Chính phủ nên xem xét và cho phép các địa phương chưa có cơ chế đặc thù được áp dụng các chính sách đã được đánh giá là hiệu quả đang được 10 tỉnh, thành phố áp dụng, qua đó tạo điều kiện cho các tỉnh thành thu hút thêm các dự án lớn, dẫn dắt phát triển khu vực.
Tham gia đóng góp ý kiến tại chương trình thảo luận tại tổ về tình hình thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội (KTXH) năm 2026, dự kiến kế hoạch năm 2027 và tình hình thực hiện ngân sách nhà nước năm 2026, dự toán năm 2027, đại biểu Nguyễn Trúc Sơn (Đoàn ĐBQH tỉnh Vĩnh Long) đánh giá cao nỗ lực của Trung ương, Chính phủ và các địa phương trong phát triển KTXH, nhất là tăng trưởng và giải ngân các nguồn vốn đầu tư.
Trong 9 tháng đầu năm, GDP tăng 9,01% và có 12 tỉnh, thành phố tăng trưởng GRDP 2 con số, nhiều tỉnh thành cũng tăng ở mức cao; dự báo có 14/15 chỉ tiêu KTXH đạt và vượt trong năm 2026.
Để đạt toàn diện trên các lĩnh vực, tiếp tục thúc đẩy tăng trưởng cao, phát triển nhanh và bền vững, đại biểu đề xuất Chính phủ quan tâm một số vấn đề như sau:
Thứ nhất là phát huy lợi thế vùng, tăng trưởng phải tác động đến các nhóm đối tượng vùng, người dân, doanh nghiệp.
Đại biểu Nguyễn Trúc Sơn nhấn mạnh tăng trưởng 9 tháng là ấn tượng trong bối cảnh cả nước chịu nhiều tác động, sức ép từ khu vực và thế giới. Tuy nhiên, tăng trưởng hiện chưa ổn định, một số nhóm đối tượng, nhất là doanh nghiệp nhỏ và vừa còn khó khăn trong sản xuất kinh doanh; giá đầu vào tăng cao, giá đầu ra nhiều nông sản giảm, đời sống nông dân còn khó khăn; các công trình xây dựng trong lĩnh vực công và tư vẫn còn thiếu, còn khó nguồn cung về vật liệu xây dựng.
Trong quý 4 và năm 2027, ngoài trách nhiệm phải phát triển, tăng trưởng như chủ trương của trung ương, đại biểu đề nghị Chính phủ quan tâm điều hành theo lợi thế 6 vùng kinh tế, những vùng có điều kiện về công nghiệp, Chính phủ dồn lực đầu tư hạ tầng chiến lược, phát triển công nghiệp lõi, tạo đà tăng trưởng dẫn dắt cả nước; còn các vùng có lợi thế nông nghiệp, đầu tư mạnh vào năng nghiệp tạo giá trị, chỉ cần khu vực nông, lâm, thủy sản tăng trưởng trên 4-5% là hàng triệu hộ nông dân, doanh nghiệp chế biến sẽ hưởng lợi lớn, tạo ổn định và là bệ đỡ trong mọi hoàn cảnh.
Thứ hai là quan tâm tín dụng và tiếp cận vốn của doanh nghiệp, tăng các gói tín dụng hiệu quả.
Góp ý về giải pháp ổn định vĩ mô, đại biểu Nguyễn Trúc Sơn cho rằng dù tăng trưởng tín dụng ở mức trên 10%, GDP tăng trưởng ấn tượng nhưng bộ phận doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp nhỏ và vừa còn khó khăn, tiếp cận vốn khó, có trường hợp bị giảm room vay, lãi vay tăng mạnh, nợ xấu cũng có chiều hướng gia tăng. Chính Phủ cần quan tâm, đánh giá dòng vốn cung cấp cho sản xuất kinh doanh, nhất là hỗ trợ nông nghiệp và xuất khẩu.
Đại biểu đánh giá rất cao hiệu quả gói tín dụng dành cho lâm nghiệp, nông nghiệp và thủy sản triển khai từ năm 2023. Qua 4 lần tăng quy mô, gói này đã đạt khoảng 185.000 tỷ đồng với tỷ lệ giải ngân rất cao, đóng vai trò "bệ đỡ" vững chắc cho người nông dân, doanh nghiệp chế biến và thúc đẩy xuất khẩu nông sản.
Trên cơ sở đó, đại biểu đề xuất Chính phủ tiếp tục nghiên cứu mở rộng hơn nữa quy mô gói tín dụng này và cũng là hỗ trợ thiết thực cho tăng trưởng khu vực 1, nhất là các tỉnh, thành có kinh tế nông nghiệp là chủ yếu.
Ngoài ra, gói tín dụng cho nhà ở xã hội, đại biểu cho rằng hiệu quả giải ngân thời gian qua chưa cao do giá bất động sản và lãi suất đều ở mức cao. Đại biểu đánh giá cao định hướng của Chính phủ chuyển từ cơ chế cho "mua" nhà ở xã hội sang hình thức cho "thuê" nhà ở xã hội là chủ đạo, đề nghị Chính phủ đánh giá toàn diện lại gói này để phù hợp với nhu cầu thực tế hiện nay.
