu vực Nhà nước; bảo đảm tính khả thi, hiệu quả, phù hợp với điều kiện phát triển kinh tế - xã hội và tổ chức bộ máy hiện nay.
Dự thảo Nghị quyết gồm 12 Điều, quy định toàn diện về việc thí điểm thực hiện chế định Luật sư công, với các nội dung chính như: Phạm vi điều chỉnh và thí điểm; tiêu chuẩn Luật sư công; phạm vi công việc; quyền và nghĩa vụ; quy trình sử dụng Luật sư công; chế độ, chính sách và thời gian thí điểm.
Cụ thể, về phạm vi điều chỉnh và thí điểm, Nghị quyết quy định nguyên tắc hoạt động, tiêu chuẩn, phạm vi công việc, quyền và nghĩa vụ, quy trình giải quyết công việc và chế độ, chính sách đối với luật sư công; thực hiện thí điểm tại 08 bộ và 10 địa phương.
Về tiêu chuẩn, Luật sư công phải đáp ứng đồng thời tiêu chuẩn của cán bộ, công chức và tiêu chuẩn hành nghề luật sư; có phẩm chất chính trị, đạo đức nghề nghiệp và kinh nghiệm thực tiễn.
Về phạm vi công việc, bao gồm tư vấn, đại diện và tham gia tố tụng trong các vụ việc trong nước và quốc tế; tư vấn pháp lý cho dự án phát triển; tham gia giải quyết khiếu nại, tố cáo phức tạp; thực hiện các nhiệm vụ pháp lý khác trong khu vực Nhà nước.
Bên cạnh đó, về quyền và nghĩa vụ, Nghị quyết kết hợp giữa quyền, nghĩa vụ của luật sư và của cán bộ, công chức; đồng thời có cơ chế đặc thù như miễn trừ trách nhiệm trong trường hợp thực hiện đúng quy định, không vì tư lợi.
Về quy trình sử dụng Luật sư công, Nghị quyết cho phép cơ quan Nhà nước chủ động sửdụng hoặc đề nghị điều động luật sư công; trường hợp cần thiết có thể thuê dịch vụ pháp lý bên ngoài theo cơ chế linh hoạt.
Cũng theo Bộ trưởng Hoàng Thanh Tùng, về chế độ, chính sách, Luật sư công được bảo đảm tiền lương, hỗ trợ và bồi dưỡng tương xứng, tạo điều kiện thu hút và giữ chân nhân lực chất lượng cao.
Và thời gian thí điểm từ ngày 01/10/2026 đến hết ngày 30/9/2028, có cơ chế xử lý chuyển tiếp đối với các vụ, việc đang thực hiện.
Trình bày Báo cáo thẩm tra Dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về việc thí điểm thực hiện chế định Luật sư công tại phiên họp, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội Phan Chí Hiếu cho biết, Ủy ban tán thành sự cần thiết ban hành Nghị quyết để kịp thời thể chế hóa chỉ đạo của Bộ Chính trị tại Kết luận số 23-KL/TW ngày 07/4/2026 về Đề án “Nghiên cứu xây dựng chế định luật sư công trong Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam hiện nay”.
Theo Chủ nhiệm Phan Chí Hiếu, Dự thảo Nghị quyết không có nội dung trái Hiến pháp, nhưng có một số nội dung khác với quy định của luật hiện hành hoặc chưa được luật hiện hành quy định. Việc trình Quốc hội ban hành Nghị quyết thí điểm là phù hợp với quy định của Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật. Hồ sơ Dự thảo Nghị quyết có đầy đủ các tài liệu theo quy định; bảo đảm chất lượng, đủ điều kiện trình Quốc hội xem xét, quyết định.
