Cơ hội để doanh nghiệp Việt bứt phá trong kỷ nguyên AI

Trao đổi với Diễn đàn Doanh nghiệp, ông Nguyễn Huy Thắng - Chủ tịch HĐQT HBLAB, Giám đốc HBLAB Japan đã bày tỏ tầm nhìn về chiến lược “vượt biển” và khát vọng đưa Việt Nam trở thành điểm đến về công nghệ.

- Thưa ông, xuất phát điểm từ cái nôi HEDSPI (Chương trình Hợp tác Đào tạo CNTT Việt - Nhật), nhìn lại hành trình đã qua, đâu là bài học cốt lõi từ môi trường này mà ông đã áp dụng để kiến tạo nên HBLAB ngày hôm nay?

HEDSPI với tôi không đơn thuần là một chương trình đào tạo, mà là nơi ươm mầm cho một thế hệ cầu nối chất lượng cao giữa Việt Nam và Nhật Bản. Nếu nhìn vào bức tranh rộng hơn, doanh số của các doanh nghiệp do các cựu sinh viên HEDSPI sáng lập hiện nay đã lên tới con số hàng triệu USD. Điều này minh chứng cho giá trị của việc đầu tư vào con người.

Bài học lớn nhất mà tôi mang theo chính là tư duy đầu tư cho đào tạo nhân sự từ rất sớm. Tại doanh nghiệp, chúng tôi không coi nhân sự là tài nguyên tiêu hao mà là tài sản cần bồi đắp. Chúng tôi thành lập đội ngũ Learning & Development (L&D) chuyên biệt và cấp ngân sách riêng cho hoạt động này. Thực tế đã chứng minh hướng đi này là đúng đắn khi đội ngũ nhân sự chủ chốt (Key person) hiện tại của công ty phần lớn đều trưởng thành từ các chương trình đào tạo nội bộ.

- Với triết lý “con người là trọng tâm”, khi vươn mình ra biển lớn, ông làm thế nào để dung hòa được văn hóa Việt Nam với những yêu cầu khắt khe của thị trường quốc tế?

Để bước ra thị trường quốc tế, chúng tôi đang chọn cách tập trung tối đa vào việc phát huy thế mạnh cốt lõi của người Việt Nam. Người Việt chúng ta có hai đặc tính rất quý. Về mặt con người, chúng ta sống trọng tình cảm và luôn có khát khao phát triển bản thân mãnh liệt. Về mặt công nghệ, khả năng học hỏi và thích ứng của kỹ sư Việt Nam cực kỳ nhanh nhạy. Một ví dụ trực quan là khi nói chuyện với khách hàng người Nhật, họ luôn đánh giá cao về khả năng học tập của người Việt từ các công ty như HBLAB.

Trong khi đó, nhiệm vụ của lãnh đạo như tôi là tạo ra một môi trường đủ tốt để những hạt giống đó nảy mầm. Khi văn hóa doanh nghiệp được xây dựng trên sự thấu hiểu và tôn trọng những giá trị bản địa này, nó sẽ tạo ra sức mạnh nội tại to lớn giúp doanh nghiệp vững vàng ở bất kỳ thị trường nào.

- Sau một thập kỷ, chuyển mình từ gia công phần mềm (outsourcing) sang nghiên cứu và cung cấp giải pháp, đâu là thách thức lớn nhất trong giai đoạn “lột xác” này của doanh nghiệp, thưa ông?

Tôi cho rằng, đây là giai đoạn mang tính bước ngoặt. Chúng tôi đang chuyển dịch tư duy từ việc “làm thuê, chỉ đâu đánh đó” sang vị thế của người làm chủ giải pháp. Nếu như làm outsourcing, giải bài toán do người khác đặt ra, thì khi làm giải pháp, chúng tôi phải tự đặt ra bài toán, tự tìm lời giải và chấp nhận rủi ro thử nghiệm xem thị trường có chấp nhận hay không.

Thách thức lớn nhất nằm ở sự thấu hiểu thị trường. Là người Việt Nam, để hiểu sâu sắc hành vi, văn hóa của người dùng nước ngoài và kết hợp nhuần nhuyễn với nhân sự bản địa là một bài toán không hề đơn giản. Tuy nhiên, để hướng đến sự phát triển và gia tăng giá trị, đây là con đường chúng tôi buộc phải đi.

- Trên cương vị Giám đốc HBLAB Japan, ông đánh giá thế nào về sự cộng hưởng giữa thị trường Nhật Bản và năng lực công nghệ của Việt Nam?

Tôi cho rằng, Nhật Bản sở hữu những hệ thống nền tảng cực kỳ tiên tiến và hiện đại từ những năm 1990. Tuy nhiên, chính sự đồ sộ đó khiến họ gặp khó khăn trong việc cập nhật công nghệ mới suốt 30 năm qua. Hiện tại, họ đối mặt với tình trạng khối lượng công việc quá lớn trong khi lực lượng kỹ sư đang già hóa và công nghệ dần trở nên lỗi thời.

Ngược lại, Việt Nam có lợi thế của người đi sau. Chúng ta bắt đầu từ con số 0 nên không chịu gánh nặng của các hệ thống cũ, giúp việc tiếp cận công nghệ mới diễn ra rất nhanh chóng. Bên cạnh đó, chúng ta có đội ngũ kỹ sư trẻ, nhiệt huyết và am hiểu công nghệ hiện đại. Tuy nhiên, Việt Nam lại thiếu những bài toán lớn ở tầm quy mô để áp dụng các công nghệ này.

Sự khác biệt này chính là mảnh ghép hoàn hảo cho nhau. Chúng tôi giải quyết các bài toán của Nhật Bản, từ đó tích lũy tài chính, kinh nghiệm và tri thức để quay lại triển khai trong nước cũng như mở rộng sang các thị trường quốc tế khác.

- Ông chia sẻ một chút về tương lai, đặc biệt trong bối cảnh AI đang bùng nổ hiện nay?

Chúng tôi đặt mục tiêu trở thành công ty có chiều sâu về ứng dụng AI, chuyển đổi từ cách làm outsourcing truyền thống sang hỗ trợ khách hàng chuyển đổi AI (AIX).

Tôi tin rằng AI đang mở ra một cơ hội lịch sử, tương tự như cách Internet đã thay đổi thế giới. Nếu như những năm 1970, chúng ta lỡ nhịp vì chiến tranh, thì ở kỷ nguyên AI này, Việt Nam đang ở một vị thế rất tốt. Chúng ta sở hữu hơn 500.000 kỹ sư, đứng thứ 10 thế giới về số lượng kĩ sư và có tốc độ học hỏi đáng kinh ngạc.

AI sẽ là công cụ đắc lực giúp xóa bỏ rào cản ngôn ngữ và rút ngắn khoảng cách về kiến thức chuyên ngành. Trước đây, một kỹ sư Nhật có thể mất 10-15 năm để trở thành chuyên gia trong một lĩnh vực hẹp, nhưng với sự hỗ trợ của AI, chúng ta có thể rút ngắn quá trình đó xuống chỉ còn 1-2 năm.

Sự kết hợp giữa sức trẻ, khả năng nắm bắt công nghệ mới và sức mạnh của AI sẽ tạo ra vô vàn cơ hội. Hiện tại, Việt Nam đã là lựa chọn số một của các đối tác Nhật Bản. Với đà này, tôi tin tưởng chúng ta hoàn toàn có cơ hội khẳng định vị thế tại các thị trường lớn khác như APAC, EU và Mỹ, hiện thực hóa tham vọng nâng tầm ngành công nghệ thông tin Việt Nam.

Trân trọng cảm ơn ông!