Cơ hội của startup Việt trong kỷ nguyên AI là rất lớn. Điều quan trọng là doanh nghiệp phải biết biến công nghệ thành năng lực cạnh tranh thực sự.
AI không chỉ giúp startup tối ưu chi phí và nâng cao năng suất, mà còn mở ra cơ hội tiếp cận thị trường toàn cầu nhanh hơn. TS Vũ Việt Anh – Trưởng cộng đồng Công nghệ Marketing (Martech), Techfest Việt Nam trao đổi về xu hướng này với phóng viên của Tạp chí Diễn đàn Doanh nghiệp.
- Thưa ông, AI đang thay đổi thế nào tới mô hình vận hành của các startup hiện nay?
Trước đây, một startup muốn phát triển nhanh thường phải xây dựng đội ngũ khá lớn để triển khai marketing, phân tích dữ liệu hay chăm sóc khách hàng. Ngày nay, nhiều công việc trong số đó được hỗ trợ bởi các hệ thống AI.
Các công cụ AI hiện đại có thể tham gia vào nhiều khâu của hoạt động doanh nghiệp. Điều này giúp startup giảm đáng kể chi phí vận hành và tăng hiệu suất làm việc. Đặc biệt, sự xuất hiện của AI Agent (tác nhân AI – hệ thống phần mềm có khả năng tự động thực hiện nhiệm vụ) đang mở ra một mô hình vận hành mới cho doanh nghiệp.
Theo báo cáo “AI Agent – Nhân sự AI và tiềm năng đột phá hiệu quả hoạt động doanh nghiệp” của FPT Digital (2024), AI Agent có thể đảm nhiệm nhiều nhiệm vụ như phân tích dữ liệu, lập kế hoạch công việc và giám sát quy trình vận hành, hoạt động tương tự một “nhân sự số” trong doanh nghiệp.
Tôi xin nhấn mạnh rằng “AI đang trở thành một đòn bẩy năng suất. Một doanh nghiệp nhỏ nhưng biết tận dụng AI hoàn toàn có thể vận hành hiệu quả tương đương những tổ chức lớn hơn”.
- Vì sao ông cho rằng AI có thể trở thành “ngôn ngữ chung” giúp startup Việt bước ra thị trường quốc tế?
Trong quá khứ, các startup từ những thị trường mới nổi thường gặp nhiều rào cản khi mở rộng ra quốc tế, từ vấn đề ngôn ngữ đến khả năng tiếp cận công nghệ. Tuy nhiên, sự phát triển của AI đang dần thu hẹp những khoảng cách này.
Các công cụ AI hiện nay có thể hỗ trợ dịch thuật đa ngôn ngữ, phân tích hành vi khách hàng ở nhiều thị trường khác nhau và cá nhân hóa nội dung marketing theo từng khu vực. Nhờ vậy, một startup tại Việt Nam hoàn toàn có thể phát triển sản phẩm hướng tới khách hàng toàn cầu ngay từ giai đoạn đầu.
Bên cạnh đó, khi doanh nghiệp sử dụng các nền tảng AI phổ biến trên thế giới, họ cũng đang vận hành theo những tiêu chuẩn chung của hệ sinh thái đổi mới sáng tạo toàn cầu.
“AI đang dần trở thành một loại hạ tầng trí tuệ của nền kinh tế số. Khi startup ứng dụng AI, họ đang nói cùng một ngôn ngữ công nghệ với các doanh nghiệp toàn cầu”.
- Một xu hướng đáng chú ý trong kỷ nguyên AI là sự phát triển của mô hình Solobiz (solo business – doanh nghiệp do một cá nhân vận hành). Xin ông chia sẻ thêm về mô hình kinh doanh này?
Nhờ sự hỗ trợ của AI, nhiều cá nhân hiện nay có thể xây dựng doanh nghiệp với quy mô nhỏ nhưng hiệu quả cao. Các hệ thống AI có thể thay thế nhiều vai trò truyền thống như nhân viên marketing, trợ lý nghiên cứu hay chăm sóc khách hàng.
Sự kết hợp giữa Solobiz và AI Agent đang tạo ra một mô hình doanh nghiệp hoàn toàn mới – nơi một cá nhân có thể điều hành cả một hệ thống kinh doanh được tự động hóa. Đây có thể trở thành một xu hướng quan trọng trong thập niên tới, đặc biệt trong các lĩnh vực như sáng tạo nội dung, thương mại điện tử, đào tạo trực tuyến và dịch vụ số.
- Theo ông, startup cần lưu ý điều gì khi ứng dụng AI trong quá trình khởi nghiệp?
Các startup đang phải đối mặt với những thách thức lớn như hạ tầng dữ liệu và công nghệ; nguồn lực. Đặc biệt là khả năng kết nối hệ sinh thái quốc tế, giúp startup tiếp cận các quỹ đầu tư, các chương trình hỗ trợ khởi nghiệp và các mạng lưới đổi mới sáng tạo toàn cầu. Vì vậy, trong quá trình khởi nghiệp, startup cần lưu ý ba yếu tố rất quan trọng sau:
Thứ nhất, startup cần xác định AI là công cụ phục vụ chiến lược kinh doanh, chứ không phải mục tiêu tự thân.
Thứ hai, doanh nghiệp cần xây dựng năng lực dữ liệu (data capability). AI chỉ phát huy hiệu quả khi doanh nghiệp có hệ thống dữ liệu đủ tốt để phân tích và học hỏi.
Thứ ba, vai trò của doanh nhân trong kỷ nguyên AI cũng đang thay đổi. Nhà sáng lập không chỉ quản lý con người và quy trình, mà còn cần trở thành người thiết kế hệ thống công nghệ và chiến lược dữ liệu cho doanh nghiệp.
Một startup cần có những năng lực cơ bản trong kỷ nguyên AI. Đó là tư duy công nghệ – hiểu AI và cách ứng dụng vào mô hình kinh doanh; năng lực dữ liệu – xây dựng và khai thác hệ thống dữ liệu doanh nghiệp; khả năng kết nối hệ sinh thái – tiếp cận mạng lưới startup và nhà đầu tư toàn cầu.
- Trân trọng cảm ơn ông!
