Anh hùng Lao động, doanh nhân Thái Hương khẳng định xây dựng Thương hiệu Quốc gia trong kỷ nguyên mới cần một tầm nhìn chiến lược và sự cộng hưởng chặt chẽ giữa Nhà nước kiến tạo - Doanh nghiệp tiên phong.
Tại cuộc tiếp kiến với Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước, doanh nhân Thái Hương đã chia sẻ những quan điểm mang tính chiến lược về vai trò của cộng đồng doanh nghiệp trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc, đặc biệt là yêu cầu định vị lại tầm nhìn và sứ mệnh của Thương hiệu Quốc gia Việt Nam.
Theo bà Thái Hương, Bộ tứ Nghị quyết trụ cột và những nghị quyết hợp lực chiến lưc, Nghị quyết 41-NQ/TW về xây dựng đội ngũ doanh nhân trong thời kỳ mới, là những quyết sách tạo cơ chế phù hợp, dẫn dắt, khích lệ và tạo ra những cánh chim đầu đàn trong từng lĩnh vực; biến khát vọng thành hiện thực, tạo sức mạnh để dân tộc sánh vai với các cường quốc năm châu như Bác Hồ từng mong muốn.
Sự chỉ đạo quyết liệt, đồng bộ của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước và Thủ tướng Chính phủ đã tạo bệ phóng nội lực sung mãn nhất: tốc độ tăng trưởng GDP duy trì đà tăng trưởng ấn tượng, thu hút FDI liên tục lập đỉnh và vị thế địa chính trị của Việt Nam được nâng tầm. Chúng ta không còn ở thế phòng ngự mà đang chủ động bứt phá.
Nhìn ra thế giới, xu thế không còn là những khái niệm mơ hồ, mà đã định hình rõ nét bằng ba mũi nhọn: Trí tuệ nhân tạo (AI) tăng tốc, tiêu chuẩn ESG khắt khe và mô hình Kinh tế tuần hoàn. Đây không phải là rào cản, mà là cuộc đua giành thị phần toàn cầu.
Đối với cộng đồng doanh nghiệp, điều quan trọng là chuyển hóa những định hướng chiến lược thành năng lực sản xuất, kinh doanh và đổi mới sáng tạo thực chất.
Trong cuộc cạnh tranh ấy, lợi thế chi phí thấp không còn đủ để bảo đảm vị thế lâu dài. Doanh nghiệp Việt Nam cần từng bước chuyển từ gia công sang làm chủ công nghệ, từ xuất khẩu nguyên liệu sang chế biến sâu, từ cạnh tranh bằng giá sang cạnh tranh bằng chất lượng, sáng tạo và giá trị sở hữu trí tuệ.
Đây cũng là nền tảng để Thương hiệu Quốc gia vượt ra khỏi phạm vi quảng bá hình ảnh, trở thành công cụ chiến lược nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế.
Theo tinh thần bài phát biểu của doanh nhân Thái Hương, thương hiệu quốc gia trong thế kỷ XXI phải gắn với trí tuệ, công nghệ cao, đổi mới sáng tạo và phát triển xanh; đồng thời giúp doanh nghiệp Việt Nam từng bước tham gia những công đoạn có giá trị gia tăng cao trong chuỗi giá trị toàn cầu.
Một trong những định hướng đáng chú ý được doanh nhân Thái Hương đề cập là khát vọng đưa Việt Nam trở thành “Trung tâm tri thức bản địa, công nghệ sinh học xanh và an lành của thế giới”.
Đây là tầm nhìn đặt nền tảng trên sự kết hợp giữa lợi thế tài nguyên thiên nhiên, tri thức bản địa và thành tựu khoa học, công nghệ hiện đại.
Việt Nam có nguồn tài nguyên sinh học phong phú, nền nông nghiệp đa dạng và kho tàng y học cổ truyền được tích lũy qua nhiều thế hệ. Tuy nhiên, lợi thế tự nhiên sẽ khó chuyển hóa thành sức mạnh kinh tế nếu chỉ dừng ở khai thác, sơ chế và xuất khẩu nguyên liệu.
Vấn đề đặt ra là làm thế nào để gia tăng hàm lượng khoa học, công nghệ và trí tuệ trong mỗi sản phẩm; làm thế nào để những nguồn lực bản địa trở thành tài sản có giá trị cao, được bảo hộ và có khả năng cạnh tranh trên thị trường quốc tế.
Từ thực phẩm sạch, dược liệu đến dược phẩm và mỹ phẩm có nguồn gốc tự nhiên, dư địa phát triển không chỉ nằm ở quy mô sản xuất mà còn ở năng lực nghiên cứu, chuẩn hóa nguyên liệu, kiểm chứng chất lượng, phát triển công nghệ chế biến và xây dựng thương hiệu.
