Cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026–2031, tổ chức ngày 15/3/2026, là sự kiện chính trị trọng đại, tiếp nối thành công Đại hội, khẳng định quyền làm chủ của nhân dân.
Cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và Hội đồng Nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026-2031 sẽ được tổ chức vào ngày 15/3/2026. Đây là sự kiện chính trị đặc biệt quan trọng của đất nước, diễn ra trong bối cảnh Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng vừa thành công tốt đẹp, mở ra giai đoạn phát triển mới.
Không chỉ mang ý nghĩa chính trị sâu sắc, cuộc bầu cử còn là Ngày hội lớn của toàn dân, là dịp để cử tri cả nước phát huy quyền làm chủ, trực tiếp lựa chọn những đại biểu tiêu biểu, đại diện cho ý chí, nguyện vọng của nhân dân tham gia vào Quốc hội và Hội đồng Nhân dân các cấp - các cơ quan quyền lực nhà nước cao nhất ở Trung ương và địa phương.
Qua đó, góp phần xây dựng, hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của nhân dân, do nhân dân và vì nhân dân, dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam.
Nhân dịp này, Tiến sỹ Nguyễn Quỳnh Liên - Ủy viên Đoàn Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam khóa X, Trưởng ban Dân chủ, Giám sát và Phản biện xã hội (Cơ quan Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam) đã chia sẻ về ý nghĩa chính trị - xã hội của cuộc bầu cử; những điểm nhấn quan trọng trong công tác tổ chức bầu cử lần này; cũng như vai trò trung tâm của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam trong việc bảo đảm quy trình hiệp thương dân chủ, chặt chẽ, đúng luật, đúng định hướng ngay từ khâu lựa chọn ứng cử viên.
Theo Tiến sỹ Nguyễn Quỳnh Liên, Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV đã diễn ra thành công rất tốt đẹp, đề ra những quyết sách quan trọng, đáp ứng kỳ vọng của nhân dân và đang lan tỏa tinh thần tích cực, mạnh mẽ trong toàn xã hội. Tư tưởng “lấy dân làm gốc” được thể hiện xuyên suốt trong các văn kiện, báo cáo cũng như trong định hướng chỉ đạo tổ chức thực hiện nghị quyết của Đảng sau Đại hội. Việc tổ chức cuộc bầu cử ngay sau thành công của Đại hội XIV thể hiện sự chỉ đạo xuyên suốt, sự tiếp nối chặt chẽ giữa công tác xây dựng Đảng và công tác xây dựng Nhà nước, trong đó có công tác bầu cử.
Hiện nay, toàn bộ hệ thống chính trị đang tích cực, khẩn trương triển khai các nhiệm vụ cần thiết nhằm bảo đảm cho cuộc bầu cử ngày 15/3/2026 diễn ra thành công. Đây chính là sự cụ thể hóa sinh động tư tưởng “Nhà nước của nhân dân, do nhân dân và vì nhân dân” đã được khẳng định xuyên suốt trong các văn kiện Đại hội XIV.
Cuộc bầu cử là phương thức trực tiếp để hiện thực hóa quan điểm “dân là chủ, dân làm chủ”, thể hiện rõ nhất quyền dân chủ trực tiếp của nhân dân trong việc lựa chọn những người tiêu biểu, đại diện cho mình tham gia vào cơ quan quyền lực nhà nước cao nhất ở Trung ương là Quốc hội và ở địa phương là Hội đồng Nhân dân các cấp. Khi cuộc bầu cử thành công, những đại biểu được cử tri cả nước tín nhiệm sẽ tham gia quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước. Đây cũng chính là nơi các chủ trương, đường lối, quyết sách của Đảng được hiện thực hóa thông qua hoạt động của bộ máy nhà nước.
Ý nghĩa chính trị - xã hội của cuộc bầu cử tiếp nối sau thành công của Đại hội XIV đang nhận được sự kỳ vọng lớn của nhân dân cả nước. Cuộc bầu cử thể hiện sự hòa quyện giữa “ý Đảng, lòng dân”, đồng thời hiện thực hóa yêu cầu chỉ đạo của Đảng về công tác nhân sự, trong đó có nhân sự của các cơ quan quyền lực nhà nước cao nhất.
Ngay sau bầu cử, Quốc hội sẽ tiến hành kỳ họp đầu tiên - một kỳ họp có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, quyết định việc kiện toàn bộ máy nhà nước và bầu ra các chức danh lãnh đạo cao nhất của đất nước. Tương tự, Hội đồng Nhân dân các cấp cũng sẽ tổ chức kỳ họp đầu tiên để thiết lập bộ máy chính quyền nhiệm kỳ mới, hiện thực hóa các quan điểm, chỉ đạo của Đại hội XIV về tiếp tục tinh gọn tổ chức bộ máy, nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của hệ thống chính trị, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong giai đoạn mới.
Khẳng định vai trò của Mặt trận Tổ quốc trong công tác bầu cử, Tiến sỹ Nguyễn Quỳnh Liên cho biết: Mặt trận Tổ quốc Việt Nam là một trong ba bộ phận quan trọng của hệ thống chính trị. Theo quy định của Hiến pháp, Luật Bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng Nhân dân, Luật Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Mặt trận được giao 8 nhiệm vụ quan trọng trong công tác bầu cử, trong đó hiệp thương giới thiệu người ứng cử là nhiệm vụ then chốt.
