Cuộc đua cảng biển 2025: Cảng nào chiếm ưu thế?

Trong đó cụm cảng Hải Phòng chính thức vươn lên tạm dẫn đầu về tốc độ tăng trưởng. Nhờ sự chuyển dịch luồng hàng từ các khu công nghiệp phía Bắc và hiệu quả từ việc đưa các bến container nước sâu vào vận hành, "thành phố Hoa phượng đỏ" đang khẳng định vị thế cửa ngõ giao thương huyết mạch, tạo động lực lớn cho toàn ngành.

Phân hóa lợi nhuận

Tuy nhiên, đằng sau gam màu tươi sáng của toàn ngành là một sự phân hóa rõ rệt về hiệu quả hoạt động. Trong khi một số đơn vị vẫn đang nỗ lực tìm lại đà tăng trưởng, thì các 'ông lớn' tại khu vực Hải Phòng lại đang cho thấy sức bật mạnh mẽ với những bảng báo cáo tài chính 'nhảy số' ấn tượng.

Tính tới ngày 30/1, nhiều doanh nghiệp ngành cảng biển đã cập nhật kết quả kinh doanh, trong đó Cảng Hải Phòng đang tạm dẫn đầu về doanh thu, Cảng Đồng Nai cũng thiết lập kỷ lục kinh doanh mới.

Tại khu vực miền Bắc, CTCP Cảng Hải Phòng dù chưa phát hành báo cáo tài chính nhưng đã công bố sơ bộ kết quả kinh doanh năm 2025, với tổng doanh thu đạt 3.545 tỷ đồng, lợi nhuận trước thuế đạt 1.280 tỷ đồng, lần lượt tăng 36,6% và 6,7% so với kết quả năm 2024. Đây cũng là mức doanh thu và lợi nhuận cao nhất kể từ khi doanh nghiệp công bố báo cáo tài chính.

Riêng trong quý 4/2025, doanh nghiệp ghi nhận doanh thu 1.609 tỷ đồng, cao gấp 2 lần cùng kỳ năm trước; lợi nhuận trước thuế đạt 349 tỷ đồng, tăng 44% YoY. Với kết quả tăng trưởng mạnh mẽ trong năm 2025, tính đến ngày 23/1/2026, Cảng Hải Phòng đang tạm dẫn đầu các doanh nghiệp cảng biển trên sàn chứng khoán, cả về doanh thu lẫn lợi nhuận.

Tiếp theo là CTCP Đầu tư Cảng Cái Lân đạt gần 19 tỷ đồng doanh thu thuần trong quý 4, cao gấp 2,1 lần so với cùng kỳ năm trước (YoY). Với giá vốn tăng mạnh, lợi nhuận gộp của CPI giảm 1,5% YoY xuống còn 1,3 tỷ đồng. Trừ đi chi phí, doanh nghiệp báo lãi sau thuế giảm 25% YoY, đạt 537 triệu đồng. Cả năm 2025, doanh thu thuần của CPI đạt 68 tỷ đồng, tăng 83,7% YoY; lợi nhuận sau thuế đạt 3 tỷ đồng, tăng gấp 1,5 lần YoY.

Báo cáo tài chính quý 4/2025 tại CTCP Đầu tư và Phát triển Cảng Đình Vũ ghi nhận, doanh thu thuần đạt 151 tỷ đồng, giảm 13,2% so với cùng kỳ năm trước (YoY). Nhờ biên lợi nhuận gộp cải thiện và doanh thu tài chính tăng đột biến (đạt 68 tỷ đồng, gấp 2,6 lần YoY), lợi nhuận sau thuế của Cảng Đình Vũ tăng trưởng mạnh, đạt 125 tỷ đồng, gấp đôi quý 4/2024. Lũy kế cả năm 2025, tổng doanh thu của DVP đạt 587 tỷ đồng, giảm 15,4% so với năm 2024; lợi nhuận sau thuế đạt 338 tỷ đồng, tăng 0,6% YoY.

Động lực từ hạ tầng nước sâu và dòng vốn FDI phía Bắc

Câu hỏi đặt ra là: Điều gì đã giúp cụm cảng phía Bắc, đặc biệt là Hải Phòng, tạo ra khoảng cách lớn về tăng trưởng so với các khu vực khác? Câu trả lời nằm ở sự cộng hưởng giữa những 'siêu dự án' cầu cảng và dòng chảy vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài đang đổ dồn về các thủ phủ công nghiệp.