Theo định hướng được bà Thái Hương nêu ra, Nhà nước cần có chiến lược bảo tồn, phát triển và bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ đối với những giá trị bản địa, đặc biệt là nguồn gen, dược liệu và các sản phẩm có lợi thế đặc hữu của Việt Nam.
Việc ứng dụng AI và công nghệ sinh học vào nghiên cứu dược liệu có thể mở ra hướng đi mới trong nhận diện, phân tích đặc tính sinh học, chuẩn hóa chất lượng và phát triển sản phẩm. Khi được kết hợp với hoạt động nghiên cứu chuyên sâu, chế biến hiện đại và quản trị chuỗi cung ứng, nguồn nguyên liệu bản địa có thể tạo ra giá trị gia tăng lớn hơn nhiều so với mô hình xuất khẩu thô.
Tuy nhiên, để hiện thực hóa mục tiêu này, cần một hệ sinh thái đồng bộ, từ cơ sở dữ liệu khoa học, tiêu chuẩn chất lượng, cơ chế bảo hộ sở hữu trí tuệ đến nguồn vốn đầu tư, năng lực nghiên cứu và khả năng thương mại hóa kết quả khoa học.
Đây cũng là lĩnh vực cần sự hợp tác chặt chẽ giữa Nhà nước, doanh nghiệp, viện nghiên cứu, trường đại học và người nông dân.
Với doanh nghiệp, đầu tư vào công nghệ và chế biến sâu là con đường để nâng cao giá trị sản phẩm. Với người nông dân, việc tham gia chuỗi giá trị được tổ chức bài bản có thể mở ra cơ hội phát triển sinh kế ổn định. Với nền kinh tế, đó là cách chuyển lợi thế tài nguyên thành năng lực cạnh tranh dài hạn.
Đặc biệt, khi sản xuất xanh được kết nối với kinh tế tuần hoàn, du lịch sinh thái và các dịch vụ chăm sóc sức khỏe dựa trên cơ sở khoa học, những ngành nghề tưởng chừng riêng biệt có thể bổ trợ lẫn nhau, hình thành các hệ sinh thái kinh tế mới.
Để Thương hiệu Quốc gia Việt Nam có thể vươn tầm, doanh nhân Thái Hương nhấn mạnh yêu cầu phân định rõ vai trò của Nhà nước và doanh nghiệp.
Theo đó, Nhà nước giữ vai trò kiến tạo thể chế, định hướng phát triển và tạo dựng môi trường thuận lợi; doanh nghiệp là lực lượng trực tiếp đầu tư, đổi mới sáng tạo, tổ chức sản xuất và đưa các sản phẩm Việt Nam ra thị trường quốc tế.
Đây là mối quan hệ có tính bổ trợ. Thể chế tốt tạo điều kiện để doanh nghiệp phát huy năng lực, trong khi những doanh nghiệp hoạt động hiệu quả, có trách nhiệm sẽ góp phần hiện thực hóa các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội.
Doanh nhân Thái Hương mong muốn Nhà nước giữ vai trò định hình “hệ điều hành” vĩ mô, yêu cầu quan trọng là tiếp tục hoàn thiện thể chế theo hướng minh bạch, ổn định và có khả năng khuyến khích đầu tư dài hạn, tập trung vào ba vai trò cốt lõi sau:
Dẫn dắt bằng quy hoạch thể chế xanh: Cụ thể hóa các quyết sách lớn thành hành lang pháp lý thông thoáng cho mô hình kinh tế tuần hoàn, kinh tế xanh và mục tiêu Net Zero.
Bảo hộ tri thức bản địa làm tài sản quốc gia: Nhà nước cần có chiến lược nâng tầm và bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ tối đa cho kho báu là nông nghiệp: nông – lâm - thủy hải sản, đặc biệt là dược liệu của Việt Nam — là lĩnh vực chúng ta tự hào có trên 5.000 loài thảo dược, xếp thứ 15/25 quốc gia có đa dạng sinh học lớn nhất, cùng di sản y học lừng lẫy của các bậc Thánh y như Tuệ Tĩnh, Hải Thượng Lãn Ông,… Chúng ta quyết tâm đưa giá trị bản địa độc bản và cây dược liệu Việt Nam bước ra thế giới thông qua một Hệ sinh thái Cộng sinh Công nghiệp Tuần hoàn Net-Zero và Chuỗi tổ hợp Du lịch chữa lành ESG, đưa Khoa học công nghệ đỉnh cao và Mô hình quản trị tài chính toàn cầu vào cuộc, mục tiêu là số hóa bản đồ gen của dược liệu, đưa vào chế biến sâu để nhân giá trị tinh chất lên hàng chục, hàng trăm lần, biến dược liệu thô thành “Tài sản trí tuệ quốc gia”.
