Quý I/2026, đánh dấu nhịp hồi đáng chú ý của kênh trái phiếu doanh nghiệp sau giai đoạn trầm lắng kéo dài, trong đó bất động sản nổi lên như lực kéo chính.
Tuy nhiên, đằng sau tín hiệu phục hồi là áp lực trả nợ ngày càng lớn, buộc doanh nghiệp phải xoay xở huy động vốn và xử lý nghĩa vụ tài chính tồn đọng.
Theo số liệu từ Hiệp hội Thị trường Trái phiếu Việt Nam, trong quý I/2026 có 13 đợt phát hành trái phiếu doanh nghiệp với tổng giá trị hơn 40.000 tỷ đồng. Trong đó, phát hành ra công chúng chiếm gần 36%, phần còn lại là phát hành riêng lẻ.
Đáng chú ý, nhóm bất động sản chiếm hơn 24.000 tỷ đồng, tương đương khoảng 60% tổng giá trị phát hành – mức tăng mạnh so với cùng kỳ năm 2025 không ghi nhận giao dịch nào. Diễn biến này cho thấy kênh huy động vốn trung – dài hạn đang dần được khơi thông khi thị trường có dấu hiệu ổn định hơn.
Dù vậy, quy mô phát hành vẫn chưa trở lại mức cao như giai đoạn trước, một phần do doanh nghiệp phải hoàn tất báo cáo tài chính kiểm toán để đáp ứng điều kiện phát hành. Cấu trúc kỳ hạn cũng có xu hướng kéo dài, với khoảng 41% trái phiếu có kỳ hạn từ 7–10 năm, kỳ hạn bình quân đạt 6,1 năm.
Lãi suất phát hành bình quân ở mức 7,81%/năm, giảm nhẹ so với quý trước. Đáng chú ý, mức giảm chủ yếu đến từ nhóm bất động sản, phản ánh nỗ lực giảm chi phí vốn nhằm thu hút nhà đầu tư trong bối cảnh thị trường còn thận trọng.
Song song với sự phục hồi của hoạt động phát hành, áp lực trả nợ trái phiếu đang trở thành thách thức lớn. Năm 2026, tổng giá trị trái phiếu đáo hạn ước khoảng 203.936 tỷ đồng, trong đó riêng bất động sản chiếm hơn 124.700 tỷ đồng (khoảng 61%).
Hoạt động mua lại trước hạn sụt giảm mạnh cũng là tín hiệu đáng lưu ý. Trong quý I, giá trị mua lại chỉ đạt khoảng 11.300 tỷ đồng – mức thấp nhất trong 4 năm, cho thấy khả năng chủ động xử lý nợ của doanh nghiệp đang suy yếu.
Áp lực thanh khoản còn thể hiện qua tình trạng chậm trả gia tăng. Tổng giá trị gốc và lãi chậm trả mới phát sinh trong quý lên tới 3.732 tỷ đồng, trong khi lượng được thanh toán còn rất hạn chế.
Theo TS Cấn Văn Lực - Chuyên gia Kinh tế trưởng BIDV kiêm Giám đốc Viện Đào tạo và Nghiên cứu BIDV, áp lực đáo hạn trái phiếu trong giai đoạn 2026–2027 sẽ là phép thử lớn đối với doanh nghiệp bất động sản. Nhiều doanh nghiệp đang rơi vào “bài toán kép”, vừa phải đảm bảo dòng tiền để trả nợ, vừa phải duy trì triển khai dự án để tạo nguồn thu.
“Việc phát hành trái phiếu mới chỉ là giải pháp ngắn hạn. Về dài hạn, doanh nghiệp cần tái cấu trúc nợ, giãn tiến độ hợp lý và quan trọng nhất là nâng cao hiệu quả kinh doanh để tạo dòng tiền thực chất”, ông Lực nhấn mạnh.
Trên thị trường thứ cấp, tổng giá trị giao dịch trái phiếu riêng lẻ đạt hơn 323.000 tỷ đồng trong quý I, tương đương khoảng 5.670 tỷ đồng/ngày, giảm nhẹ so với quý trước. Dòng tiền vẫn chủ yếu tập trung vào trái phiếu bất động sản và ngân hàng – những nhóm ngành có quy mô lớn và quen thuộc với nhà đầu tư.
Các chuyên gia nhận định, sự trở lại của trái phiếu bất động sản là tín hiệu tích cực, góp phần khơi thông kênh dẫn vốn quan trọng cho thị trường. Tuy nhiên, bức tranh tổng thể vẫn là sự đan xen giữa phục hồi và rủi ro.
Trong bối cảnh đó, yêu cầu về minh bạch thông tin, kiểm soát đòn bẩy tài chính và nâng cao hiệu quả kinh doanh trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết. Nếu không giải quyết được “gọng kìm” giữa huy động vốn và áp lực trả nợ, quá trình phục hồi của doanh nghiệp bất động sản khó có thể bền vững trong trung hạn.