Theo kế hoạch, Mặt trận Tổ quốc các cấp tổ chức 3 vòng hiệp thương.
Từ ngày 1-10/12/2025, hội nghị hiệp thương lần thứ nhất đã được tổ chức thành công. Từ ngày 2-3/2/2026, các cấp Mặt trận sẽ hoàn thành hiệp thương lần thứ hai để lập danh sách sơ bộ người được giới thiệu ứng cử. Hội nghị hiệp thương lần thứ ba dự kiến diễn ra từ ngày 9-20/2/2026 để chốt danh sách chính thức những người ứng cử đại biểu Quốc hội.
Công tác hiệp thương có ý nghĩa quyết định đối với chất lượng đại biểu, bảo đảm lựa chọn những người đủ tiêu chuẩn, đủ đức, đủ tài, có bản lĩnh chính trị vững vàng; đồng thời tạo điều kiện để nhân dân tiếp tục giám sát, rà soát các ứng viên trước khi bầu cử. Bên cạnh đó, Mặt trận Tổ quốc còn giữ vai trò quan trọng trong công tác tuyên truyền, vận động để nhân dân hiểu đầy đủ quyền, trách nhiệm của cử tri theo quy định của Hiến pháp và pháp luật.
Xuyên suốt quá trình bầu cử, Mặt trận tăng cường kiểm tra, giám sát hoạt động của các cơ quan, tổ chức bầu cử ở Trung ương và địa phương; đồng thời tạo cơ chế để nhân dân trực tiếp tham gia giám sát, qua đó bảo đảm sự tham gia ngày càng sâu rộng của người dân vào toàn bộ quá trình bầu cử.
Theo Tiến sỹ Nguyễn Quỳnh Liên, điểm thay đổi quan trọng nhất của kỳ bầu cử lần này là việc tổ chức sớm hơn khoảng hai tháng so với các nhiệm kỳ trước. Việc đẩy sớm bầu cử nhằm sớm hiện thực hóa các nghị quyết của Đại hội XIV, từ việc kiện toàn bộ máy nhà nước đến việc quyết định các vấn đề lớn, tạo động lực đưa đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới.
Một điểm mới đáng chú ý khác là việc sắp xếp lại đơn vị hành chính và tổ chức chính quyền địa phương theo mô hình hai cấp. Điều này đặt ra yêu cầu cao hơn đối với công tác bầu cử, đặc biệt tại cấp xã - nơi đảm nhận khối lượng công việc lớn hơn, phạm vi quản lý rộng hơn và tiếp nhận nhiều nhiệm vụ trước đây thuộc cấp huyện.
Trong bối cảnh đó, toàn bộ hệ thống chính trị, nhất là chính quyền địa phương và các tổ chức bầu cử ở cơ sở, cần tăng cường phối hợp, bảo đảm các quy trình bầu cử được thực hiện công khai, minh bạch, đúng pháp luật. Dù thời gian gấp rút, song với sự chủ động chuẩn bị từ sớm, cùng với việc đẩy mạnh chuyển đổi số, ứng dụng công nghệ thông tin trong công tác bầu cử, các điều kiện cần thiết đang được bảo đảm.
Một nhiệm vụ quan trọng khác của Mặt trận Tổ quốc là tiếp nhận, tổng hợp và phản ánh đầy đủ ý kiến, kiến nghị của cử tri, nhân dân liên quan đến công tác bầu cử. Mặt trận các cấp đã thiết lập các kênh tiếp nhận thông tin, trong đó có Cổng Mặt trận số, cho phép người dân gửi phản ánh, kiến nghị 24/7.
Thời gian qua, Mặt trận đã nhận được nhiều câu hỏi liên quan đến tiêu chuẩn, điều kiện ứng cử và quy trình bầu cử, đồng thời kịp thời trả lời, hướng dẫn đầy đủ cho cử tri. Đến nay, cử tri, nhân dân nhìn chung thể hiện sự đồng thuận, đánh giá cao công tác nhân sự; chưa phát sinh đơn thư, khiếu nại liên quan đến người được giới thiệu ứng cử.
Mặt trận Tổ quốc mong muốn nhân dân tiếp tục đồng hành, giám sát, phản ánh kịp thời các ý kiến liên quan đến người ứng cử để các cơ quan chức năng xem xét, giải quyết đầy đủ, minh bạch. Khẳng định quyền bầu cử là quyền dân chủ trực tiếp đã được Hiến pháp ghi nhận xuyên suốt từ năm 1946 đến nay, Tiến sỹ Nguyễn Quỳnh Liên bày tỏ tin tưởng cử tri cả nước sẽ tiếp tục phát huy vai trò chủ thể, tham gia tích cực vào cuộc bầu cử, lựa chọn những người xứng đáng, tâm huyết, gắn bó mật thiết với nhân dân, vì sự phát triển của đất nước.