Bước sang năm 2025, bức tranh logistics Việt Nam ghi nhận sự chuyển dịch trọng tâm rõ rệt. Theo dữ liệu mới nhất từ Cục Hàng hải, sản lượng hàng hóa thông qua khu vực Hải Phòng trong hai quý đầu năm đã tăng trưởng vượt mức kỳ vọng, bỏ xa tốc độ tăng trưởng bình quân của cả nước. Nguyên nhân cốt lõi đến từ việc hoàn thiện và đưa vào khai thác đồng bộ các bến container nước sâu tại khu vực Lạch Huyện.

Việc các bến số 3, 4 và tiếp đó là 5, 6 đi vào vận hành không chỉ giải quyết bài toán quá tải cho các cảng nội địa phía trong mà còn cho phép Hải Phòng đón được các siêu tàu container có trọng tải lên đến $160,000$ DWT. Điều này giúp cắt giảm đáng kể chi phí logistics cho doanh nghiệp nhờ việc vận chuyển trực tiếp đi Mỹ và châu Âu mà không cần trung chuyển qua các cảng tại Singapore hay Hong Kong.

Bên cạnh đó, "thanh nam châm" FDI tại các tỉnh như Bắc Ninh, Bắc Giang, Hải Dương và Quảng Ninh vẫn đang hoạt động hết công suất. Sự bùng nổ của ngành sản xuất linh kiện điện tử, chip bán dẫn và xe điện đã tạo ra một lượng cầu khổng lồ về xuất nhập khẩu. Hải Phòng, với lợi thế là cửa ngõ duy nhất có khả năng kết nối đa phương thức từ đường bộ, đường sắt đến đường biển cho khu vực phía Bắc, đã nghiễm nhiên trở thành lựa chọn ưu tiên của các tập đoàn đa quốc gia.

Mặc dù Hải Phòng đang tạm dẫn đầu, nhưng nhìn rộng ra toàn ngành cảng biển năm 2025, chúng ta thấy một sự phân hóa rất lớn. Trong khi cụm cảng Cái Mép - Thị Vải vẫn giữ vai trò đầu tàu về sản lượng container xuất khẩu đi tuyến xa, thì Hải Phòng lại chiếm ưu thế về tốc độ tăng trưởng nhờ dư địa từ hạ tầng mới. Sự cạnh tranh không còn dừng lại ở phí dịch vụ hay quy mô cầu cảng, mà đã chuyển sang cuộc đua "Cảng xanh" (Green Port) và "Cảng thông minh" (Smart Port).

Các cảng tại Hải Phòng đang tiên phong trong việc áp dụng hệ thống tự động hóa, từ khâu làm thủ tục hải quan trực tuyến đến việc sử dụng cần trục chạy điện thay thế cho nhiên liệu hóa thạch. Điều này không chỉ giúp tối ưu hóa chi phí vận hành mà còn đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe về phát thải của các thị trường khó tính như EU – một yếu tố quyết định để duy trì tăng trưởng bền vững trong bối cảnh các quy định về dấu chân carbon bắt đầu có hiệu lực từ năm 2025.

Tuy nhiên, vị thế dẫn đầu này cũng mang lại những thách thức không nhỏ. Áp lực lên hạ tầng giao thông kết nối sau cảng đang ngày một lớn. Tuyến cao tốc Hà Nội - Hải Phòng và hệ thống đường sắt vận tải hàng hóa cần được nâng cấp đồng bộ hơn nữa để tránh tình trạng "nghẽn cổ chai" trên bộ khi hàng hóa dưới cảng tăng đột biến. Ngoài ra, việc duy trì tốc độ nạo vét luồng lạch cũng là yếu tố sống còn để đảm bảo các tàu mẹ có thể ra vào an toàn thường xuyên.

Sự bứt phá của Cảng Hải Phòng trong năm 2025 không chỉ là kết quả của việc đầu tư hạ tầng kịp thời mà còn là minh chứng cho sự nhạy bén của Việt Nam trước làn sóng dịch chuyển chuỗi cung ứng. Với đà tăng trưởng hiện tại, Hải Phòng không chỉ tạm dẫn đầu mà hoàn toàn có khả năng thiết lập một mặt bằng kỷ lục mới cho ngành hàng hải Việt Nam trong những năm tới.