Phóng viên Diễn đàn Doanh nghiệp có cuộc trao đổi với ông Cáp Trọng Cường, Tổng Giám đốc Tập đoàn Macstar, về vai trò của doanh nghiệp tư nhân trong bài toán an cư của Hải Phòng.
Trong dòng chảy phát triển mới của TP Hải Phòng, câu chuyện nhà ở xã hội không còn dừng lại ở khái niệm an sinh. Khi thành phố mở rộng không gian, tăng tốc công nghiệp, logistics, cảng biển và dịch vụ, nơi ở của người lao động, chuyên gia, người thu nhập trung bình và thấp trở thành một cấu phần quan trọng của năng lực cạnh tranh đô thị. Điều này tạo điều kiện cho các doanh nghiệp tư nhân tham gia sâu hơn vào lĩnh vực này.
Từ một doanh nghiệp có nền tảng trong logistics, vận tải biển và dịch vụ cảng biển, Tập đoàn Macstar đang mở rộng sang lĩnh vực nhà ở xã hội thông qua dự án THE EMERALD RIVERSIDE RESIDENCES do Macland triển khai.
- Thưa ông, trong bối cảnh Hải Phòng đang mở rộng không gian phát triển, ông đánh giá thế nào về nhu cầu nhà ở xã hội, nhà ở cho người lao động hiện nay?
Sau sáp nhập, Hải Phòng có trên 4,6 triệu dân, quy mô kinh tế đứng thứ ba cả nước. Cùng với đà phát triển mạnh của các khu công nghiệp, khu kinh tế, trung tâm logistics ở cả phía Đông và phía Tây thành phố, nhu cầu nhân lực, lao động và chuyên gia sẽ tiếp tục tăng nhanh.
Theo khảo sát, số lượng cán bộ, công nhân viên và người lao động toàn thành phố có nhu cầu nhà ở xã hội đã vượt 110.000 người, tương đương khoảng 35.000–40.000 căn hộ. Đây là con số cho thấy nhu cầu nhà ở xã hội không còn là nhu cầu tiềm năng, mà là nhu cầu thực tiễn và cấp bách.
UBND TP Hải Phòng cũng đã ban hành Quyết định 1741/QĐ-UBND ngày 7/5/2026 phê duyệt điều chỉnh Chương trình phát triển nhà ở thành phố Hải Phòng giai đoạn 2021–2030. Trong đó, mục tiêu phát triển nhà ở xã hội giai đoạn 2026–2030 là 4.096.371 m², tương đương 56.133 căn hộ.
Tôi cho rằng nhà ở xã hội không đơn thuần là một chính sách nhà ở, mà là hạ tầng chiến lược phục vụ phát triển công nghiệp, logistics, dịch vụ và thu hút đầu tư. Nếu cảng biển, đường cao tốc, khu công nghiệp, khu kinh tế là hạ tầng cứng, thì nhà ở xã hội chính là hạ tầng mềm, hạ tầng xã hội để thu hút, giữ chân và tái tạo lực lượng lao động.
- THE EMERALD RIVERSIDE RESIDENCES được định hướng như thế nào, thưa ông?
Dự án của chúng tôi được định hướng là nhà ở xã hội ưu tiên phục vụ người lao động trong lĩnh vực logistics tại Hải Phòng. Đây là nhóm lao động rất quan trọng, gắn với một trong ba trụ cột kinh tế trọng yếu của thành phố đã được xác định trong Nghị quyết 45-NQ/TW của Bộ Chính trị.
Tuy nhiên, chúng tôi không muốn làm nhà ở xã hội theo cách tối thiểu hóa mọi thứ. Qua khảo sát một số dự án và nhìn vào tốc độ phát triển của Hải Phòng trong những năm tới, Macstar và Macland mong muốn cung cấp ra thị trường những sản phẩm nhà ở xã hội theo phân khúc trung cấp, có tiêu chuẩn sống tốt, phù hợp với sự phát triển lâu dài của xã hội.