Thứ ba là cho áp dụng các cơ chế, chính sách đặc biệt, đặc thù hiệu quả trong phạm vi cả nước
Các tỉnh, thành đều có trách nhiệm chính trị như nhau là thu hút nguồn lực, giải ngân đầu tư công 100% và phấn đấu đạt mục tiêu tăng trưởng 2 con số trong năm 2027 và cả giai đoạn 2026-2030, vì vậy, đại biểu Nguyễn Trúc Sơn kiến nghị Chính phủ tạo điều kiện về mặt chính sách cho các tỉnh, thành cùng áp dụng để tận dụng lợi thế khu vực, vùng cho phát triển KTXH nói chung và tăng trưởng nói riêng. Chính phủ nên đánh giá và cho phép các địa phương chưa có cơ chế đặc thù được áp dụng các chính sách đã được đánh giá là hiệu quả đang được 10 tỉnh, thành phố áp dụng theo nghị quyết của Quốc hội. Những chính sách đó sẽ tạo điều kiện cho nhiều tỉnh thành thu hút thêm các dự án lớn, dẫn dắt phát triển khu vực.
Thứ tư là phân cấp, phân quyền phải đi đôi với phân bổ nguồn lực: khi trung ương đã giao thẩm quyền cho địa phương (như quản lý quốc lộ, cơ quan nhà nước có thẩm quyền trong đầu tư các quốc lộ, cao tốc, dự án trọng điểm vùng…) cần phân bổ nguồn lực tương xứng phần việc địa phương gánh, giảm áp lực ngân sách, nhất là các tỉnh còn khó khăn về cân đối thu chi.
Về một số công trình hạ tầng chiến lược, đại biểu đề nghị Chính phủ đẩy nhanh tiến độ đàm phán Chương trình DPO, vốn ODA cho các dự án thuộc chương trình để khởi động xây dựng tuyến đường ven biển kết nối vùng từ TP Hồ Chí Minh về vùng Đồng bằng sông Cửu Long qua Tây Ninh, Đồng Tháp, Vĩnh Long… đến Cà Mau. Chương trình này được xác định sử dụng vốn ODA, chuẩn bị đã gần 5 năm nên không để kéo dài thêm.
Thứ năm là kiến nghị một số việc về điều hành ngân sách, thu thuế, tạo linh hoạt và ổn định cho kế hoạch tài chính trung hạn địa phương.
Về thu, chi ngân sách nhà nước năm 2026, đại biểu Nguyễn Trúc Sơn ghi nhận kết quả thu ngân sách luôn đạt mức cao, dự báo năm 2026 vượt khoảng 20,8% so với dự toán. Tuy nhiên, đại biểu đề nghị Ủy ban Tài chính - Ngân sách và Bộ Tài chính cần đánh giá và cùng các bộ, ngành trung ương dự toán kế hoạch thu chi gần nhau hơn, tránh chênh lệch quá xa như các năm qua. Nếu có tăng thu, đề nghị Chính phủ không cứng nhắc qui định dành 70% chi cải cách tiền lương và 30% chi cho đầu tư. Việc chi từ nguồn tăng thu không qui định tỉ lệ cứng nhắc như báo cáo của Chính phủ mà giao cho HĐND cấp tỉnh tùy điều kiện và sự ưu tiên của từng địa phương (như văn hóa-xã hội, đầu tư…) mà phân chia và sử dụng hợp lý.
Về nguồn thu từ xổ số kiến thiết, nguồn thu này đối với các tỉnh khu vực phía Nam chiếm tỉ cao trong thu ngân sách nhà nước, từ 30–35% số thu của tỉnh, và là nguồn lực quan trọng phục vụ 100% cho đầu tư phát triển (đầu tư y tế, giáo dục, văn hóa, công trình dự án quan trọng…). Chính phủ nên cho ổn định nguồn thu này bằng cách tránh làm xáo trộn hoạt động ổn định của các doanh nghiệp xổ số đang gánh vác trách nhiệm lớn về nộp ngân sách cho các địa phương, giai đoạn ổn định nhất là cho kỳ trung hạn 2026–2030 để địa phương chủ động kế hoạch đầu tư.
Về Cơ chế điều tiết 4 nguồn thu thuế giữa trung ương và địa phương trong năm 2027, đại biểu tán thành chủ trương Trung ương, tuy nhiên, Chính phủ quan tâm nhiều hơn đến nguồn thu thuế bảo vệ môi trường và đầu tư lại cho địa phương để thực hiện tốt công tác bảo vệ môi trường, phục vụ cho người dân, doanh nghiệp. Đồng thời, cần có quy định rõ hơn về trách nhiệm của doanh nghiệp lớn khi có hoạt động kinh doanh, đầu tư tại địa bàn; hoạt động, đầu tư tại địa phương nào thì phải phân chia tỉ lệ nộp thuế hợp lý cho địa phương đó, tránh tình trạng đặt nhà máy tại địa phương này nhưng chỉ nộp thuế về nơi đặt trụ sở chính.
