Cho rằng việc xây dựng cơ sở dữ liệu thực phẩm cần đi đôi với giảm gánh nặng tuân thủ, VCCI đề nghị làm rõ phạm vi dữ liệu doanh nghiệp phải cung cấp, đồng thời tránh phát sinh thêm nghĩa vụ số hóa, lưu trữ hồ sơ không cần thiết.
Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) vừa có văn bản góp ý Dự thảo Thông tư quy định về cơ sở dữ liệu về thực phẩm thuộc phạm vi quản lý của Bộ Công Thương (Dự thảo). Theo đó, VCCI đánh giá so với Thông tư số 11/2026/TT-BCT, Dự thảo đã có nhiều điều chỉnh quan trọng liên quan đến việc xác lập dữ liệu phục vụ quản lý và truy xuất nguồn gốc thực phẩm. Các cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm không còn phải thiết lập, lưu trữ thông tin dưới dạng cơ sở dữ liệu và kết nối với Hệ thống cơ sở dữ liệu của Bộ Công Thương. Thay vào đó, các cơ sở có thể lưu trữ thông tin bằng sổ sách, ghi chép truyền thống hoặc phương thức khác.
Theo VCCI, đây là hướng sửa đổi tương đối phù hợp, không tạo thêm gánh nặng về chi phí tuân thủ, nhất là đối với các cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm quy mô nhỏ. Tuy nhiên, VCCI cho rằng một số quy định trong Dự thảo vẫn chưa thống nhất, đặc biệt liên quan đến việc doanh nghiệp có bắt buộc phải kết nối, chia sẻ dữ liệu với cơ sở dữ liệu của Bộ Công Thương hay không.
Theo VCCI, khoản 4 Điều 4 Dự thảo quy định cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm thuộc Danh mục sản phẩm, hàng hóa có mức độ rủi ro cao “thực hiện truy xuất nguồn gốc và cung cấp thông tin lên Hệ thống cơ sở dữ liệu của Bộ Công Thương”.
Quy định này, cùng với điểm c khoản 1 Điều 5 về dữ liệu do tổ chức, cá nhân cung cấp, cập nhật, kết nối, chia sẻ theo nghĩa vụ được pháp luật quy định, có thể được hiểu là doanh nghiệp có nghĩa vụ kết nối và chia sẻ dữ liệu với cơ sở dữ liệu của cơ quan nhà nước.
Tuy nhiên, khoản 4 Điều 17 lại quy định theo hướng “khuyến khích” cơ sở kết nối, cung cấp thông tin lên Cơ sở dữ liệu về thực phẩm của Bộ Công Thương.
VCCI cho rằng cách quy định này chưa thống nhất về bản chất nghĩa vụ. Doanh nghiệp sẽ khó xác định việc kết nối, cung cấp thông tin là nghĩa vụ bắt buộc hay chỉ là hoạt động được khuyến khích thực hiện.
Bên cạnh đó, Dự thảo cũng chưa làm rõ doanh nghiệp phải cung cấp những loại dữ liệu nào. Điểm c khoản 2 Điều 5 mới quy định về dữ liệu được chia sẻ nhưng chưa xác định cụ thể phạm vi dữ liệu bắt buộc phải kết nối.
Theo VCCI, nếu không quy định rõ ngay từ đầu, doanh nghiệp có thể gặp khó khăn trong việc xác định phạm vi trách nhiệm, đồng thời có nguy cơ phát sinh thêm các yêu cầu cung cấp dữ liệu trong quá trình thực hiện.
Do đó, VCCI đề nghị điều chỉnh khoản 4 Điều 4 theo hướng cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm thuộc Danh mục sản phẩm, hàng hóa có mức độ rủi ro cao thực hiện truy xuất nguồn gốc theo trình tự quy định tại Thông tư, đồng thời bỏ quy định cung cấp thông tin lên Hệ thống cơ sở dữ liệu của Bộ Công Thương.
Đồng thời, cần quy định rõ loại dữ liệu mà tổ chức, cá nhân bắt buộc phải chia sẻ với cơ sở dữ liệu của cơ quan nhà nước.
Liên quan đến trách nhiệm cập nhật dữ liệu, VCCI lưu ý khoản 2 Điều 8 Dự thảo quy định “cơ quan, tổ chức có trách nhiệm tạo lập, chuyển đổi số và cập nhật vào Cơ sở dữ liệu” nhưng chưa giới hạn rõ chủ thể. Do “tổ chức” trong Dự thảo có thể được hiểu là tổ chức sản xuất, kinh doanh thực phẩm, vì vậy quy định này có thể dẫn đến yêu cầu doanh nghiệp tự số hóa hoặc nộp lại hồ sơ đã nộp. VCCI đề nghị sửa đổi để xác định rõ chủ thể là cơ quan nhà nước và tổ chức được giao, chỉ định thực hiện cung cấp dịch vụ công.
Ngoài ra, VCCI cũng đưa ra một số góp ý nhằm hoàn thiện các quy định về hồ sơ truy xuất nguồn gốc, khai thác và bảo vệ dữ liệu; làm rõ phạm vi dữ liệu mở, dữ liệu được công khai và bổ sung yêu cầu bảo vệ bí mật kinh doanh; quy định cụ thể trách nhiệm số hóa, cập nhật dữ liệu của các cơ sở kiểm nghiệm; điều chỉnh trách nhiệm của doanh nghiệp đối với dữ liệu do bên thứ ba cung cấp…
