Ngày 12/8/2026, tại Hà Nội, Diễn đàn Doanh nghiệp Việt Nam - Uganda với chủ đề “Uganda – Viên ngọc châu Phi: Cánh cửa kết nối vào châu Phi” diễn ra với sự tham dự của hơn 300 đại biểu là lãnh đạo các bộ, ngành và cộng đồng doanh nghiệp hai nước.
Sự kiện nằm trong chuỗi hoạt động của The Pearl of Africa – Uganda Business Forum & Expo Vietnam Chapter, diễn ra từ ngày 9 đến 13/8/2026 tại Hà Nội.
Diễn đàn phản ánh nỗ lực thúc đẩy hợp tác kinh tế giữa Việt Nam và các quốc gia châu Phi trong bối cảnh doanh nghiệp ngày càng chú trọng đa dạng hóa thị trường, đối tác và chuỗi cung ứng.
Việt Nam và Uganda thiết lập quan hệ ngoại giao từ năm 1973. Quan hệ hai nước có thêm động lực sau chuyến thăm cấp Nhà nước tới Việt Nam của Tổng thống Yoweri Kaguta Museveni vào tháng 11/2022. Tuy nhiên, hợp tác thương mại và đầu tư trong thời gian dài vẫn được đánh giá là chưa tương xứng với tiềm năng của hai nền kinh tế.
Dữ liệu thống kê cho thấy kim ngạch thương mại hai chiều giữa Việt Nam và Uganda năm 2025 đạt khoảng 95,47 triệu USD. Trong đó, Uganda xuất khẩu sang Việt Nam 49,85 triệu USD, chủ yếu là cà phê, bông và thịt; nhập khẩu từ Việt Nam 45,62 triệu USD với các mặt hàng như thức ăn chăn nuôi, clinker xi măng, dệt may, giày dép và pin lưu trữ.
Về đầu tư, các doanh nghiệp Việt Nam đã cam kết khoảng 40 triệu USD tại Uganda, trong đó có dự án thăm dò vàng và kim loại màu trị giá 35 triệu USD của Ba Dinh JSC và dự án xây dựng trị giá 500.000 USD của ATAD Steel.
Phát biểu tại diễn đàn, Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Việt Nam Lê Anh Tuấn nhấn mạnh tầm quan trọng chiến lược của thị trường châu Phi và cơ hội dành cho doanh nghiệp Việt Nam:
"Châu Phi được dự báo sẽ trở thành động lực tăng trưởng chính của kinh tế toàn cầu và đang trở thành tâm điểm thu hút đầu tư, hợp tác kinh tế nhờ cơ cấu dân số trẻ, thị trường tiêu dùng lớn, tốc độ đô thị hóa nhanh... Trong bức tranh đó, Uganda đang nổi lên trở thành một trong những nền kinh tế quan trọng nhất tại Đông Phi và châu lục nhờ lực lượng lao động trẻ, thị trường lớn, mức tăng trưởng kinh tế cao, nguồn tài nguyên khoáng sản phong phú, đất đai màu mỡ, và vị trí trung tâm kết nối giữa Cộng đồng Đông Phi (EAC) với các khu vực khác của châu lục."
Thứ trưởng Lê Anh Tuấn cũng đề xuất trong giai đoạn tới, hai bên cần tận dụng nền tảng quan hệ chính trị tốt đẹp để thúc đẩy hợp tác kinh tế thực chất:
"Bộ Ngoại giao Việt Nam sẵn sàng đồng hành, phối hợp cùng VCCI và các cơ quan, bộ, ngành liên quan của Việt Nam trong tháo gỡ khó khăn, vướng mắc, hỗ trợ các tổ chức, hiệp hội doanh nghiệp hai nước kết nối và thúc đẩy hợp tác hiệu quả."
Dù dư địa hợp tác còn lớn, việc tiếp cận một thị trường xa như Uganda vẫn đặt ra nhiều thách thức. Phân tích về mức độ sẵn sàng của doanh nghiệp Việt Nam, ông Nguyễn Quang Vinh, Phó Chủ tịch Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI), cho biết:
"Về độ sẵn sàng của các doanh nghiệp Việt Nam, khác với trước đây, hiện nay có thể nói rằng doanh nghiệp Việt Nam đã sẵn sàng hơn cho việc làm ăn, kinh doanh và đầu tư với Uganda nói riêng và châu Phi nói chung."
Ông Nguyễn Quang Vinh chỉ ra hai rào cản chính khiến giao thương song phương chưa phát triển mạnh trong thời gian qua là khoảng cách thông tin và chi phí logistics. Nhiều doanh nghiệp Việt Nam còn thiếu thông tin chuyên sâu về thể chế, chính sách thuế, môi trường đầu tư và tập quán kinh doanh tại địa phương. Khoảng cách địa lý cũng làm gia tăng chi phí vận tải và giao thương.
Để khắc phục những hạn chế này, đại diện VCCI cho biết sẽ phối hợp với Phòng Thương mại Uganda và Đại sứ quán Uganda nhằm tăng cường cung cấp thông tin thị trường, tổ chức các đoàn giao thương chuyên đề trong các lĩnh vực như nông nghiệp, cà phê, khai khoáng và du lịch, đồng thời hỗ trợ kết nối B2B trực tiếp cho doanh nghiệp hai bên.
Về phía Uganda, quốc gia Đông Phi này coi Việt Nam là một đối tác quan trọng trong chiến lược ngoại giao kinh tế hướng tới mục tiêu đưa quy mô GDP đạt 500 tỷ USD vào năm 2040. Uganda là thành viên của Cộng đồng Đông Phi (EAC) và Khu vực Thương mại Tự do Lục địa Châu Phi (AfCFTA), qua đó tạo điều kiện để doanh nghiệp tiếp cận thị trường châu Phi với khoảng 1,4 tỷ người.
Nhấn mạnh những lợi thế Uganda có thể mang lại cho nhà đầu tư Việt Nam, bà Betty Oyella Bigombe, Đại sứ Uganda kiêm nhiệm Việt Nam, khẳng định:
"Với thế mạnh về công nghiệp của Việt Nam cùng nguồn tài nguyên phong phú, lực lượng lao động có chi phí cạnh tranh và khả năng tiếp cận thị trường châu Phi của Uganda, chúng ta có cơ hội đặc biệt để xây dựng các quan hệ đối tác mang lại việc làm và thịnh vượng chung. Việt Nam coi châu Phi là một không gian mới cho giai đoạn mở rộng kinh tế tiếp theo. Với vị trí chiến lược và môi trường đầu tư thuận lợi, Uganda là đối tác lý tưởng để bắt đầu hành trình đó."
Đại diện phía Uganda cũng cho biết chính phủ nước này đã xây dựng nhiều chính sách ưu đãi thuế, bảo hộ quyền sở hữu và bảo đảm việc chuyển dòng tiền của nhà đầu tư nước ngoài. Doanh nghiệp đầu tư tại Uganda có thể chuyển lợi nhuận về nước sau khi hoàn thành nghĩa vụ thuế, đồng thời tận dụng nguồn lao động trẻ với chi phí cạnh tranh.
Một trong những nội dung nổi bật tại diễn đàn là hợp tác trong ngành cà phê. Uganda, quốc gia sản xuất cả Arabica và Robusta, đã cử đoàn công tác khảo sát và tìm hiểu kinh nghiệm phát triển chuỗi giá trị tại Việt Nam, một trong những nước xuất khẩu cà phê lớn trên thế giới.
Thỏa thuận hợp tác phát triển chuỗi giá trị ngành cà phê được ký kết tại diễn đàn được kỳ vọng tạo cơ sở để hai bên kết nối năng lực chế biến, công nghệ và kinh nghiệm thị trường của Việt Nam với nguồn nguyên liệu của Uganda.
Diễn đàn Doanh nghiệp Việt Nam - Uganda năm 2026 khép lại với nhiều biên bản ghi nhớ được ký kết và các phiên kết nối B2B giữa doanh nghiệp hai nước.
Hai bên cũng đang hướng tới việc thúc đẩy các khuôn khổ pháp lý quan trọng như Hiệp định Tránh đánh thuế hai lần (DTA) và Hiệp định Khuyến khích và Bảo hộ Đầu tư (BIT), qua đó tạo điều kiện thuận lợi hơn cho thương mại và dòng vốn hai chiều.
Với sự tham gia của các cơ quan quản lý, tổ chức xúc tiến và cộng đồng doanh nghiệp, Việt Nam và Uganda đang có thêm cơ sở để mở rộng hợp tác trong thương mại, đầu tư, nông nghiệp, chế biến và một số lĩnh vực hai bên có thế mạnh bổ trợ. Uganda đồng thời có thể trở thành một điểm kết nối để doanh nghiệp Việt Nam tiếp cận sâu hơn thị trường Đông Phi và châu Phi.