Ngoại giao kinh tế tầm cao: Biến mạng lưới ngoại giao toàn cầu thành các trạm xúc tiến, bảo trợ cho các sản phẩm Thương hiệu Quốc gia vượt qua các rào cản kỹ thuật khắt khe của các thị trường Mỹ, EU, Nhật Bản.
Tuy nhiên, thể chế thuận lợi chỉ tạo ra cơ hội. Năng lực cạnh tranh thực sự vẫn phụ thuộc vào khả năng đầu tư, quản trị và tổ chức thực thi của doanh nghiệp.
Doanh nghiệp không thể chỉ chờ đợi chính sách mà phải chủ động đổi mới mô hình kinh doanh, nâng cao chất lượng sản phẩm, xây dựng văn hóa tuân thủ và đầu tư cho nghiên cứu, phát triển.
Trong bối cảnh hội nhập sâu rộng, mỗi sản phẩm có chất lượng, mỗi thương hiệu giữ được uy tín và mỗi doanh nghiệp chinh phục thành công thị trường quốc tế đều góp phần củng cố hình ảnh Việt Nam.
Bởi vậy, doanh nghiệp không chỉ là chủ thể tạo ra tăng trưởng mà còn là lực lượng trực tiếp hiện thực hóa giá trị của Thương hiệu Quốc gia.
Từ tầm nhìn về Thương hiệu Quốc gia, bài phát biểu của doanh nhân Thái Hương đặt ra ba định hướng hành động đối với cộng đồng doanh nghiệp:
Tăng tốc bằng công nghệ đỉnh cao: Khối DNNN dẫn dắt hạ tầng, khối DNTN linh hoạt ứng dụng AI và quản trị số. Trong ngành dược liệu, chúng tôi dùng AI giải mã ma trận sinh học thảo dược, tối ưu chuỗi giá trị đa ngành, tạo ra những sản phẩm độc bản mà không quốc gia nào có thể sao chép.
Tự nguyện khắt khe với chính mình bằng chuẩn ESG: Thực hiện những tiêu chuẩn cao về Môi trường – Xã hội – Quản trị. Chúng ta làm kinh tế không đánh đổi môi trường; xây dựng chuỗi giá trị cộng sinh, nuôi dưỡng sinh kế người nông dân, đưa họ trở thành mắt xích đầu tiên từ vùng trồng dược liệu đến nhà máy hiện đại.
Cộng hưởng đa ngành để đi ra biển lớn: Chúng tôi kết hợp sản xuất xanh với mô hình Du lịch sinh thái chữa lành. Khi doanh nghiệp Việt Nam đi ra quốc tế, chúng ta sẽ đi cùng nhau dưới một ngọn cờ chung — Thương hiệu Quốc gia Việt Nam, chấm dứt tư duy cạnh tranh phá giá, cùng nhau chia sẻ chuỗi năng lượng xanh.
Doanh nhân Thái Hương chia sẻ, muốn xây dựng Thương hiệu Quốc gia có sức cạnh tranh toàn cầu, Việt Nam cần đồng thời nâng cao năng lực kiến tạo thể chế và năng lực thực thi của doanh nghiệp.
Trong đó, khát vọng phát triển phải được cụ thể hóa bằng những khoản đầu tư thực chất cho công nghệ, nghiên cứu, con người và quản trị. Tài nguyên cần được nâng tầm bằng tri thức; sản xuất cần được tổ chức theo các chuẩn mực cao hơn; còn thương hiệu phải được xây dựng trên nền tảng chất lượng, uy tín và trách nhiệm.
Đối với cộng đồng doanh nghiệp, đây là thời điểm cần chuyển mạnh từ tư duy tận dụng lợi thế sẵn có sang chủ động kiến tạo lợi thế mới. Không chỉ mở rộng quy mô, doanh nghiệp phải nâng cao năng lực sáng tạo; không chỉ hướng tới lợi nhuận trước mắt, mà cần xây dựng giá trị dài hạn; không chỉ cạnh tranh trên thị trường nội địa, mà phải chuẩn bị đầy đủ năng lực để tham gia cuộc chơi toàn cầu.
Ở chiều ngược lại, một môi trường kinh doanh minh bạch, ổn định, cùng các chính sách khuyến khích đổi mới sáng tạo và bảo vệ thành quả đầu tư, sẽ tạo thêm động lực để doanh nhân mạnh dạn theo đuổi những chiến lược dài hạn.
Sự cộng hưởng giữa Nhà nước và doanh nghiệp vì thế có ý nghĩa quyết định. Nhà nước kiến tạo không gian phát triển; doanh nghiệp chủ động biến cơ hội thành sản phẩm, công nghệ, việc làm và giá trị kinh tế. Khi hai nguồn lực này cùng hướng tới mục tiêu nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia, khát vọng phát triển sẽ có nền tảng vững chắc hơn để trở thành hiện thực.
