Từ vị thế thu nhập trung bình thấp, Việt Nam đã kiêu hãnh bước qua ngưỡng cửa của nhóm thu nhập trung bình cao, đặt nền móng vững chãi cho khát vọng thịnh vượng năm 2045.
Trong bức tranh vĩ mô đầy màu sắc ấy, ngành quản lý quỹ đang hiện diện như một mảnh ghép quan trọng bậc nhất, nhưng cũng đầy tiềm năng.
Nếu nhìn vào bề nổi, ngành quỹ Việt Nam dường như vẫn đang ở những bước chập chững đầu tiên, mang dáng dấp của một buổi bình minh vừa ló. Thị trường chứng khoán vẫn đang vận hành chủ yếu dựa trên cảm xúc và dòng tiền của nhà đầu tư cá nhân. Con số hơn 80% giá trị giao dịch đến từ các cá nhân nhỏ lẻ vẽ nên một bức tranh tương phản gay gắt với sự trầm ổn, kỷ luật của các thị trường tài chính đã trưởng thành trên thế giới.
Theo Bộ Tài chính, dù tổng tài sản quản lý (AUM) của 43 công ty quản lý quỹ đã chạm mốc 30 tỷ USD vào năm 2025 với tốc độ tăng trưởng ấn tượng, nhưng tỷ lệ dân số sở hữu chứng chỉ quỹ còn khiêm tốn: chỉ 0,5%. Giai đoạn 2020–2025, bất chấp những biến động của thị trường, phần lớn các quỹ vẫn có hiệu suất vượt VN-Index. Đặt con số 0,5% này cạnh tỷ lệ 20–50% của Thái Lan hay Hàn Quốc, sẽ thấy rằng dư địa phát triển của chúng ta không chỉ là lớn, mà là khổng lồ. Do đó, ngành quỹ Việt Nam đi đúng hướng, song hành trình vạn dặm vẫn mới chỉ bắt đầu.
Lịch sử kinh tế châu Á đã đúc kết một quy luật thú vị, gần như một định mệnh: Khi GDP bình quân đầu người vượt ngưỡng 3.000 - 5.000 USD, tâm thức tài chính của cả một dân tộc sẽ thay đổi.
Việt Nam đã đi qua cột mốc 3.000 USD với sự bùng nổ của tài khoản chứng khoán cá nhân và làn sóng fintech. Trong năm 2025, khi chúng ta chạm và vượt mốc 5.000 USD, câu chuyện đã sang trang. Tầng lớp trung lưu mới nổi không còn thỏa mãn với việc "tự bơi" giữa biển tài chính đầy sóng gió. Nhu cầu bảo toàn và gia tăng tài sản một cách bền vững, chuyên nghiệp bắt đầu nhen nhóm và bùng lên mạnh mẽ.
Sự chuyển dịch này càng trở nên cấp thiết khi những kênh trú ẩn truyền thống vượt quá tầm với của đại bộ phận tầng lớp trung lưu trẻ. Mặt bằng lãi suất đi vào quỹ đạo ổn định khiến gửi tiết kiệm không còn là "cây đũa thần" cho bài toán tích sản. Lúc này, quỹ đầu tư đại chúng không chỉ là một lựa chọn, mà trở thành lời giải tất yếu cho bài toán đa dạng hóa. Đồng thời, tầng lớp siêu giàu (HNWIs) cũng bắt đầu tìm kiếm những chiến lược tinh vi hơn, mở đường cho sự thăng hoa của các quỹ tư nhân (Private Funds).
Bài học từ "cú nhảy vọt" của Trung Quốc sau năm 2011, hay sự trưởng thành của thị trường Thái Lan, Hàn Quốc là những tấm gương phản chiếu tương lai của Việt Nam. Khi kinh tế tăng trưởng và tầng lớp trung lưu phình to, đó là "điều kiện cần" tiên quyết để ngành quỹ cất cánh.
Nếu vĩ mô là ngọn gió, thì chính sách chính là cánh buồm. Quyết định 3168/QĐ-BTC về "Đề án tái cấu trúc nhà đầu tư và phát triển ngành quỹ đầu tư chứng khoán" không chỉ là một văn bản hành chính khô khan, mà là sự thể hiện ý chí kiến tạo mạnh mẽ của Chính phủ. Khi nhà đầu tư được dẫn dắt chuyển dịch tư duy từ săn tìm lợi nhuận ngắn hạn sang tích lũy thịnh vượng bền vững, thì thị trường có "điều kiện đủ" để phát triển sâu về chất.
Nhìn lại toàn cảnh, ngành quỹ Việt Nam đang đứng trước cơ hội "ngàn năm có một". Quy mô còn nhỏ bé chính là bảo chứng cho dư địa tăng trưởng thần tốc. Động lực vĩ mô đang hội tụ, dù còn những thách thức đòi hỏi nỗ lực của cả hệ thống, với hành lang pháp lý đang dần hoàn thiện.
Đây không phải là câu chuyện tăng trưởng của một vài năm, mà là chu kỳ tích lũy tài sản của cả một thế hệ người Việt mới – những người tri thức hơn, khát vọng hơn và hiểu biết hơn. Với nhà đầu tư, đây là lúc để thay đổi tư duy: hãy để tiền làm việc một cách thông minh và kỷ luật thay vì chạy theo bảng điện tử mỗi ngày.
Với các công ty quản lý quỹ và những người làm nghề, thách thức chính là cơ hội để khẳng định mình. Chỉ có sự minh bạch, chuyên nghiệp và tận tâm mới xây dựng được niềm tin – thứ tài sản quý giá nhất trong ngành tài chính.
Bình minh đã ló rạng. Ngành quỹ có thể chưa cất cánh ngay trong ngày một ngày hai, nhưng những ai biết chuẩn bị hành trang từ hôm nay, dù là nhà đầu tư hay tổ chức, sẽ là những người đón đầu được ánh nắng rực rỡ nhất của kỷ nguyên quản lý tài sản tại Việt Nam.
