Nghiên cứu - Trao đổi

Cần tách bạch thẩm quyền đăng kiểm công trình biển

Bài: Gia Nguyễn - Ảnh: Quốc Tuấn • 21/11/2026 04:30

Để tránh chồng chéo và tuân thủ cam kết quốc tế, góp ý xây dựng và hoàn thiện dự thảo Bộ luật Hàng hải và Đường thủy Việt Nam, không ít ý kiến đề nghị, cần tách bạch thẩm quyền đăng kiểm công trình biển.

Dự thảo Bộ luật Hàng hải và Đường thủy Việt Nam được xây dựng với bố cục gồm 21 chương, 318 điều trên cơ sở hợp nhất Bộ luật Hàng hải Việt Nam năm 2015 và Luật Giao thông đường thủy nội địa năm 2004.

Dự thảo Bộ luật được xây dựng, ban hành nhằm kịp thời thể chế hóa quan điểm, chủ trương của Đảng, Nhà nước trong lĩnh vực hàng hải, đường thủy nội địa, đặc biệt là Nghị quyết số 20-NQ/TW của Trung ương về xây dựng và phát triển Việt Nam trở thành quốc gia biển mạnh.

hang-hai-duong-thuy-20.11.2(1).jpg
Dự thảo Bộ luật Hàng hải và Đường thủy Việt Nam được xây dựng với bố cục gồm 21 chương, 318 điều - Ảnh minh họa

Tán thành sự cần thiết ban hành Bộ luật nhằm đồng bộ hóa không gian pháp lý, tạo động lực phát triển kinh tế biển và logistics quốc gia, tuy nhiên, để tránh chồng chéo và tuân thủ cam kết quốc tế, góp ý xây dựng và hoàn thiện dự thảo Bộ luật Hàng hải và Đường thủy Việt Nam, không ít ý kiến đề nghị, cần tách bạch thẩm quyền đăng kiểm công trình biển.

Quan tâm đến khoản 2 Điều 1 về phạm vi điều chỉnh về thẩm quyền kiểm tra kỹ thuật đối với công trình dầu khí và năng lượng tái tạo trên biển (liên quan đến các quy định về đăng kiểm và an toàn kỹ thuật hàng hải), tham gia góp ý, đại biểu Tô Ái Vang, đoàn đại biểu Quốc hội TP Cần Thơ cho biết, dự thảo Bộ luật đang đưa các công trình dầu khí và công trình năng lượng tái tạo trên biển (như điện gió ngoài khơi) vào diện chịu sự quản lý, kiểm tra của đăng kiểm hàng hải chuyên ngành.

Quy định này nếu giữ nguyên sẽ tạo ra sự chồng chéo trực tiếp với Luật Dầu khí, Luật Điện lực và Luật Xây dựng, dẫn đến tình trạng “một công trình nhưng hai cơ quan cùng kiểm định” (giữa Bộ Công Thương và Bộ Xây dựng), làm phát sinh rào cản kép, kéo dài thời gian và gia tăng chi phí tuân thủ cho các nhà đầu tư điện gió ngoài khơi.

Tuy nhiên, nếu loại trừ toàn bộ các công trình này khỏi sự điều chỉnh của Bộ luật thì lại có nguy cơ xung đột với các công ước của Tổ chức Hàng hải Quốc tế (IMO) mà Việt Nam là thành viên - vốn bắt buộc phải đăng kiểm hàng hải đối với các phương tiện nổi và giàn khoan di động.

hang-hai-duong-thuy-20.11.1(1).jpg
Góp ý dự thảo luật, một số ý kiến đề nghị, cần tách bạch thẩm quyền đăng kiểm công trình biển - Ảnh minh họa

Từ vấn đề đã nêu, đại biểu kiến nghị, Ban soạn thảo nghiên cứu tách bạch rõ hai nhóm đối tượng ngay trong điều khoản quy định về đăng kiểm và phạm vi điều chỉnh.

Cụ thể, đối với công trình năng lượng tái tạo trên biển và các hạng mục công trình dầu khí cố định trên biển, việc kiểm tra chất lượng, an toàn kỹ thuật thực hiện theo quy định của pháp luật về Điện lực, Dầu khí và Xây dựng; cơ quan quản lý chuyên ngành hàng hải chỉ thực hiện quản lý về an toàn hàng hải, an ninh hàng hải, phòng ngừa ô nhiễm môi trường biển và công bố thông báo hàng hải đối với vùng nước, luồng hàng hải liên quan.

Đối với kho chứa nổi, giàn khoan di động và phương tiện nổi phục vụ hoạt động dầu khí, năng lượng trên biển, việc đăng kiểm thực hiện theo quy định của Bộ luật này và điều ước quốc tế mà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là thành viên.

“Quy định như vậy vừa bảo đảm đúng nguyên tắc “một việc chỉ giao một cơ quan chủ trì”, vừa tuân thủ nghiêm túc cam kết quốc tế”, đại biểu bày tỏ.

Tham gia góp ý, đại biểu Huỳnh Ngọc Liêm, Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Đồng Tháp cũng nhấn mạnh, một quốc gia mạnh về hàng hải phải có nền kinh tế biển năng động, có năng lực quản lý, khai thác hiệu quả cảng biển, đội tàu và các tuyến giao thương; làm chủ hạ tầng công nghệ và bảo vệ vững chắc các lợi ích quốc gia trên biển. Đồng thời cho rằng, Bộ luật sửa đổi lần này cần gắn với phát triển năng lực quản trị và thực thi pháp luật. Trong đó, cần tách bạch phần hàng hải và phần đường thủy nội địa trong cùng một Bộ luật để dễ áp dụng.

Đại biểu đề nghị, sau phần quy định chung cần bố trí hai phần riêng về: hàng hải và đường thủy nội địa. Bổ sung tại Điều 2 nguyên tắc áp dụng quy định đặc thù, xác định đầu mối từng hoạt động tại khu vực giao thoa. Cần tách bạch căn cứ chế độ pháp lý, đối tượng và phạm vi hoạt động, tránh phân chia đơn giản “trên sông” và “dưới biển”.

Bên cạnh đó, cần xử lý điểm thiếu thống nhất tại điểm d khoản 8 Điều 314 về cảng vụ đường thủy nội địa và khoản 2 Điều 316 giao cảng vụ hàng hải chủ trì, phối hợp tại cảng và bến thủy nội địa.

Ngoài ra, đại biểu cũng đề nghị, cần bảo đảm thực thi đúng các quyền trên biển và kiểm soát chặt chẽ việc đầu tư, cho thuê, khai thác hạ tầng trên biển; quy định rõ cơ chế phối hợp khi xử lý sự cố về an ninh trật tự và trách nhiệm của các cơ quan phối hợp.

(0) Bình luận
Nổi bật
Mới nhất
Cần tách bạch thẩm quyền đăng kiểm công trình biển
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO