Việc thành lập Trung tâm quốc gia hỗ trợ sản xuất thử chip bán dẫn góp phần hoàn thiện hạ tầng nghiên cứu, hỗ trợ doanh nghiệp, viện, trường giảm chi phí sản xuất thử, đưa các thiết kế chip "Make in Viet Nam" đến gần hơn quá trình thương mại hoá.
Sáng ngày 26/6/2026 tại Hà Nội, Cục Công nghiệp công nghệ thông tin đã tổ chức Lễ ra mắt Trung tâm quốc gia hỗ trợ sản xuất thử chip bán dẫn. Buổi lễ có sự tham dự của Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân, cùng đại diện lãnh đạo các cơ quan quản lý nhà nước, các chuyên gia, nhà khoa học và cộng đồng doanh nghiệp công nghệ cao trong và ngoài nước.
Ra mắt bộ máy vận hành và mở rộng mạng lưới hợp tác
Tại sự kiện, Ban tổ chức đã công bố các quyết định vận hành và ra mắt bộ máy hoạt động của Trung tâm. Nhằm tạo dựng bệ đỡ chuyên môn và mạng lưới liên kết sâu rộng, Trung tâm đã ký kết biên bản hợp tác với 19 đối tác chiến lược là các trường đại học, viện nghiên cứu và doanh nghiệp vi mạch. Cùng với đó, Tổ chuyên gia tư vấn chuyên môn cũng chính thức ra mắt với 21 thành viên là các nhà khoa học, chuyên gia uy tín, giàu kinh nghiệm trong lĩnh vực bán dẫn.
Báo cáo tại buổi lễ cho thấy, công nghiệp bán dẫn Việt Nam đang sở hữu nền tảng tăng trưởng mạnh mẽ với doanh thu năm 2025 đạt trên 21 tỷ USD, lũy kế thu hút hơn 14 tỷ USD vốn đầu tư nước ngoài thông qua hơn 240 dự án. Toàn quốc hiện có khoảng 60 doanh nghiệp thiết kế vi mạch cùng đội ngũ hơn 7.000 kỹ sư chuyên nghiệp. Việt Nam đã có những bước khởi đầu trong lĩnh vực bán dẫn từ cuối thập niên 70, đầu thập niên 80, khi Nhà máy Z181 sản xuất thành công các linh kiện bán dẫn đầu tiên phục vụ nhu cầu trong nước và xuất khẩu.
Vai trò cầu nối trong hỗ trợ thử nghiệm và giảm chi phí sản xuất chip
Mặc dù có tốc độ phát triển nhanh về năng lực thiết kế, song ngành bán dẫn trong nước đang gặp một nút thắt lớn: khả năng hiện thực hóa các bản vẽ kỹ thuật thành chip vật lý. Chi phí đúc chip thử nghiệm (tape-out) quá cao, thiếu hạ tầng đo kiểm và đánh giá hậu chế tạo khiến nhiều công trình nghiên cứu, ý tưởng khởi nghiệp của các viện, trường phải dừng lại ở bước mô phỏng máy tính.
Sự ra đời của Trung tâm quốc gia hỗ trợ sản xuất thử chip bán dẫn được kỳ vọng sẽ giải quyết triệt để rào cản này. Vận hành theo mô hình dùng chung tấm wafer (Multi-Project Wafer), Trung tâm sẽ điều phối và gom các dự án thiết kế nhỏ để cùng chia sẻ không gian chế tạo, giúp giảm thiểu chi phí tài chính và rút ngắn thời gian thử nghiệm. Đây sẽ là cầu nối kỹ thuật liên kết các đơn vị thiết kế trong nước với các nhà máy sản xuất wafer, đóng gói và kiểm thử trên toàn cầu, tạo điều kiện cho các sản phẩm chip nội địa được đo kiểm, hoàn thiện trước khi thương mại hóa.
