Người Việt đang chuyển từ chọn ô tô theo thương hiệu sang ưu tiên công nghệ, trải nghiệm số và khả năng kết nối.
Nghiên cứu “Người tiêu dùng ô tô toàn cầu năm 2026: Góc nhìn Đông Nam Á” của Deloitte cho thấy người dùng Việt Nam thuộc nhóm cởi mở nhất Đông Nam Á với các xu hướng mới như xe điện, xe định nghĩa bằng phần mềm (SDV), OTA hay AI trên ô tô. Khảo sát được thực hiện với 28.553 người dùng tại 27 thị trường toàn cầu, trong đó Việt Nam có 1.000 người tham gia khảo sát.
Dù xu hướng điện hóa ngày càng rõ nét, xe động cơ đốt trong vẫn đang chiếm ưu thế tại Việt Nam. Theo Deloitte, 55% người tham gia khảo sát cho biết vẫn ưu tiên xe xăng hoặc diesel cho lần mua tiếp theo. Tuy nhiên, tỷ lệ này đã giảm đáng kể so với mức 62% của năm trước.
Đáng chú ý, hybrid đang nổi lên như lựa chọn phù hợp hơn với nhiều người dùng trong giai đoạn chuyển tiếp. Có 16% người được hỏi chọn hybrid (HEV), 15% chọn hybrid sạc ngoài (PHEV), trong khi tỷ lệ chọn xe điện thuần (BEV) đạt 11%. Điều này cho thấy người tiêu dùng Việt Nam đã bắt đầu quan tâm nhiều hơn tới điện hóa, nhưng vẫn còn khá thận trọng với EV thuần.
Sự thận trọng đó chủ yếu đến từ hạ tầng và thói quen sử dụng. Khoảng 40% người được khảo sát lo ngại thời gian sạc, 39% lo về phạm vi hoạt động, trong khi 26% cho rằng hệ thống trạm sạc công cộng vẫn chưa đáp ứng nhu cầu. Trong khi đó, tới 57% cho biết chưa có hạ tầng sạc tại nhà dù gần một nửa mong muốn sạc xe tại nhà thay vì phụ thuộc vào trạm công cộng.
Những con số này cho thấy thị trường Việt Nam hiện chưa hoàn toàn sẵn sàng cho quá trình chuyển đổi toàn diện sang EV. Trong bối cảnh đó, hybrid được xem như phương án “an toàn” hơn khi vẫn mang lại lợi ích tiết kiệm nhiên liệu nhưng không tạo áp lực lớn về hạ tầng sạc.
Không chỉ thay đổi về lựa chọn động cơ, người Việt cũng đang thay đổi cách chọn thương hiệu xe. Deloitte cho biết có tới 62% người tham gia khảo sát dự định đổi sang thương hiệu khác trong lần mua tiếp theo. Đây là tỷ lệ khá cao, cho thấy mức độ trung thành thương hiệu trên thị trường đang giảm dần.
Xu hướng này diễn ra trong bối cảnh thị trường xuất hiện ngày càng nhiều lựa chọn mới, từ xe điện, hybrid tới các dòng xe thiên về công nghệ và trải nghiệm số. Điều này khiến cạnh tranh giữa các hãng ngày càng mạnh hơn, đồng thời làm thay đổi tiêu chí chọn xe của người dùng Việt.
Đáng chú ý, công nghệ hiện đã trở thành tiêu chí quan trọng gần ngang hiệu suất vận hành. Có 51% người tham gia khảo sát đặt chất lượng sản phẩm lên hàng đầu, nhưng tỷ lệ quan tâm tới công nghệ và tính năng cũng lên tới 44%, gần tương đương mức 46% dành cho hiệu suất xe. Điều này cho thấy nhiều người tiêu dùng đang nhìn ô tô như một thiết bị công nghệ hơn là chỉ phương tiện di chuyển đơn thuần.
Sự thay đổi này cũng thể hiện rõ trong cách người Việt tìm hiểu thông tin trước khi mua xe. Theo Deloitte, 57% người được khảo sát cho biết họ tham khảo mạng xã hội và các video đánh giá trước khi đưa ra quyết định mua xe, cao hơn cả website chính hãng hay các trang thông tin ô tô trực tuyến. Trong khi đó, báo in chỉ còn chiếm 19%, cho thấy hành vi tiếp cận thông tin của người mua xe đang dịch chuyển mạnh sang môi trường số, nơi các nội dung trải nghiệm thực tế trên TikTok, YouTube ngày càng có ảnh hưởng lớn.
Xu hướng dịch chuyển sang môi trường số không chỉ thể hiện ở cách tìm hiểu thông tin mà còn bắt đầu ảnh hưởng trực tiếp tới hành vi mua xe. Theo Deloitte, Việt Nam là thị trường có mức độ quan tâm cao nhất Đông Nam Á đối với việc mua xe trực tiếp từ hãng qua nền tảng trực tuyến, với tỷ lệ lên tới 83%. Đồng thời, 78% người được khảo sát cũng sẵn sàng mua bảo hiểm trực tiếp từ hãng xe, cho thấy người dùng ngày càng cởi mở hơn với các mô hình bán hàng và dịch vụ ô tô trên nền tảng số. Theo Deloitte, điều này cho thấy người dùng Việt Nam đang nhanh chóng thích nghi với mô hình bán hàng trực tiếp tới người tiêu dùng, tương tự cách nhiều thương hiệu công nghệ đang vận hành.
Đáng chú ý hơn, mức độ cởi mở với công nghệ trên xe của người Việt hiện thuộc nhóm cao nhất khu vực. Có 76% người tham gia khảo sát cho rằng xe định nghĩa bằng phần mềm (SDV) là hữu ích. Khoảng 80% sẵn sàng sử dụng các tính năng AI cá nhân hóa như tự điều chỉnh ghế ngồi, điều hòa hay ánh sáng theo thói quen người dùng.
Đặc biệt, 75% cho rằng hệ sinh thái số trong xe còn quan trọng hơn smartphone - tỷ lệ cao nhất Đông Nam Á. Đây là dấu hiệu cho thấy ô tô đang dần trở thành một “thiết bị số” mới trong đời sống người dùng. Sự thay đổi này cũng kéo theo cách nhìn khác về vòng đời xe. Có tới 82% người Việt cho biết họ sẵn sàng giữ xe lâu hơn nếu xe liên tục được cập nhật phần mềm OTA với các tính năng hoặc cải thiện hiệu suất mới.
Điều đó cho thấy phần mềm đang trở thành yếu tố giúp gia tăng giá trị sử dụng của ô tô theo thời gian, thay vì chiếc xe bị “lỗi thời” hoàn toàn sau vài năm như trước đây. Với nhiều hãng xe, đây có thể là nền tảng cho cuộc cạnh tranh mới, nơi trải nghiệm số, khả năng cập nhật và hệ sinh thái công nghệ sẽ quan trọng không kém động cơ hay thiết kế sản phẩm.
