Nhiều doanh nghiệp ứng dụng AI đang hướng tới mô hình vận hành mới, tăng hiện diện AI xuyên suốt trong tư duy quản trị, quy trình và tạo giá trị mới.
Báo cáo do các tập đoàn tư vấn toàn cầu thực hiện cho thấy, niềm tin vào AI của doanh nghiệp tiếp tục tăng và đầu tư nguồn lực cho công nghệ này vẫn ổn định. Từ thử nghiệm, doanh nghiệp đang chuyển sang triển khai rộng rãi hơn, đưa trở thành năng lực cạnh tranh cốt lõi, thúc đẩy chuyển đổi hoạt động sản xuất kinh doanh.
Tại Diễn đàn đầu tư Việt Nam 2026, thay vì chia sẻ về kinh tế vĩ mô hay nhận định về triển vọng của các kênh đầu tư như thường thấy trong rất nhiều năm qua, ông Vũ Hữu Điền - Chủ tịch công ty CP chứng khoán HD chuyển hướng bàn luận về AI và Big Data (dữ liệu lớn).
Doanh nhân với hơn 3 thập kỷ làm nghề đầu tư chuyên nghiệp bày tỏ: AI đang tạo ra sự thay đổi lớn cho nhiều ngành nghề, trong đó có lĩnh vực tài chính. Đó là lý do, ngoài điều hành công ty tài chính, ông Vũ Hữu Điền còn là startup về AI.
Theo ông Điền, các nhà đầu tư trẻ hiện nay am hiểu về công nghệ, khai thác hiệu quả sức mạnh AI để tự nghiên cứu, tự thực hiện các giao dịch. Việc cung cấp sản phẩm, dịch vụ và tư vấn với yêu cầu cao hơn cho thế hệ các nhà đầu tư mới này của các công ty chứng khoán vì thế cần thay đổi.
Một trong những thay đổi lớn nhất là phải đầu tư lớn cho công nghệ và AI. Trước hết, các trang web và app cần có giao diện thân thiện, thu hút khách hàng hiệu quả. Quan trọng hơn, qua đó, doanh nghiệp hiểu khách hàng thông qua trải nghiệm cá nhân, các giao dịch, thói quen…
Trên cơ sở đó, doanh nghiệp mới cá nhân hóa các sản phẩm đầu tư, đáp ứng đúng chân dung khách hàng, bao gồm khẩu vị rủi ro, nguồn lực và mong muốn đầu tư… “Ở giai đoạn đầu, AI có thể gặp khó khăn nhưng với sự phát triển của nền tảng công nghệ, AI hoàn toàn có khả năng giải quyết các bài toán phân tích dữ liệu và đưa ra khuyến nghị cho nhà đầu tư ở mức độ tương đối tốt” - ông Vũ Hữu Điền chia sẻ.
Công nghệ thông tin là một trong những ngành chịu tác động mạnh bởi AI. Vừa là doanh nghiệp tư vấn chuyển đổi số, vừa là doanh nghiệp công nghệ nên FPT Digital xác mình mình là khách hàng đầu tiên của chính mình nếu không muốn bỏ lại ở phía sau. Theo bà Trần Minh Nguyệt - Giám đốc tư vấn khối nghiệp vụ doanh nghiệp của FPT Digital, hiện công ty đang tập trung vào chuẩn hoá để đưa AI tự động trên quy trình chuẩn.
Trong quá trình đó, con người đưa ra định hướng, đầu bài, giám sát để AI tự thực hiện một số nghiệp vụ. Sau những vòng lặp AI thực hiện nghiệp vụ, bà Trần Minh Nguyệt cho biết, doanh nghiệp sẽ tích lũy được tri thức để chu kỳ sau thông minh hơn trước.
Tri thức của doanh nghiệp cũng là một trong những lợi ích lớn nhất khi ứng dụng AI, bên cạnh những giá trị lợi ích về mặt kinh tế. Theo bà Trần Minh Nguyệt, trước đây tri thức doanh nghiệp thường phân tán ở đội ngũ nhân sự. Tuy nhiên, nhờ AI những tri thức của cá nhân được tổng hợp thành tri thức của doanh nghiệp.
Giá trị này đặc biệt trở nên quan trọng hơn khi doanh nghiệp chuyển sang cấp độ ứng dụng cao hơn cùng sự phát triển của AI. Ở đó, AI agent điều phối, ra quyết định; các nhân sự chỉ xử lý ngoại lệ hoặc đưa ra chiến lược.
Nghiên cứu Triển vọng doanh nghiệp năm 2026 của UOB chỉ rõ, AI dần khẳng định vai trò là một động lực tăng trưởng trọng yếu trong chuyển đổi số. Trong những doanh nghiệp được khảo sát, 49% doanh nghiệp ghi nhận năng suất được cải thiện, 47% đạt hiệu quả tiết giảm chi phí và 46% ghi nhận tăng trưởng doanh thu.
Niềm tin vào AI ngày càng được củng cố. 2/3 doanh nghiệp được hỏi dự kiến sẽ tăng ngân sách đầu tư cho AI thêm hơn 25% trong năm 2026.
Một báo cáo về AI cho kinh doanh được Deloitte Access Economics thực hiện tại một số nước tại châu Á - Thái Bình Dương, bao gồm Việt Nam nhấn mạnh đến vai trò quan trọng của công nghệ với doanh nghiệp nhỏ và vừa. Theo đó, tự động hóa một phần công việc có thể giúp cải thiện năng suất, rút ngắn thời gian xử lý và tăng tốc độ phản ứng trước thay đổi của thị trường.
Tuy nhiên, AI càng phát triển, mức độ sử dụng càng cao cũng kéo theo nhiều yêu cầu mới về quản trị rủi ro, quản trị công nghệ. Trong khi đó, tỷ suất lợi nhuận đầu tư (ROI) thực tế chưa đạt như kỳ vọng.
Những nghiên cứu và báo cáo được thực hiện trên quy mô lớn cho thấy, những thành quả tốt nhất không đến từ việc triển khai nhiều AI hơn mà đến từ việc đầu tư vào các năng lực cần thiết để mở rộng quy mô AI một cách hiệu quả. Tuy nhiên, trong quá trình này, doanh nghiệp đối mặt với thách thức đến từ chi phí, quyền riêng tư dữ liệu, mức độ sẵn sàng của hệ thống.
Từ góc độ tư vấn, bà Trần Minh Nguyệt thông tin: Không ít doanh nghiệp sử dụng AI nhưng chưa hiểu mục đích sử dụng, chưa đào tạo AI để hiểu mong muốn, nhu cầu của mình. Hay đưa AI vào khi vẫn còn thiếu dữ liệu sạch, thiếu kết nối với chiến lược phát triển doanh nghiệp…
Giám đốc tư vấn khối nghiệp vụ doanh nghiệp của FPT Digital cho rằng, vấn đề trên cũng giống như việc đào tạo nhân viên mới. Dù nhân viên này có kinh nghiệm từ những công việc trước nhưng nhân sự chưa làm việc, chưa tiếp cận công việc trong môi trường riêng của doanh nghiệp sẽ khó để có thể “vào việc” ngay với hiệu quả cao.
Khi AI đã hiện diện khá sâu vào doanh nghiệp, bước tiếp theo là chuyển mức độ ứng dụng thành năng suất, hiệu quả vận hành và kết nối khách hàng bền vững. Để thực hiện được mục tiêu này cũng như khai thác sức mạnh của AI, doanh nghiệp cần khả năng kiểm soát dữ liệu, phát triển kỹ năng nhân sự và tổ chức lại quy trình kinh doanh phù hợp.
