Trong bối cảnh xe điện tăng trưởng mạnh trên toàn khu vực, Việt Nam đang trở thành một trong những động lực quan trọng thúc đẩy quá trình điện hóa ngành ô tô ASEAN.
Theo số liệu tổng hợp từ Hiệp hội Các nhà sản xuất ô tô Việt Nam (VAMA), Hyundai Thành Công (HTC), VinFast cùng các hiệp hội ô tô của Thái Lan, Indonesia và Malaysia gồm Liên đoàn Công nghiệp Thái Lan (FTI), Hiệp hội Công nghiệp Ô tô Indonesia (GAIKINDO) và Hiệp hội Ô tô Malaysia (MAA), người tiêu dùng Việt Nam đã mua 53.685 xe thuần điện chạy pin (BEV) trong quý I/2026. Kết quả này đưa Việt Nam trở thành thị trường tiêu thụ xe điện lớn thứ hai Đông Nam Á, chỉ đứng sau Thái Lan với 57.147 xe. Trong khi đó, Indonesia đạt 33.146 xe và Malaysia ghi nhận 14.591 xe.
Nếu xét về tốc độ tăng trưởng, cả bốn thị trường đều cho thấy đà mở rộng mạnh mẽ của xe điện. Thái Lan dẫn đầu với mức tăng 125,3% so với cùng kỳ năm ngoái. Malaysia tăng 113,3%, Indonesia tăng 70,5% và Việt Nam tăng khoảng 55%. Dù không phải thị trường tăng nhanh nhất, mức tăng của Việt Nam vẫn cao hơn đáng kể so với tốc độ tăng trưởng chung của ngành ô tô trong khu vực.
Đáng chú ý hơn, Việt Nam hiện là quốc gia có tỷ trọng xe điện cao nhất trong tổng lượng ô tô bán ra. Trong quý I, xe điện chiếm khoảng 33,1% doanh số toàn thị trường, vượt nhẹ Thái Lan với 31,4%. Con số này cao gấp hơn hai lần Indonesia (15,6%) và gấp hơn bốn lần Malaysia (8%).
Điều này cho thấy xe điện không còn là một phân khúc ngách tại Việt Nam mà đang dần trở thành một lựa chọn phổ biến đối với người tiêu dùng. Cứ ba chiếc ô tô mới bán ra trong quý đầu năm thì có một chiếc là xe điện. Đây là tỷ lệ rất đáng chú ý nếu đặt trong bối cảnh hạ tầng sạc và hệ sinh thái xe điện tại Việt Nam mới phát triển mạnh trong vài năm gần đây.
Tuy nhiên, phía sau những con số tích cực là sự khác biệt lớn về cấu trúc thị trường giữa Việt Nam và các quốc gia còn lại trong khu vực.
Tại Thái Lan, sự tăng trưởng của xe điện chủ yếu được thúc đẩy bởi các chính sách hỗ trợ từ Chính phủ. Chương trình EV 3.0 với các khoản trợ giá trực tiếp cho người mua cùng nhiều ưu đãi về thuế đã giúp xe điện trở nên dễ tiếp cận hơn. Trước thời điểm chương trình kết thúc vào cuối tháng 1/2026, người tiêu dùng nước này đã đẩy mạnh mua sắm, tạo nên mức tăng trưởng kỷ lục trong quý I.
Bên cạnh đó, Thái Lan hiện là trung tâm sản xuất xe điện lớn nhất Đông Nam Á khi thu hút hàng loạt hãng xe Trung Quốc như BYD, MG, GWM, Changan hay Geely đầu tư nhà máy lắp ráp. Nhờ vậy, thị trường xe điện Thái Lan có tính cạnh tranh cao với sự tham gia của nhiều thương hiệu và nhiều phân khúc sản phẩm khác nhau.
Indonesia cũng đang đi theo hướng tương tự. Quốc gia đông dân nhất ASEAN sở hữu trữ lượng nickel thuộc nhóm lớn nhất thế giới, một nguyên liệu quan trọng trong sản xuất pin xe điện. Lợi thế này giúp Indonesia thu hút các nhà đầu tư vào chuỗi cung ứng pin và sản xuất ô tô điện. Dù doanh số hiện vẫn thấp hơn Việt Nam, nhiều chuyên gia cho rằng Indonesia có tiềm năng tăng trưởng rất lớn trong những năm tới nhờ quy mô dân số hơn 280 triệu người.
Trong khi đó, Malaysia có quy mô thị trường nhỏ hơn nhưng đang tăng trưởng nhanh nhờ sự xuất hiện của nhiều mẫu xe điện Trung Quốc. Một phần doanh số cũng đến từ Proton, thương hiệu quốc gia hiện có sự hỗ trợ về công nghệ và nền tảng sản phẩm từ Geely.
So với ba quốc gia kể trên, thị trường Việt Nam lại mang màu sắc rất riêng. Nếu xe điện tại Thái Lan, Indonesia hay Malaysia được thúc đẩy bởi nhiều thương hiệu khác nhau, doanh số tại Việt Nam hiện gần như phụ thuộc hoàn toàn vào VinFast.
Theo số liệu công bố, trong tổng số 53.685 xe điện bán ra trong quý I, VinFast đóng góp tới 53.684 xe. Điều này cho thấy vai trò đặc biệt của hãng xe Việt trong quá trình điện hóa thị trường ô tô trong nước. Từ hệ thống sản phẩm trải rộng nhiều phân khúc, mạng lưới trạm sạc phủ rộng đến các chương trình hỗ trợ người dùng, VinFast đang đóng vai trò tương tự những gì các chính sách quốc gia đã tạo ra tại Thái Lan hay Indonesia.
Sự áp đảo của VinFast cũng khiến danh sách xe điện bán chạy tại Việt Nam khác biệt hoàn toàn so với phần còn lại của Đông Nam Á. Trong khi người tiêu dùng tại Thái Lan, Indonesia và Malaysia chủ yếu lựa chọn các mẫu xe đến từ BYD, Jaecoo, Geely hay Chery, những mẫu xe bán chạy nhất tại Việt Nam đều thuộc thương hiệu nội địa.
Kết quả quý I/2026 cho thấy Việt Nam đang trở thành một trong những điểm sáng đáng chú ý nhất của quá trình điện hóa ngành ô tô Đông Nam Á. Dù vẫn đứng sau Thái Lan về doanh số tuyệt đối, khoảng cách giữa hai thị trường hiện không còn lớn. Quan trọng hơn, việc xe điện chiếm hơn một phần ba tổng lượng ô tô bán ra cho thấy quá trình chuyển đổi sang phương tiện xanh tại Việt Nam đang diễn ra với tốc độ nhanh hàng đầu khu vực.
