Cạm bẫy sau những lời mời kiếm tiền online

Dịp cuối năm, nhu cầu tìm việc làm thêm, tăng thu nhập và trang trải chi tiêu gia đình thường gia tăng. Đây cũng là thời điểm những lời mời làm việc tại nhà, không cần kinh nghiệm, thu nhập hấp dẫn dễ thu hút sự chú ý.

Chỉ cần một chiếc điện thoại thông minh, vài thao tác đơn giản, người tham gia được hứa hẹn có thể kiếm hàng trăm nghìn đồng, thậm chí hàng triệu đồng mỗi ngày.

Cơ quan chức năng cảnh báo, đằng sau những lời quảng cáo ấy có thể là một kịch bản lừa đảo được chuẩn bị kỹ lưỡng.

Ban đầu, người tham gia được giao những nhiệm vụ như đánh giá sản phẩm, đặt đơn hàng hoặc tương tác với nội dung trên mạng xã hội. Sau mỗi lần hoàn thành, họ có thể nhận được một khoản hoa hồng nhỏ. Những lần trả tiền đầu tiên trở thành bằng chứng khiến nạn nhân tin rằng công việc có thật.

Khi lòng tin đã được tạo dựng, các đối tượng bắt đầu nâng giá trị nhiệm vụ, yêu cầu chuyển thêm tiền để nhận hoa hồng cao hơn. Đến lúc người tham gia muốn rút vốn, hệ thống bất ngờ thông báo sai thao tác, chưa hoàn thành nhiệm vụ hoặc cần nộp phí xác minh.

Vì tiếc khoản tiền đã bỏ ra, không ít người tiếp tục vay mượn để chuyển thêm, hy vọng lấy lại cả vốn lẫn lợi nhuận. Nhưng sau mỗi lần nộp tiền, lại xuất hiện một lý do mới khiến việc rút tiền bị trì hoãn.

Đáng lo ngại, thủ đoạn này còn được che đậy bằng những ứng dụng công nghệ có giao diện chuyên nghiệp, bảng thống kê doanh thu và những lời giới thiệu về khả năng tạo thu nhập tự động.

Vụ án liên quan ứng dụng Tatao Live được cơ quan công an điều tra là một điển hình. Nhóm đối tượng quảng bá nền tảng sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để tự động livestream bán hàng, giúp người tham gia có thu nhập mà không cần trực tiếp kinh doanh.

Muốn tham gia, người dùng phải mua các gói dịch vụ có giá từ 2,9 triệu đồng đến gần 419 triệu đồng. Sau khi kích hoạt tài khoản, họ chỉ cần xem video trong thời gian ngắn rồi chờ hệ thống ghi nhận thu nhập.

Những khoản tiền hiển thị dưới tên gọi như “doanh thu livestream”, “hoa hồng AI” khiến người tham gia tin rằng mình đang tiếp cận một mô hình kinh doanh hiện đại. Trong giai đoạn đầu, hệ thống còn thực hiện chi trả để củng cố lòng tin, khuyến khích người dùng nâng cấp gói dịch vụ và giới thiệu thêm người mới.

Thế nhưng, theo thông tin điều tra ban đầu, nền tảng này không chứng minh được nguồn doanh thu thực tế từ hoạt động bán hàng hóa, dịch vụ. Tiền chi trả cho người tham gia trước chủ yếu được lấy từ khoản đóng góp của những người tham gia sau.

Hơn 40.000 tài khoản đã tham gia hệ thống, với tổng số tiền nộp vào hơn 400 tỷ đồng. Số tiền bị chiếm đoạt bước đầu được xác định hơn 220 tỷ đồng.

Những con số ấy cho thấy sức hấp dẫn đáng báo động của các mô hình kiếm tiền được khoác lên lớp vỏ công nghệ. Một ứng dụng có giao diện đẹp, số dư tăng đều hay những khoản hoa hồng được ghi nhận mỗi ngày chưa đủ chứng minh hoạt động kinh doanh thực sự tạo ra lợi nhuận.

Nguy hiểm hơn, việc nhận được tiền trong những lần đầu có thể khiến người tham gia mất cảnh giác. Khoản lợi nhuận nhỏ trở thành mồi nhử cho những khoản tiền lớn hơn, trong khi nguồn doanh thu thực tế vẫn nằm ngoài khả năng kiểm chứng.

