DIỄN ĐÀN TÀI CHÍNH 2026: Khơi thông tài chính xanh, tái định vị nền kinh tế

Nhằm làm rõ các khó khăn hiện hữu, đề xuất giải pháp giúp doanh nghiệp nhận diện các cơ hội và tiếp đa dạng dòng vốn, kết nối các nguồn lực hiệu quả hơn, đồng thời tạo sự phối hợp chặt chẽ giữa cơ quan quản lý, địa phương và doanh nghiệp, góp phần kiến tạo động lực cho doanh nghiệp tăng tốc mở rộng đầu tư kinh doanh, đóng góp cho mục tiêu tăng trưởng cao trong giai đoạn tới, dưới sự chỉ đạo của Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI), Tạp chí Diễn đàn Doanh nghiệp tổ chức “Diễn đàn tài chính 2026: Khơi thông dòng vốn, kết nối đa kênh”.

Phát biểu tại Diễn đàn, ông Phùng Xuân Minh - Chủ tịch Hội đồng quản trị Saigon Ratings cho biết, hiện đang có một làn sóng đổ bộ của các tổ chức xếp hạng tín nhiệm hàng đầu từ Nhật Bản, Hàn Quốc và Trung Quốc. Ông cho biết, trong những ngày vừa qua, ông liên tục tiếp đón các đoàn đại diện từ các định chế này sang đặt vấn đề hợp tác. Theo ông, sự quan tâm này xuất phát từ việc các nhà lãnh đạo cấp cao của Việt Nam thực hiện các hoạt động ngoại giao kinh tế hiệu quả với Trung Quốc, Hàn Quốc và Nhật Bản.

Ông Phùng Xuân Minh cho biết các đối tác quốc tế như Trung Quốc, Nhật Bản và Hàn Quốc rất mong muốn hợp tác với các tổ chức xếp hạng tín nhiệm trong nước để phục vụ việc huy động vốn ngay tại thị trường Việt Nam. Điều này mở ra cơ hội cho doanh nghiệp trong nước tiếp cận dòng vốn quốc tế mà không cần tìm kiếm xa xôi.

Do đó, ông đề nghị các doanh nghiệp trong nước cần nhạy bén và năng động hơn trước làn sóng này. Các nhà đầu tư nước ngoài đang tìm kiếm cơ hội ngay trong thách thức, chấp nhận thử thách khó khăn để định vị vị thế dài hạn. Việc chuẩn bị hồ sơ tín nhiệm minh bạch theo chuẩn mực quốc tế là tấm hộ chiếu bắt buộc để doanh nghiệp Việt có thể bắt tay với các đối tác ngoại.

Phân tích sâu về cấu trúc vốn, ông Phùng Xuân Minh chỉ ra ba kênh chủ đạo gồm: tín dụng ngân hàng, thị trường chứng khoán và kênh trái phiếu. Trong đó, kênh trái phiếu được chia thành 3 phân khúc then chốt với những đặc thù riêng biệt.

Thứ nhất là trái phiếu doanh nghiệp phục vụ sản xuất kinh doanh. Ông Phùng Xuân Minh khẳng định “đòn bẩy” lớn nhất của loại hình này là niềm tin. Khi niềm tin giữa nhà đầu tư và tổ chức phát hành được củng cố, dòng vốn sẽ chảy vào khu vực sản xuất, tạo ra giá trị thặng dư cho xã hội.

Thứ hai là trái phiếu về hạ tầng giao thông và năng lượng. Đây được coi là “mạch máu quốc gia”. Theo ông Phùng Xuân Minh, muốn đạt tốc độ tăng trưởng hai con số, hạ tầng và điện năng phải đi trước một bước để mở đường cho các lĩnh vực khác phát triển. Việc huy động vốn qua trái phiếu cho các dự án hạ tầng lớn là giải pháp giảm tải cho ngân sách Nhà nước.

Một thực trạng đáng quan ngại về hiệu quả sử dụng vốn hiện nay là dù lượng vốn huy động được rất lớn nhưng tỷ lệ đưa vào sản xuất kinh doanh thực tế còn hạn chế. Phần lớn dòng tiền hiện nay được sử dụng để trả nợ cho các nghĩa vụ tài chính cũ thay vì đầu tư mới. Đây là một "cái bẫy" thanh khoản mà doanh nghiệp cần sớm tìm cách thoát ra để tránh làm suy giảm động lực tăng trưởng thực chất.

Thứ ba là tài chính xanh. Đây là công cụ cốt lõi để thực hiện Nghị quyết số 70-NQ/TW của Bộ Chính trị về vấn đề an ninh năng lượng. Cam kết chuyển đổi xanh của Việt Nam thu hút sự quan tâm đặc biệt của các tổ chức quốc tế. Nhiều định chế tài chính toàn cầu đang làm việc với các đơn vị trong nước và mong muốn khơi thông dòng vốn này gắn liền với các dự án năng lượng tái tạo, bảo vệ môi trường. Việc kết hợp giữa xếp hạng tín nhiệm và các tiêu chí tài chính xanh giúp doanh nghiệp Việt Nam tiếp cận nguồn vốn từ thế giới.

Ông nhận định, việc khơi thông tài chính xanh không đơn thuần là câu chuyện về môi trường mà là chiến lược định vị lại nền kinh tế Việt Nam trên bản đồ đầu tư toàn cầu. Các tổ chức quốc tế đánh giá cao nỗ lực chuyển đổi của Việt Nam và sẵn sàng đổ vốn nếu các hành lang pháp lý được hoàn thiện và thực thi minh bạch.

Ông cũng cho rằng, sự xuất hiện của các tổ chức xếp hạng tín nhiệm quốc tế là bảo chứng cho tiềm năng của thị trường nhưng cũng là áp lực buộc doanh nghiệp trong nước phải chuẩn hóa năng lực quản trị.

"Việc tập trung vào trái phiếu hạ tầng và tài chính xanh là những bước đi chiến lược để đảm bảo nền tảng cho sự phát triển lâu dài. Nền kinh tế Việt Nam đang đứng trước cơ hội lớn để thay đổi mô hình tăng trưởng. Với sự đồng hành của các định chế tài chính quốc tế và nỗ lực nội tại trong việc minh bạch hóa thị trường tín nhiệm, mục tiêu tăng trưởng hai con số có thể trở thành hiện thực nếu biết cách mở cửa những nguồn lực đang bị giam cầm trong các rào cản thủ tục", ông Phùng Xuân Minh khẳng định.