Biến cơ hội chính sách thành năng lực cạnh tranh

Nằm trong chuỗi sự kiện kỷ niệm Ngày Doanh nhân Việt Nam (13/10), chiều 11/10, Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) đã tổ chức Diễn đàn “Doanh nhân tiên phong - Chính phủ kiến tạo trong kỷ nguyên mới”.

Chính phủ kiến tạo - Doanh nhân tiên phong

Phát biểu khai mạc Diễn đàn, PGS TS Hồ Sỹ Hùng, Chủ tịch VCCI cho rằng, Diễn đàn hôm nay đặt cạnh nhau hai khái niệm: “Chính phủ kiến tạo” và “Doanh nhân tiên phong” không chỉ là tên của một Diễn đàn, mà là hai điều kiện phải đồng thời có nếu muốn tạo ra một giai đoạn tăng trưởng mới.

Theo Chủ tịch VCCI Hồ Sỹ Hùng, Nhà nước có thể mở ra không gian phát triển bằng thể chế tốt hơn, nhưng doanh nghiệp phải biến không gian đó thành đầu tư, sản xuất, sản phẩm, việc làm và giá trị mới. Doanh nghiệp có thể có ý tưởng, vốn và khát vọng, nhưng nếu môi trường kinh doanh thiếu ổn định, thủ tục kéo dài, nguồn lực bị ách tắc thì rất khó biến khát vọng thành dự án. Vì vậy, giữa kiến tạo của Nhà nước và tiên phong của doanh nghiệp phải có một điểm gặp nhau, đó là kết quả phát triển thực chất.

“Hai năm qua, chúng ta chứng kiến một tốc độ đổi mới chính sách rất lớn. Nhiều nghị quyết quan trọng của Bộ Chính trị đã được ban hành; nhiều luật và cơ chế mới được Quốc hội, Chính phủ khẩn trương xây dựng và tổ chức thực hiện; bộ máy chính quyền được sắp xếp lại; phân cấp, phân quyền được đẩy mạnh; nhiều thủ tục được đơn giản hóa. Có thể nói, không gian chính sách dành cho phát triển doanh nghiệp đang rộng hơn trước.

Qua theo dõi thực tiễn, chúng tôi cũng đã thấy những điểm sáng. Có địa phương rút ngắn đáng kể thời gian thực hiện thủ tục đầu tư; có nơi áp dụng hiệu quả mô hình “luồng xanh”; có cửa khẩu nhờ số hóa và cải cách quy trình mà thời gian thông quan giảm mạnh. Những thay đổi như vậy lập tức chuyển thành chi phí thấp hơn, vòng quay vốn nhanh hơn và sức cạnh tranh cao hơn cho doanh nghiệp”, Chủ tịch VCCI chia sẻ.

Cũng theo Chủ tịch VCCI Hồ Sỹ Hùng, thực tiễn cho thấy một vấn đề rất rõ, chính sách tốt chưa tự động tạo ra kết quả tốt. Khoảng cách từ chủ trương đến thực thi vẫn còn. Cùng một quy định, nhưng doanh nghiệp ở hai địa phương có thể có hai trải nghiệm rất khác nhau. Cùng một chính sách, nhưng nơi thực hiện quyết liệt thì doanh nghiệp cảm nhận được rất nhanh; nơi thực hiện chậm thì cơ hội phát triển vẫn bị bỏ lỡ. Vì vậy, nếu giai đoạn trước chúng ta nói nhiều về đột phá thể chế, thì giai đoạn tới phải nói mạnh hơn về đột phá thực thi. Đây là vấn đề VCCI đặc biệt quan tâm.

Chủ tịch VCCI cho biết, tại Hội nghị Thường trực Chính phủ với cộng đồng doanh nghiệp tháng 7 vừa qua, từ gần 900 phản ánh cụ thể của doanh nghiệp, VCCI đã tổng hợp thành 53 nhóm vướng mắc thuộc 10 lĩnh vực. Qua đó, có thể thấy doanh nghiệp không chỉ lo về một thủ tục cụ thể.

“Điều doanh nghiệp cần hơn là tính ổn định, nhất quán và khả năng dự báo của môi trường kinh doanh. Một quy định thay đổi mà doanh nghiệp không đủ thời gian thích ứng sẽ tạo ra chi phí; hai văn bản không thống nhất cũng tạo ra chi phí; một thủ tục không biết chính xác mất bao lâu cũng là chi phí; và một quyết định đầu tư phải chờ quá lâu có thể làm doanh nghiệp mất cả cơ hội thị trường. Cho nên, cải cách trong giai đoạn mới không chỉ là giảm số lượng thủ tục, mà quan trọng hơn là nâng chất lượng thực thi”, Chủ tịch VCCI Hồ Sỹ Hùng nhấn mạnh.

VCCI - cầu nối chính sách hữu hiệu

Bên cạnh đó, Chủ tịch Hồ Sỹ Hùng kỳ vọng các ý kiến tại Diễn đàn không dừng ở việc mô tả khó khăn, mà cần chỉ rõ điểm nghẽn, và nội dung cần sửa, các nội dung đề xuất, kiến nghị cũng cần rõ ràng...

“Đối với VCCI, chúng tôi xác định công tác tham gia xây dựng và phản biện chính sách là một trong những nhiệm vụ cốt lõi. Nhưng VCCI không muốn chỉ là nơi chuyển tiếp kiến nghị. Chúng tôi muốn làm tốt hơn vai trò của một cầu nối chính sách có dữ liệu, có phân tích và có khả năng theo dõi kết quả. Trong tham gia xây dựng chính sách, VCCI sẽ tiếp tục bám ba yêu cầu: phải xuất phát từ thực tiễn doanh nghiệp, phải dựa trên dữ liệu và bằng chứng, và phải nhìn được tác động dài hạn của chính sách.

Chúng tôi cũng sẽ tăng cường theo dõi độc lập việc thực hiện các nghị quyết và chính sách lớn liên quan tới môi trường kinh doanh. Bởi theo chúng tôi, đột phá chính sách mở ra cơ hội, nhưng đột phá thực thi mới chuyển cơ hội thành tăng trưởng. Và điều quan trọng nhất không phải là có bao nhiêu điểm sáng, mà là làm thế nào để những điểm sáng trở thành mặt bằng chung của môi trường kinh doanh Việt Nam”, Chủ tịch VCCI Hồ Sỹ Hùng khẳng định.

Theo Chủ tịch VCCI Hồ Sỹ Hùng, chúng ta đang bước vào một giai đoạn mà mục tiêu phát triển rất cao. Điều đó đòi hỏi cả Nhà nước và doanh nghiệp phải thay đổi nhanh hơn. Nhà nước phải tạo ra một môi trường tốt hơn cho những người muốn đầu tư, muốn đổi mới và muốn làm ăn dài hạn. Doanh nghiệp phải biến cơ hội chính sách thành năng lực cạnh tranh. VCCI phải làm tốt vai trò kết nối hai phía đó.

Nếu Chính phủ kiến tạo ngày càng thực chất hơn, nếu doanh nhân tiên phong ngày càng mạnh hơn và nếu đối thoại chính sách ngày càng đi tới được những kết quả cụ thể hơn, thì những mục tiêu phát triển cao mà chúng ta đang đặt ra sẽ có một nền tảng vững chắc hơn để trở thành hiện thực.