Số lượng doanh nghiệp gia nhập thị trường trong tháng 1 tăng mạnh cho thấy những chính sách hỗ trợ bước đầu phát huy hiệu quả.
Theo Cục Thống kê (Bộ Tài chính), trong tháng 1/2026, cả nước có gần 24,2 nghìn doanh nghiệp thành lập mới với số vốn đăng ký là 180,9 nghìn tỷ đồng và số lao động đăng ký gần 108,2 nghìn lao động. So với một tháng trước đó - tháng 12/2025, con số này tăng đến 40,9% về số doanh nghiệp, tăng 9% về vốn đăng ký và tăng 7,5% về số lao động. Còn với cùng kỳ năm trước là tăng 126,8% về số doanh nghiệp, tăng 92,3% về số vốn đăng ký và tăng 32,7% về số lao động.
Cũng trong tháng 1/2026, cả nước có hơn 24,5 nghìn doanh nghiệp quay trở lại hoạt động; tăng 146,2% so với tháng trước và tăng 7,6% so với cùng kỳ năm 2025. Tổng số doanh nghiệp thành lập mới và quay trở lại hoạt động trong tháng 1/2026 lên gần 48,7 nghìn doanh nghiệp, tăng 45,6% so với cùng kỳ năm 2025.
Với trung bình hơn 1.500 doanh nghiệp gia nhập thị trường trong tháng 1/2026 thể hiện niềm tin, kỳ vọng lớn của doanh nghiệp vào tăng trưởng kinh tế; đồng thời phản ánh hiệu quả từ những chính sách hỗ trợ sản xuất kinh doanh nhằm thúc đẩy doanh nghiệp phát triển.
Đặc biệt, ngay từ đầu năm, theo Nghị định 20 của Chính phủ, doanh nghiệp vừa và nhỏ đăng ký kinh doanh lần đầu được chính sách miễn thuế thu nhập doanh nghiệp trong 3 năm đầu. Thời gian miễn thuế được tính liên tục từ năm đầu tiên được cấp giấy chứng nhận. Bên cạnh đó, các doanh nghiệp được hỗ trợ tiếp cận đất đai, mặt bằng sản xuất kinh doanh; nghiên cứu, phát triển và ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số; cung cấp miễn phí các nền tảng số, phần mềm kế toán dùng chung…
Các chuyên gia kinh tế đánh giá, đây là cú hích quan trọng hỗ trợ doanh nghiệp mới thành lập, doanh nghiệp quy mô nhỏ. Áp lực lớn nhất đối với khu vực này không phải ở lợi nhuận mà nằm ở dòng tiền. Tài chính duy trì hoạt động của phần lớn doanh nghiệp nhỏ hiện nay chủ yếu dựa vào nguồn lực tự có, lợi nhuận mỏng nên rất dễ bị tổn thương trước tác động bất lợi của thị trường.
Do vậy, chính sách miễn thuế và hỗ trợ tiếp cận các điều kiện sản xuất kinh doanh, nâng cao năng lực quản trị… là giải pháp hữu hiệu giúp doanh nghiệp giảm áp lực về vốn, thúc đẩy đầu tư cho khoa học công nghệ, đổi mới mô hình kinh doanh, nâng cao năng suất lao động, nắm bắt các cơ hội trên thị trường.
Đặc biệt, ở thời điểm Chính phủ đang khuyến khích hộ kinh doanh quản trị dòng tiền và hoạt động minh bạch, từ đó phát triển lên doanh nghiệp thì những chính sách hỗ trợ cụ thể trên là rất cần thiết. TS Lê Duy Bình - Giám đốc Economica VietNam nhấn mạnh: với hơn 5 triệu hộ kinh doanh cá thể, trong đó có hơn 1,6 triệu hộ đã có mã số thuế là lực lượng quan trọng cần được tiếp tục nuôi dưỡng lớn mạnh để chuyển đổi lên doanh nghiệp.
Cũng với quan điểm này, trao đổi với báo chí, ông Bùi Mạnh Quân - Giám đốc dịch vụ thuế và tư vấn, công ty TNHH kiểm toán và tư vấn RSM Việt Nam cho biết: chính sách hỗ trợ doanh nghiệp không chỉ giúp doanh nghiệp, hộ kinh doanh giải quyết khó khăn trước mắt, tích luỹ nguồn lực, phát triển lâu dài. Những chính sách ưu đãi thuế cởi mở còn hướng đến tạo dựng môi trường đầu tư kinh doanh hấp dẫn, thân thiện, ổn định mà ở đó, các doanh nghiệp, dù ở quy mô nào cũng đều tìm được chỗ đứng và phát triển.
Bên cạnh những kết quả tích cực trong hoạt động của doanh nghiệp, một vấn đề được các chuyên gia lưu tâm khi quy mô vốn đăng ký của doanh nghiệp chưa cao. Vốn đăng ký bình quân một doanh nghiệp thành lập mới trong tháng 1 chỉ đạt 7,5 tỷ đồng, cho thấy tâm lý thận trọng của doanh nghiệp.
Thực tế này đòi hỏi chính sách hỗ trợ cần tiếp tục đi vào thực chất và đồng bộ, song hành giữa việc giải toả áp lực vốn, nâng cao năng lực quản trị với khả năng tiếp cận. Trong đó, cải cách thủ tục, quy trình để doanh nghiệp có thể nhanh chóng tiếp cận, thụ hưởng chính sách hỗ trợ là cần thiết để doanh nghiêp sớm tiếp cận nguồn lực. Khi việc triển khai quyết liệt và nhất quán, các chính sách sẽ trở thành “bà đỡ” thúc đẩy doanh nghiệp tăng trưởng cả về số lượng và chất lượng.
