VCCI cho rằng cần điều chỉnh một số quy định liên quan đến việc thay đổi người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp có vốn nhà nước và thủ tục đăng ký thay đổi tránh kéo dài thời gian xử lý.
Mới đây, Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) đã có văn bản góp ý Dự thảo Nghị định quy định chi tiết khoản 2 Điều 30 và Điều 42 Luật Phục hồi, phá sản (Dự thảo). Theo đó, VCCI đã đưa ra một số ý kiến góp ý ban đầu liên quan đến quy trình thay đổi người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp có vốn nhà nước và thủ tục đăng ký thay đổi người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp, hợp tác xã.
Đối với quy định về thay đổi người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp có vốn nhà nước tại Điều 3 của Dự thảo, VCCI cho rằng cách thiết kế hiện nay có thể khiến quá trình giải quyết phá sản bị kéo dài.
Theo Dự thảo, trước khi ban hành quyết định lựa chọn người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp có vốn nhà nước, Thẩm phán phải lấy ý kiến của cơ quan đại diện chủ sở hữu phần vốn nhà nước tại doanh nghiệp. Sau đó, cơ quan này sẽ cho ý kiến về việc lựa chọn người đại diện theo pháp luật là người trong nhóm đại diện chủ sở hữu hoặc người khác đáp ứng điều kiện, tiêu chuẩn theo quy định.
Tuy nhiên, theo VCCI, quy trình này có thể làm phát sinh thêm một bước thủ tục không cần thiết. Trong thực tế, cơ quan đại diện chủ sở hữu chủ yếu cũng chỉ xem xét việc người được lựa chọn có đáp ứng tiêu chuẩn, điều kiện theo quy định pháp luật hay không.
Vì vậy, để đơn giản hóa quy trình và rút ngắn thời gian xử lý, VCCI đề xuất điều chỉnh theo hướng Thẩm phán chủ động lựa chọn người đáp ứng đủ điều kiện theo quy định của pháp luật về quản lý người giữ chức danh, chức vụ và người đại diện phần vốn nhà nước tại doanh nghiệp, sau đó gửi quyết định cho cơ quan đại diện chủ sở hữu phần vốn nhà nước.
Cụ thể, đối với doanh nghiệp do Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ, Thẩm phán có thể xem xét lựa chọn người trong nhóm đại diện chủ sở hữu trực tiếp tại doanh nghiệp hoặc người khác đáp ứng đủ điều kiện theo quy định.
Đối với doanh nghiệp do Nhà nước nắm giữ dưới 100% vốn điều lệ, trong trường hợp người đại diện theo pháp luật hiện tại của doanh nghiệp là người đại diện phần vốn nhà nước, Thẩm phán sẽ lựa chọn người khác đáp ứng tiêu chuẩn, điều kiện theo quy định của pháp luật về quản lý và đầu tư vốn nhà nước tại doanh nghiệp cũng như quy định về quản lý người đại diện phần vốn nhà nước.
Trong trường hợp người đại diện theo pháp luật hiện tại của doanh nghiệp không phải là người đại diện phần vốn nhà nước, Thẩm phán có thể quyết định lựa chọn người phù hợp theo quy định.
Một vấn đề khác được VCCI lưu ý là quy định tại khoản 2 Điều 3 của Dự thảo liên quan đến trường hợp cơ quan đại diện chủ sở hữu và Thẩm phán không thống nhất về việc lựa chọn người đại diện theo pháp luật.
Theo quy định hiện nay của Dự thảo, nếu Thẩm phán quyết định lựa chọn người khác làm người đại diện theo pháp luật mà không có văn bản đề nghị cơ quan đại diện chủ sở hữu cho ý kiến trước, cơ quan này có thể gửi văn bản phản hồi nếu không đồng thuận với quyết định của Thẩm phán.
Tuy nhiên, theo VCCI, quy định này chưa làm rõ cơ chế xử lý trong trường hợp hai bên vẫn không đạt được sự thống nhất. Cụ thể, Dự thảo chưa xác định rõ ý kiến của chủ thể nào sẽ có giá trị quyết định cuối cùng. Do đó, để đảm bảo tính minh bạch và tránh phát sinh vướng mắc trong quá trình thực thi, đề nghị cơ quan soạn thảo quy định rõ cách thức xử lý cũng như thẩm quyền quyết định trong trường hợp có ý kiến khác nhau giữa cơ quan đại diện chủ sở hữu và Thẩm phán.
Liên quan đến hồ sơ, trình tự, thủ tục đăng ký thay đổi người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp, hợp tác xã tại Điều 4 của Dự thảo, VCCI cho rằng cần bổ sung thêm chủ thể có thể thực hiện thủ tục này.
Theo quy định hiện tại của Dự thảo, Quản tài viên hoặc người được Tòa án chỉ định sẽ là chủ thể thực hiện thủ tục đăng ký thay đổi người đại diện theo pháp luật.
Tuy nhiên, theo quy định của Luật Phục hồi, phá sản, doanh nghiệp hành nghề quản lý, thanh lý tài sản cũng có vai trò tương tự như Quản tài viên trong quá trình giải quyết vụ việc phá sản. Vì vậy, VCCI đề nghị bổ sung doanh nghiệp hành nghề quản lý, thanh lý tài sản là đối tượng có thể thực hiện thủ tục đăng ký thay đổi người đại diện theo pháp luật.
Bên cạnh đó, khoản 2 Điều 4 của Dự thảo quy định có thể phát sinh trường hợp Cơ quan đăng ký kinh doanh từ chối cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp hoặc Giấy chứng nhận đăng ký hợp tác xã mới. Tuy nhiên, các trường hợp cụ thể dẫn đến việc từ chối vẫn chưa được quy định rõ. Theo VCCI, để đảm bảo tính minh bạch và giúp doanh nghiệp dễ dàng tuân thủ, cơ quan soạn thảo cần quy định cụ thể các trường hợp Cơ quan đăng ký kinh doanh được phép từ chối cấp giấy chứng nhận mới.