THE EMERALD RIVERSIDE RESIDENCES có tổng số 1.290 căn hộ, gồm hai tòa 25 tầng và một tòa 9 tầng, cùng 50 căn shophouse. Dự án nằm trong vùng lõi nội đô, gần sông Cấm, gần trung tâm hành chính, cảng biển, sân bay, đường cao tốc. Theo cách nói truyền thống về vị trí, đây là khu vực vượt xa tiêu chí “nhất cận thị, nhị cận giang”.
Chúng tôi muốn xây dựng một khu nhà ở xã hội kiểu mẫu, nơi cư dân được sống xanh, sạch, an ninh tốt, có hệ thống tiện ích đầy đủ và hiện đại.
- Ông chia sẻ điểm khác biệt cụ thể của dự án là gì?
Thứ nhất là kết nối giao thông. Dự án kết nối với ba trục đường chính gồm Đà Nẵng, Vạn Mỹ và Đoạn Xá. Điều này giúp giảm áp lực ùn tắc, kể cả trong khung giờ cao điểm.
Thứ hai, đây là một trong những dự án nhà ở xã hội đầu tiên có tầng hầm. Bình quân mỗi căn hộ có một vị trí đỗ ô tô. Dự án cũng có khu vực trạm sạc điện riêng cho xe máy điện và ô tô điện, gắn với yêu cầu an toàn phòng cháy chữa cháy.
Thứ ba, thiết kế được tối ưu theo hướng hòa hợp thiên nhiên, đón nắng và gió tự nhiên, qua đó góp phần giảm tiêu hao điện năng. Các hạng mục như trường mẫu giáo, nhà cộng đồng, khu tiện ích và không gian sinh hoạt chung được thiết kế hiện đại, hướng đến trải nghiệm sống vượt trên mong đợi của người sử dụng.
Với chúng tôi, nhà ở xã hội không có nghĩa là nhà ở chất lượng thấp. Nhà ở xã hội phải có giá phù hợp, nhưng vẫn cần bảo đảm chất lượng sống tốt và khả năng kết nối thuận tiện với việc làm, dịch vụ, hạ tầng đô thị.
- Theo ông, cần cơ chế gì để khuyến khích doanh nghiệp tư nhân tham gia sâu hơn vào lĩnh vực này?
Đối với dự án nhà ở xã hội, thành phố nên xem xét cho phép chủ đầu tư công bố giá bán tạm tính khi mở bán, được cập nhật giá theo chỉ số giá xây dựng, được hỗ trợ lãi suất. Sau khi công trình hoàn thành thì quyết toán toàn bộ chi phí và xác định giá bán chính thức.
Nếu giá bán chính thức sau thẩm định thấp hơn, chủ đầu tư phải hoàn trả phần chênh lệch cho người mua theo thời hạn cụ thể. Nếu giá bán chính thức cao hơn, việc thu thêm chỉ được thực hiện khi hồ sơ công bố phù hợp với quy định pháp luật. Cơ chế này giúp giảm rủi ro cho nhà đầu tư nhưng vẫn bảo vệ người mua, bởi chủ đầu tư không được tự do tăng giá.
Ngoài ra, thành phố có thể xây dựng cơ chế “luồng xanh”, tập trung một đầu mối giải quyết trọn gói thủ tục, có lộ trình và cam kết mốc xử lý cụ thể, công khai tiến độ hồ sơ. Thành phố cũng nên chủ động tạo quỹ đất sạch, đầu tư hạ tầng kỹ thuật trước rồi đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư.
Việc hỗ trợ hạ tầng ngoài hàng rào dự án như đường giao thông, điện, nước, thoát nước cũng rất quan trọng. Bên cạnh đó, cần tăng khả năng tiếp cận vốn giá rẻ, có thể thông qua quỹ phát triển nhà ở địa phương hoặc kết nối doanh nghiệp với Ngân hàng Chính sách xã hội.
- Trân trọng cảm ơn ông!
