ATA Carnet: Trải nghiệm từ doanh nghiệp tiên phong

Là doanh nghiệp đầu tiên được cấp ATA Carnet tại Việt Nam, ông Chen Kun Shui – CEO Công ty TNHH First Stationery (Việt Nam) đã có những chia sẻ thực tế về hành trình mang hàng mẫu ra thế giới và những thay đổi rõ rệt sau khi tiếp cận cơ chế này với Diễn đàn Doanh nghiệp.

Trước khi tiếp cận ATA Carnet, doanh nghiệp thường gặp những khó khăn gì khi mang hàng mẫu hoặc thiết bị ra nước ngoài phục vụ hội chợ, triển lãm, xúc tiến thương mại, thưa ông?

Sản phẩm của chúng tôi là bút chì gỗ, thường xuyên được mang đi giới thiệu tại các hội chợ, triển lãm quốc tế để tìm kiếm khách hàng và mở rộng thị trường xuất khẩu.

Trước đây, khi chưa biết đến ATA Carnet, chúng tôi chủ yếu mang hàng theo dạng hành lý xách tay và kèm theo hóa đơn do doanh nghiệp xuất cho cá nhân. Tuy nhiên, cách làm này chỉ phù hợp với số lượng nhỏ. Khi số lượng hàng mẫu mang theo nhiều hơn, cơ quan hải quan thường không chấp nhận vì không đáp ứng tiêu chí hành lý cá nhân.

Không ít lần chúng tôi bị giữ lại tại sân bay để giải trình, bổ sung hồ sơ hoặc điền thêm các biểu mẫu theo yêu cầu của cơ quan chức năng. Mỗi quốc gia lại có quy định riêng về thủ tục hải quan đối với hàng hóa mang theo phục vụ triển lãm, khiến doanh nghiệp mất rất nhiều thời gian tìm hiểu và chuẩn bị. Điều này ảnh hưởng đáng kể đến tiến độ công việc cũng như kế hoạch tham gia sự kiện.

Chúng tôi cũng từng nghiên cứu phương án tạm xuất – tái nhập theo quy trình truyền thống. Tuy nhiên, thủ tục này tương đối phức tạp. Doanh nghiệp phải thông qua đại lý logistics, làm thủ tục nhập kho sân bay tại nước xuất khẩu, đồng thời phải có đại diện tại nước nhập khẩu đứng tên thực hiện các thủ tục nhận hàng.

Không chỉ tốn kém chi phí, phương án này còn tiềm ẩn nhiều rủi ro. Nếu chuyến bay hoặc tàu vận chuyển bị chậm, hàng hóa không đến đúng thời điểm thì toàn bộ kế hoạch tham gia triển lãm có thể bị ảnh hưởng.

Ông hãy cho biết trải nghiệm thực tế của doanh nghiệp khi sử dụng ATA Carnet khác gì so với quy trình truyền thống trước đây?

Khác biệt lớn nhất là sự thuận tiện và tốc độ xử lý thủ tục.

ATA Carnet đã được sử dụng rộng rãi tại nhiều quốc gia trên thế giới. Đặc biệt, tại Trung Quốc, cơ chế này rất phổ biến nên các cơ quan hải quan đã quen thuộc với quy trình xử lý.

Trong chuyến mang hàng tham dự triển lãm tại Trung Quốc vào ngày 1/5 vừa qua, chúng tôi sử dụng ATA Carnet cho lô hàng mẫu. Khi làm thủ tục tại sân bay, phía hải quan Trung Quốc tiếp nhận và xử lý hồ sơ rất nhanh chóng. Các bước kiểm tra, xác nhận đều diễn ra thuận lợi vì đây là loại chứng từ đã được quốc tế công nhận.

Nếu như trước đây doanh nghiệp luôn phải chuẩn bị nhiều loại giấy tờ khác nhau và lo ngại phát sinh vướng mắc tại cửa khẩu, thì với ATA Carnet, mọi việc trở nên đơn giản hơn rất nhiều. Chúng tôi có thể tập trung vào mục tiêu chính là tham gia triển lãm, quảng bá sản phẩm và tìm kiếm đối tác thay vì dành quá nhiều thời gian cho các thủ tục hành chính

Có thể nói, lần đầu tiên chúng tôi cảm nhận được việc mang hàng mẫu ra nước ngoài phục vụ xúc tiến thương mại có thể diễn ra thuận lợi và chuyên nghiệp đến như vậy.

