Đẩy mạnh số hóa, giữ vững dòng chảy thương mại quốc tế

Những giải pháp đồng bộ không chỉ giúp tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp xuất nhập khẩu mà còn góp phần quan trọng thực hiện đợt thi đua cao điểm "90 ngày đêm" hoàn thành các mục tiêu kinh tế - xã hội năm 2026 của thành phố Quảng Ninh.

Chủ động tháo gỡ khó khăn, linh hoạt hỗ trợ dòng chảy thương mại

Hoạt động thương mại quốc tế từ đầu năm đến nay chịu nhiều tác động đa chiều từ những diễn biến phức tạp của thế giới. Xung đột địa chính trị kéo dài làm gián đoạn chuỗi cung ứng, buộc nhiều hãng hải hành phải thay đổi hành trình, dẫn đến thời gian giao nhận hàng bị kéo dài. Chi phí vận tải biển và phí bảo hiểm tăng cao đã ảnh hưởng trực tiếp đến năng lực cạnh tranh của các doanh nghiệp xuất nhập khẩu, đặc biệt là những ngành hàng chủ lực trên địa bàn như than, quặng và vật liệu xây dựng.

Trước tình hình đó, tại Hải quan cửa khẩu cảng Cẩm Phả, một trong những đầu mối giao thương quan trọng của Quảng Ninh, công tác hỗ trợ doanh nghiệp đã được triển khai chủ động và quyết liệt. Đơn vị đã tăng cường phối hợp chặt chẽ với các lực lượng chức năng tại cảng nhằm đảm bảo thông suốt quy trình thủ tục cho tàu biển và hàng hóa. Cơ chế theo dõi, nắm bắt tình hình hoạt động của doanh nghiệp được duy trì thường xuyên để kịp thời tháo gỡ khó khăn ngay khi phát sinh. Đáng chú ý, cơ quan Hải quan ưu tiên giải quyết thủ tục 24/7 đối với các lô hàng chịu ảnh hưởng nặng nề bởi biến động quốc tế, đảm bảo thông quan nhanh chóng, giúp giảm thiểu tối đa chi phí lưu kho bãi cho doanh nghiệp.

Không riêng tại Cẩm Phả, tinh thần đồng hành cùng doanh nghiệp được triển khai đồng bộ trong toàn Chi cục Hải quan khu vực VIII. Ngay từ đầu năm 2026, đơn vị đã xác định rõ trọng tâm công tác là cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh thông qua cải cách thủ tục hành chính và hiện đại hóa quy trình quản lý. Chương trình hành động của Chi cục được cụ thể hóa bằng 5 nhóm nhiệm vụ lớn cùng 54 chỉ tiêu chi tiết. Trong đó, tập trung tối đa vào việc cắt giảm thủ tục rườm rà, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số và nâng cao chất lượng phục vụ. Việc đưa vào vận hành thử nghiệm chatbot AI hỗ trợ tư vấn, mở rộng các dịch vụ công trực tuyến và xây dựng công cụ tra cứu tờ khai tự động đã từng bước hình thành môi trường làm việc hiện đại, công khai và minh bạch.

Bứt phá chuyển đổi số, hoàn thành tốt nhiệm vụ thu ngân sách

Nhằm tạo động lực bứt phá trong đợt thi đua cao điểm "90 ngày đêm tăng tốc, hoàn thành các chỉ tiêu năm 2026" của thành phố Quảng Ninh, Chi cục Hải quan khu vực VIII đã chính thức triển khai thí điểm chương trình số hóa chứng từ từ giữa tháng 10. Đây là bước chuyển quan trọng từ phương thức xử lý hồ sơ truyền thống sang quy trình quản lý dữ liệu số, giúp hạn chế việc luân chuyển chứng từ giấy và giảm bớt các thao tác thủ công.

Việc chuyển đổi này không chỉ giúp doanh nghiệp chủ động hơn trong khâu chuẩn bị hồ sơ, rút ngắn thời gian chờ đợi mà còn là nền tảng cốt lõi để tiến tới mô hình Hải quan số, Hải quan thông minh và thông quan tập trung.

Đánh giá về sự thay đổi này, đại diện Công ty SICT Logistics cho biết quy trình mới đã giúp doanh nghiệp tiết kiệm đáng kể chi phí vận hành và nâng cao rõ rệt hiệu quả hoạt động xuất nhập khẩu.

