Hơn 800.000 doanh nghiệp vừa và nhỏ gặp áp lực nhân tài. Tiêu chuẩn không gian làm việc mới định hình lại khả năng tăng trưởng của doanh nghiệp Việt.
Theo báo cáo mới nhất của PwC Vietnam, 73% doanh nghiệp tại Việt Nam đang đẩy nhanh áp dụng AI và công nghệ số. Đáng chú ý, nhu cầu về cơ sở vật chất hỗ trợ đào tạo, hợp tác và đổi mới sáng tạo tăng 41% so với cùng kỳ năm 2024. Các chương trình GCC (Global Capability Center) mở rộng tại Việt Nam đều nhấn mạnh yếu tố hạ tầng văn phòng chất lượng cao như điều kiện tiên quyết để thu hút nhân tài kỹ thuật.
Số liệu từ Tổng cục Thống kê cho thấy giai đoạn chuyển dịch sâu sắc với tỷ lệ thôi việc tự nguyện tăng 28% trong quý IV/2025. Chi phí thay thế một nhân viên trình độ cao dao động từ 1,5 đến 2 lần mức lương năm — đây là gánh nặng lớn đối với nhiều doanh nghiệp vừa và nhỏ (SME).
Chị Thu Hằng — công ty công nghệ chuyên phát triển phần mềm xuất khẩu — chia sẻ: "Năm 2024, chúng tôi mất ba kỹ sư cấp cao trong sáu tháng. Không phải lương thấp, mà là môi trường làm việc không đáp ứng kỳ vọng. Họ muốn không gian hiện đại, linh hoạt, và cơ hội kết nối với cộng đồng startup."
Sau khi chuyển sang mô hình văn phòng dịch vụ cao cấp tại Dreamplex - đơn vị vận hành không gian làm việc linh hoạt và văn phòng trọn gói, công ty ghi nhận tỷ lệ giữ chân nhân viên tăng 34% trong chín tháng đầu năm 2025. Bà Hằng cho rằng, thiết kế đẹp chỉ là một phần, quan trọng là khả năng cho phép tổ chức buổi đào tạo 20 người dễ dàng, hay việc các kỹ sư có không gian phù hợp để kích thích tư duy, đẩy hiệu suất làm việc, và còn có thể gặp gỡ các công ty khác.
Nghị quyết 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia nêu rõ mục tiêu nâng cao năng suất lao động và đổi mới sáng tạo doanh nghiệp. Tuy nhiên yếu tố "hạ tầng vật chất hỗ trợ học tập và hợp tác" thường bị bỏ ngỏ.
Đại diện Dreamplex cho biết hơn 60% khách hàng doanh nghiệp trong năm 2025 là các công ty chuyển từ văn phòng truyền thống sang mô hình linh hoạt. Lý do không chỉ vì muốn giảm chi phí, mà vì cần hạ tầng hỗ trợ tốc độ học tập và đổi mới. Theo khảo sát của Savills Vietnam về thị trường văn phòng quý IV/2025, các tòa nhà văn phòng hạng A tích hợp không gian đào tạo, khu vực networking, và tiện ích hỗ trợ sức khỏe ghi nhận mức hấp thụ cao hơn 22% so với các tòa nhà truyền thống cùng phân khúc giá. Thị trường đang phân hóa rõ nét, doanh nghiệp không còn chọn văn phòng chỉ dựa trên vị trí và giá thuê. Họ đánh giá khả năng không gian đó hỗ trợ mô hình làm việc mới.
Đối với doanh nghiệp vừa và nhỏ, việc xây dựng trung tâm đào tạo nội bộ là điều không tưởng. Họ cần giải pháp nhanh, linh hoạt — mô hình không gian làm việc tích hợp hạ tầng học tập và networking nổi lên như giải pháp khả thi. Doanh nghiệp có thể chuyển vào ngay với đầy đủ tiện ích như chỗ ngồi, trang thiết bị, phòng họp công nghệ cao, và cộng đồng sẵn có, thay vì tốn kém và mất thời gian thuê văn phòng truyền thống.
Anh Phương — Quản lý tài chính của một doanh nghiệp tư vấn — tính toán cụ thể: "Thuê văn phòng truyền thống sẽ lấy mất 200-500 triệu đồng chi phí thiết lập ban đầu và 10-12 tuần chờ đợi. Văn phòng trọn gói sẵn có như Dreamplex giúp chúng tôi chuyển vào trong 3 ngày làm việc, tiết kiệm toàn bộ CAPEX, có không gian họp đúng chuẩn để đón tiếp khách hàng. Đó là lợi thế cạnh tranh khó định lượng được.”
Định hướng chính sách: Không gian làm việc như hạ tầng cạnh tranh quốc gia
Báo cáo Chỉ số Năng lực Cạnh tranh Cấp tỉnh (PCI) 2025 đánh giá môi trường kinh doanh qua 10 chỉ tiêu, trong đó "hạ tầng kinh doanh" quan trọng nhưng hiện chủ yếu tập trung vào giao thông, điện, nước, bỏ qua "hạ tầng không gian làm việc chất lượng cao". Các chuyên gia cho rằng địa phương muốn thu hút doanh nghiệp công nghệ cao và đổi mới sáng tạo cần bổ sung yếu tố này, vì một tỉnh/thành phố có không gian làm việc đạt chuẩn quốc tế sẽ dễ thu hút startup và doanh nghiệp công nghệ hơn KCN truyền thống.
Chất lượng không gian làm việc quyết định tốc độ học hỏi và đổi mới, tạo lợi thế cạnh tranh bền vững trong nền kinh tế tri thức. Về ngắn hạn, các hiệp hội doanh nghiệp và VCCI cần kết nối cung-cầu, giúp DNNVV tiếp cận giải pháp không gian làm việc linh hoạt, đồng thời xây dựng khung tiêu chí đánh giá chất lượng không gian dựa trên khả năng hỗ trợ năng suất, học tập và đổi mới.