Điểm chung của các thủ đoạn này là đánh vào mong muốn cải thiện thu nhập và tâm lý tiếc tiền của nạn nhân. Khi khoản vốn ban đầu chưa thể rút ra, người tham gia lại được thuyết phục rằng chỉ cần hoàn thành thêm một nhiệm vụ, nâng cấp tài khoản hoặc đóng thêm một khoản phí, toàn bộ số tiền sẽ được hoàn trả.

Đến khi nhận ra những con số trên màn hình không thể chuyển thành tiền trong tài khoản ngân hàng, nhiều người đã mất khoản tích cóp dành dụm trong nhiều năm.

Bình luận về tình trạng này, Luật sư Tạ Anh Tuấn – Giám đốc Công ty Luật TNHH Tạ Anh Tuấn cảnh báo, các mô hình kiếm tiền trực tuyến hứa hẹn lợi nhuận cao, thao tác đơn giản nhưng yêu cầu người tham gia nộp tiền trước tiềm ẩn rủi ro rất lớn. Đặc biệt, cần thận trọng với những ứng dụng không công khai hoạt động kinh doanh thực tế, không giải thích được nguồn doanh thu nhưng liên tục khuyến khích người dùng nâng cấp tài khoản, giới thiệu thêm người tham gia.

“Không ít người nhầm tưởng rằng một ứng dụng có giao diện chuyên nghiệp, số dư tăng đều hoặc từng chi trả hoa hồng thì đồng nghĩa với hoạt động kinh doanh có thật. Trong khi đó, những con số hiển thị trên màn hình hoàn toàn có thể được tạo ra để gây dựng lòng tin. Điều quan trọng nhất là phải xác định tiền được tạo ra bằng hoạt động kinh doanh nào, chứ không phải nhìn vào mức lợi nhuận được hứa hẹn”, Luật sư Tạ Anh Tuấn nhấn mạnh.

Theo luật sư, việc sử dụng danh nghĩa trí tuệ nhân tạo, thương mại điện tử hay công nghệ mới có thể khiến những lời quảng bá trở nên thuyết phục hơn. Tuy nhiên, công nghệ không thể tự bảo đảm lợi nhuận. Người tham gia cần đặc biệt cảnh giác với những mô hình yêu cầu nộp tiền để nhận việc, nâng cấp gói dịch vụ hoặc đóng thêm phí khi muốn rút vốn.

Luật sư Tạ Anh Tuấn kiến nghị các cơ quan chức năng tăng cường rà soát, phát hiện sớm những ứng dụng và chương trình kiếm tiền trực tuyến quảng cáo lợi nhuận bất thường, nhất là các mô hình huy động tiền nhưng không chứng minh được hoạt động kinh doanh thực tế. Cùng với đó, cần kiểm soát chặt hơn hoạt động quảng bá trên mạng xã hội, kịp thời cảnh báo những nền tảng có dấu hiệu dẫn dụ người dân chuyển tiền.

Việc phối hợp giữa ngân hàng, đơn vị cung cấp dịch vụ thanh toán và cơ quan chức năng cũng cần được tăng cường nhằm phát hiện giao dịch đáng ngờ, hạn chế tình trạng dòng tiền bị chuyển qua nhiều tài khoản trước khi người bị hại kịp trình báo.

Đối với người dân, luật sư khuyến cáo không chuyển tiền chỉ để được nhận việc, nhận hoa hồng hoặc mở khóa khoản lợi nhuận đang bị giữ lại. Khi phát hiện dấu hiệu bất thường, cần dừng giao dịch, lưu giữ chứng từ chuyển khoản, tin nhắn và liên hệ ngay với ngân hàng, cơ quan công an để được hỗ trợ.

“Cuối năm, ai cũng mong có thêm một khoản thu nhập, một chút tiền dành dụm cho gia đình. Nhưng trước những lời mời kiếm tiền quá dễ dàng, điều cần hỏi không phải mình sẽ kiếm được bao nhiêu, mà là vì sao muốn kiếm tiền lại phải liên tục chuyển tiền cho người khác.

Nhận ra nghịch lý ấy sớm hơn một chút có thể giúp người dân giữ lại thành quả lao động đã chắt chiu suốt cả năm”, Luật sư Tuấn chia sẻ.