Song song với việc số hóa hồ sơ, đơn vị tiếp tục khai thác hiệu quả hệ thống phần mềm thủ tục hải quan điện tử, hệ thống giám sát tập trung và máy soi container di động. Việc ứng dụng công nghệ hiện đại giúp lực lượng Hải quan kiểm soát chặt chẽ quá trình lưu thông hàng hóa, kịp thời phát hiện các dấu hiệu rủi ro để phòng ngừa vi phạm.

Nhờ đó, cơ quan quản lý vừa đảm bảo yêu cầu phòng chống buôn lậu, gian lận thương mại, vừa tập trung nguồn lực rút ngắn thời gian thông quan cho các doanh nghiệp chấp hành tốt pháp luật. Bên cạnh đó, công tác đào tạo, nâng cao năng lực cho đội ngũ công chức và hướng dẫn doanh nghiệp sử dụng các công cụ số cũng được đặc biệt coi trọng, đảm bảo quá trình chuyển đổi diễn ra mượt mà, không làm gián đoạn dòng chảy hàng hóa.

Những nỗ lực cải cách toàn diện đã mang lại kết quả hết sức ấn tượng trong hoạt động nghiệp vụ. Tính đến hết tháng 9 năm 2026, Chi cục Hải quan khu vực VIII đã tiếp nhận và xử lý thủ tục cho hơn 200.000 tờ khai của 3.376 doanh nghiệp. Tổng kim ngạch xuất nhập khẩu qua địa bàn đạt gần 37,5 tỷ USD, tăng 36% so với cùng kỳ năm trước. Kết quả này đã đóng góp quan trọng vào thành tích chung của Cục Hải quan Quảng Ninh trong 9 tháng đầu năm 2026, với tổng số thu ngân sách nhà nước đạt 14.106 tỷ đồng, tăng 10,2% so với cùng kỳ và đạt hơn 80% chỉ tiêu được giao cả năm.

Quy mô xuất nhập khẩu tăng trưởng mạnh mẽ cùng khối lượng công việc ngày càng lớn đặt ra yêu cầu cấp thiết về việc tiếp tục đổi mới phương thức quản lý.

Ông Lê Thanh Bình, Phó Đội trưởng Hải quan cửa khẩu Cảng Vạn Gia, Chi cục Hải quan khu vực VIII, cho biết: Đơn vị tiếp tục đẩy mạnh đào tạo, nâng cao kỹ năng ứng dụng công nghệ cho cán bộ, công chức; đồng thời tăng cường hướng dẫn, hỗ trợ doanh nghiệp trong quá trình thực hiện thủ tục điện tử, kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc phát sinh. Qua đó, nâng cao hiệu quả giải quyết công việc, bảo đảm hoạt động xuất nhập khẩu được thông suốt, góp phần thực hiện các mục tiêu của đợt thi đua cao điểm 90 ngày đêm quý IV năm 2026 của thành phố Quảng Ninh.

Đánh giá cao những hiệu quả thiết thực từ việc đổi mới quy trình thủ tục, ông Trần Quang Hạnh, đại diện Công ty SICT Logistics, hồ hởi chia sẻ: Việc ứng dụng số hóa chứng từ hải quan đã tạo nên bước đột phá lớn, giúp doanh nghiệp cắt giảm đáng kể các thao tác thủ công phức tạp trong quá trình hoàn thiện hồ sơ. Giải pháp này không chỉ tối ưu hóa quy trình, hạn chế tối đa việc in ấn và luân chuyển chứng từ giấy truyền thống, mà còn tiết kiệm tối đa thời gian thực hiện thủ tục thông quan. Khi mô hình quản lý hiện đại này được vận hành đồng bộ và xuyên suốt, doanh nghiệp hoàn toàn có thể chủ động trong kế hoạch kinh doanh, rút ngắn thời gian chờ đợi tại cửa khẩu, từ đó nâng cao rõ rệt hiệu quả hoạt động xuất nhập khẩu và gia tăng năng lực cạnh tranh trên thị trường.

Chuyển đổi số không đơn thuần là giải pháp kỹ thuật, mà đã trở thành động lực chiến lược giúp Chi cục Hải quan khu vực VIII nâng cao năng suất lao động, phục vụ tốt hơn cộng đồng doanh nghiệp và đảm bảo nguồn thu cho ngân sách nhà nước, quyết tâm cùng thành phố Quảng Ninh hoàn thành thắng lợi các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội năm 2026.