Theo ông, giá trị lớn nhất mà ATA Carnet mang lại cho doanh nghiệp là tiết kiệm chi phí, tiết kiệm thời gian hay tăng tính chủ động trong kế hoạch kinh doanh?

Cả ba yếu tố đều quan trọng, nhưng nếu phải lựa chọn thì chúng tôi đánh giá cao nhất là khả năng tiết kiệm thời gian và chi phí.

Với doanh nghiệp tham gia nhiều hội chợ, triển lãm quốc tế, yếu tố thời gian có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Mỗi sự kiện đều có lịch trình cụ thể, nếu hàng hóa bị chậm hoặc thủ tục kéo dài sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả xúc tiến thương mại.

ATA Carnet giúp doanh nghiệp rút ngắn đáng kể thời gian chuẩn bị hồ sơ cũng như thời gian thông quan. Đồng thời, chúng tôi cũng tiết kiệm được nhiều chi phí liên quan đến việc thuê đơn vị trung gian, đại lý thủ tục hay các khoản phát sinh trong quá trình vận chuyển và làm hàng tạm xuất – tái nhập theo cách truyền thống.

Quan trọng hơn, doanh nghiệp có thể chủ động xây dựng kế hoạch tham gia triển lãm ở nước ngoài mà không còn quá lo lắng về các rào cản thủ tục. Điều này tạo sự linh hoạt rất lớn trong hoạt động mở rộng thị trường quốc tế.

Sau trải nghiệm này, doanh nghiệp có kế hoạch sử dụng ATA Carnet như thế nào trong thời gian tới? Ông muốn gửi gắm điều gì tới cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam?

Chúng tôi sẽ tiếp tục sử dụng ATA Carnet cho các hoạt động xúc tiến thương mại trong thời gian tới. Ngay sau chuyến công tác tại Trung Quốc, doanh nghiệp đã lên kế hoạch đăng ký ATA Carnet cho triển lãm tiếp theo tại Đức.

Bản chất của hàng hóa phục vụ hội chợ, triển lãm là hàng tạm thời đưa ra nước ngoài và sẽ được mang trở lại sau khi kết thúc sự kiện. Vì vậy, ATA Carnet là cơ chế rất phù hợp với nhu cầu thực tế của doanh nghiệp.

Đây là một công cụ thuận tiện, giúp đơn giản hóa đáng kể các thủ tục liên quan đến hàng hóa tạm xuất – tái nhập. Đối với những doanh nghiệp thường xuyên tham gia hội chợ, triển lãm quốc tế, ATA Carnet thực sự là một giải pháp đáng để tìm hiểu và áp dụng.

Đặc biệt, dù đã hoạt động nhiều năm tại Việt Nam với tư cách một doanh nghiệp FDI, đây là lần đầu tiên chúng tôi được biết đến loại hình “sổ tạm quản” này. Điều đó cho thấy nhiều doanh nghiệp khác có thể cũng chưa tiếp cận được đầy đủ thông tin về ATA Carnet.

Vì vậy, chúng tôi mong muốn các cơ quan chức năng, đặc biệt là các đơn vị triển khai cơ chế này, sẽ tăng cường công tác tuyên truyền, phổ biến thông tin đến cộng đồng doanh nghiệp. Đồng thời, cần xây dựng các hướng dẫn ngắn gọn, trực quan, dễ hiểu để doanh nghiệp có thể nhanh chóng nắm bắt quy trình và chủ động sử dụng.

Khi ngày càng nhiều doanh nghiệp Việt Nam tham gia các hội chợ, triển lãm quốc tế, ATA Carnet sẽ không chỉ giúp tiết kiệm chi phí và thời gian mà còn góp phần nâng cao tính chuyên nghiệp trong hoạt động xúc tiến thương mại, đưa hàng hóa Việt Nam tiếp cận thị trường toàn cầu một cách thuận lợi hơn.

Trân trọng cảm ơn ông!