Cùng với việc đơn giản hóa, cắt giảm ngành nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện, dự án Bộ luật Hàng hải và Đường thủy Việt Nam (sửa đổi) đã đề xuất bổ sung nhiều chính sách ưu đãi, hỗ trợ phát triển hàng hải và đường thủy.
Tiếp tục Chương trình Kỳ họp thứ hai, Quốc hội khóa XVI, tại phiên họp sáng nay 11/11, Quốc hội nghe Chính phủ trình bày Tờ trình và cơ quan thẩm tra báo cáo dự thảo Bộ luật Hàng hải và Đường thủy Việt Nam (sửa đổi).
Thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ, trình bày Tờ trình tại phiên họp, Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh cho biết, dự thảo Bộ luật gồm 21 chương, 318 điều được xây dựng trên cơ sở hợp nhất Bộ luật Hàng hải Việt Nam năm 2015 và Luật Giao thông đường thủy nội địa năm 2004.
Theo Bộ trưởng, dự thảo Bộ luật đã kịp thời thể chế hóa quan điểm, chủ trương của Đảng, Nhà nước trong lĩnh vực hàng hải, đường thủy nội địa, đặc biệt là Nghị quyết số 20-NQ/TW của Trung ương về xây dựng và phát triển Việt Nam trở thành quốc gia biển mạnh.
Cụ thể, dự thảo đã thực hiện phân cấp triệt để cho UBND cấp tỉnh tổ chức thực hiện quản lý Nhà nước về đường thủy nội địa, trừ nhiệm vụ lập, phê duyệt và quản lý quy hoạch ngành Quốc gia. Bộ luật và các văn bản quy định chi tiết được ban hành có 54 thủ tục hành chính được bãi bỏ. Các thủ tục hành chính còn lại được sửa đổi, bổ sung theo hướng đơn giản hóa, cắt giảm 7 ngành nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện.
“Dự thảo Bộ luật đã tiếp tục kế thừa các quy định đang thực hiện ổn định, không phát sinh vướng mắc, đặc biệt là các quy định liên quan trực tiếp đến quyền tài sản, quyền kinh doanh, trách nhiệm dân sự của tổ chức và cá nhân; sửa đổi, hoàn thiện các quy định hiện hành về phân loại tàu thuyền, thay thế phương tiện thủy nội địa bằng tàu sông;
Hoàn thiện quy định về đăng ký tàu thuyền, đăng kiểm theo hướng tiếp cận thống nhất, tăng cường xã hội hóa thông qua tổ chức đăng kiểm được công nhận; an toàn, an ninh được quy định theo hướng tích hợp cho toàn bộ tuyến vận tải thủy, hàng hải; bổ sung cơ chế phối hợp liên ngành, chia sẻ thông tin”, Bộ trưởng Trần Hồng Minh chia sẻ.
Theo tờ trình, các nội dung bổ sung mới, trọng tâm của dự thảo Bộ luật Hàng hải và Đường thủy Việt Nam (sửa đổi), gồm:
Về cơ chế đặc thù quy hoạch đầu tư và khai thác kết cấu hạ tầng hàng hải, đường thủy nội địa, dự thảo Bộ luật bổ sung tầm nhìn quy hoạch dài hạn 100 năm đối với kết cấu hạ tầng hàng hải, đường thủy nội địa, cảng cạn, không thay thế thời kỳ quy hoạch 10 năm và tầm nhìn 30 năm theo pháp luật về quy hoạch, tạo cơ sở định hướng chiến lược lâu dài đối với hệ thống kết cấu hạ tầng hàng hải, đường thủy, bảo đảm tính liên tục, ổn định, đồng bộ và khả năng kế thừa giữa các kỳ quy hoạch; bổ sung quy định về khung tiêu chí, ngành lựa chọn nhà đầu tư cảng biển, cảng thủy nội địa, danh mục dự án ưu tiên thu hút nhà đầu tư chiến lược, điều kiện, nghĩa vụ của nhà đầu tư và cơ chế giám sát.
Về chính sách ưu đãi, hỗ trợ phát triển hàng hải và đường thủy, dự thảo Bộ luật đã bổ sung quy định khung chính sách về: Ưu đãi, hỗ trợ đối với nhà đầu tư chiến lược, doanh nghiệp phát triển cảng, đội tàu, công nghiệp hàng hải, vận tải, logistics, chuyển đổi số, khoa học công nghệ và phát triển nguồn nhân lực; ưu đãi, hỗ trợ với cảng xanh, tàu sử dụng điện, nhiên liệu thay thế, năng lượng tái tạo, hạ tầng điện bờ, trạm sạc, tiếp nhận và xử lý chất thải, đáp ứng xu thế giảm phát thải của tổ chức Hàng hải quốc tế.
Về công nghiệp hàng hải, dự án Bộ luật quy định theo hướng tiếp cận từ công nghiệp tàu thủy đơn lẻ sang hệ sinh thái công nghiệp hàng hải, gồm ba cấu phần: Công nghiệp tàu thủy là trọng tâm, công nghiệp hỗ trợ, công nghiệp công nghệ hàng hải và các cơ chế, chính sách ưu đãi.
Về cơ chế bảo đảm an toàn, an ninh hàng hải và năng lực thực thi của Nhà chức trách Hàng hải Việt Nam, bổ sung các quy định: Dịch vụ hoa tiêu do doanh nghiệp Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ thực hiện, quy định lộ trình sắp xếp đối với doanh nghiệp đang có vốn cổ phần. Doanh nghiệp được giao cung cấp dịch vụ hoa tiêu tại vùng, tuyến có nghĩa vụ nộp ngân sách Nhà nước do sử dụng kết cấu hạ tầng. Nhà chức trách Hàng hải Việt Nam được để lại một phần tiền phí thu theo quy định của Chính phủ. Quy định lộ trình chuyển đổi đối với phương tiện vận tải sông đang hoạt động theo hướng chuyển đổi thành tàu biển hoặc tàu sông có điều kiện và có điều khoản chuyển tiếp. Bổ sung quy định về các loại hình hoạt động tàu lặn, thủy phi cơ, tàu thuyền phục vụ vui chơi, giải trí, du lịch.
Báo cáo thẩm tra tóm tắt dự thảo Bộ luật tại phiên họp, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội Phan Chí Hiếu cho biết, Ủy ban Pháp luật và Tư pháp tán thành sự cần thiết ban hành bộ luật trên cơ sở hợp nhất quy định của Bộ luật Hàng hải Việt Nam và Luật Giao thông đường thủy nội địa hiện hành với cơ sở chính trị, pháp lý, thực tiễn như được nêu trong tờ trình của Chính phủ…
Theo Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp, nội dung dự thảo luật phù hợp với chủ trương, đường lối của Đảng, bảo đảm tính hợp hiến, hợp pháp và cơ bản đảm bảo tính thống nhất với hệ thống pháp luật. Trình tự, thủ tục xây dựng dự án bộ luật, hồ sơ dự án đúng quy định của Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật, đủ điều kiện trình Quốc hội.
Tuy nhiên, để hoàn thiện dự thảo luật, đại diện cơ quan thẩm tra đề nghị cơ quan soạn thảo tiếp tục xem xét, cân nhắc một số nội dung liên quan về bổ sung, kế thừa các quy định của luật hiện hành; về chính sách phát triển hàng hải và đường thủy; về kết cấu hạ tầng hàng hải, đường thủy và cảng cạn, về công nghiệp hàng hải; về dịch vụ bảo đảm an toàn hàng hải, đường thủy…