Định hướng chiến lược từ Bộ Khoa học và Công nghệ
Tham dự và phát biểu tại buổi lễ, Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân khẳng định, Đảng và Nhà nước luôn dành sự quan tâm đặc biệt cho lĩnh vực công nghệ cao. Minh chứng là ngày 30 tháng 4 năm 2026, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 21/2026/QĐ-TTg về việc đưa “công nghệ chip bán dẫn” và “chip chuyên dụng” vào Danh mục công nghệ chiến lược quốc gia. Cùng với Chiến lược phát triển công nghiệp bán dẫn Việt Nam tại Quyết định số 1018/QĐ-TTg, ngành bán dẫn đã có định hướng rõ ràng và hành lang chính sách đồng bộ.
Tuy nhiên, theo Bộ trưởng, hành lang pháp lý và các cơ chế, chính sách sẽ khó phát huy hiệu quả nếu thiếu sự liên kết giữa Nhà nước, doanh nghiệp và các cơ sở đào tạo. Để hiện thực hóa mục tiêu phát triển ngành bán dẫn, Việt Nam cần tập trung giải quyết đồng thời ba vấn đề trọng tâm.
Trước hết là phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao. Theo Bộ trưởng, cần tăng cường đội ngũ giảng viên có trình độ chuyên môn, đầu tư trang thiết bị phục vụ đào tạo và xây dựng môi trường thực hành sát với thực tiễn. Trong đó, Trung tâm quốc gia hỗ trợ sản xuất thử chip bán dẫn sẽ đóng vai trò cầu nối giữa các trường đại học và doanh nghiệp, tạo điều kiện để sinh viên, học viên tham gia nghiên cứu, thực hành và tiếp cận quy trình phát triển chip hiện đại.
Bên cạnh đó, cần hình thành hệ thống hạ tầng dùng chung phục vụ doanh nghiệp trong nước, đặc biệt là các doanh nghiệp nhỏ và vừa. Bộ trưởng cho rằng việc đầu tư tập trung vào các hạ tầng kỹ thuật như phòng sạch, thiết bị nghiên cứu và thử nghiệm sẽ giúp tối ưu nguồn lực, tránh đầu tư dàn trải, đồng thời tạo điều kiện để doanh nghiệp tiếp cận các công cụ phát triển chip với chi phí hợp lý.
Một nhiệm vụ quan trọng khác là xác định các phân khúc sản phẩm có lợi thế cạnh tranh để tập trung nguồn lực phát triển. Theo Bộ trưởng, Việt Nam cần ưu tiên những dòng chip chuyên dụng, như chip biên (Edge chip) hoặc các vi mạch phục vụ những nhu cầu đặc thù của thị trường trong nước, qua đó từng bước xây dựng năng lực cạnh tranh và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị bán dẫn toàn cầu.
Việc ra mắt Trung tâm quốc gia hỗ trợ sản xuất thử chip bán dẫn là một bước chuyển dịch quan trọng, hoàn thiện mắt xích còn thiếu trong hệ sinh thái bán dẫn quốc gia. Trung tâm không chỉ đóng vai trò hỗ trợ kỹ thuật đơn thuần, mà còn là nền tảng thúc đẩy mô hình liên kết chặt chẽ giữa Nhà nước, nhà trường và doanh nghiệp.
Việc đưa Trung tâm quốc gia hỗ trợ sản xuất thử chip bán dẫn vào hoạt động được kỳ vọng sẽ bổ sung mắt xích còn thiếu trong hệ sinh thái bán dẫn Việt Nam, tạo điều kiện để các ý tưởng nghiên cứu sớm được hiện thực hóa thành sản phẩm, đồng thời tăng cường liên kết giữa Nhà nước, doanh nghiệp và các cơ sở đào tạo. Đây cũng là nền tảng để Việt Nam từng bước nâng cao năng lực tự chủ công nghệ, tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị và chuỗi cung ứng bán dẫn toàn cầu.
