TP Đồng Nai từ chuyển đổi tư duy chính quyền kiến tạo đến chiến lược "chọn đại bàng thật" trong kỷ nguyên phát triển đô thị loại I và trực thuộc Trung ương.
Trong bối cảnh nền kinh tế bước vào giai đoạn tái cấu trúc toàn diện, Diễn đàn Kinh tế Tư nhân Việt Nam 2026 đã diễn ra phiên đối thoại chuyên sâu với sự tham gia của các diễn giả uy tín từ các cơ quan quản lý nhà nước, chuyên gia kinh tế hàng đầu cùng đông đảo đại diện cộng đồng doanh nghiệp nhằm tháo gỡ những nút thắt kinh tế và hoạch định lộ trình phát triển đột phá cho TP Đồng Nai.
Mở đầu phiên thảo luận dưới sự điều phối của ông Đậu Anh Tuấn - Phó Tổng Thư ký Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI), các diễn giả đã cùng phân tích cốt lõi tạo nên năng lực cạnh tranh bền vững của một địa phương.
Theo TS Võ Trí Thành, chuyên gia kinh tế, bên cạnh các yếu tố nền tảng như tiềm năng kinh tế, hạ tầng giao thông kết nối hay sự hiện diện của các doanh nghiệp "chim đầu đàn", yếu tố mang tính quyết định thu hút nhà đầu tư chính là sự quyết tâm và vào cuộc quyết liệt của chính quyền địa phương, đặc biệt là vai trò chỉ đạo của người đứng đầu.
Dẫn chứng từ bài học thành công của TP Hải Phòng, TS Võ Trí Thành nhấn mạnh rằng, nhà đầu tư không chỉ tìm kiếm các chính sách ưu đãi tài chính, mà cái họ cần nhất là tính minh bạch, tốc độ xử lý thủ tục hành chính và khả năng dự báo chuẩn xác. Điều này giúp doanh nghiệp an tâm hoạch định chiến lược kinh doanh dài hạn. Do đó, việc xây dựng một hệ sinh thái hỗ trợ hài hòa lợi ích giữa các bên liên quan quan trọng hơn nhiều so với việc chỉ đầu tư hạ tầng hay nhân lực đơn thuần.
Đánh giá về vị thế địa phương, ông Ngô Đức Thắng - Phó Giám đốc Sở Tài chính TP Đồng Nai khẳng định sức hút đang bước vào giai đoạn phát triển mới nhờ sự hội tụ của chuỗi lợi thế chiến lược:
Thứ nhất, hạ tầng đa phương thức: Là cửa ngõ của Vùng kinh tế trọng điểm phía Nam, TP Đồng Nai sở hữu mạng lưới giao thông kết nối toàn diện, đặc biệt là dự án Sân bay Quốc tế Long Thành - đòn bẩy nâng tầm kết nối thương mại toàn cầu.
Thứ hai, thu hút đầu tư có chọn lọc: Chuyển từ định hướng thu hút dàn trải sang tập trung vào các dự án công nghệ cao, công nghiệp hàng không, sản xuất bán dẫn, trí tuệ nhân tạo (AI) và các mô hình kinh tế xanh.
Thứ ba, thước đo điều hành: Chính quyền thành phố lấy sự hài lòng của doanh nghiệp và người dân làm thước đo hiệu quả công vụ, đẩy mạnh cải cách hành chính và nâng cao công khai, minh bạch.
Thảo luận về phương thức tháo gỡ vướng mắc cho doanh nghiệp, ông Đặng Hồng Anh - Chủ tịch Hội Doanh nhân trẻ Việt Nam (đơn vị quy tụ hơn 21.000 hội viên trên toàn quốc) đã đưa ra những đề xuất đột phá:
Thứ nhất, chuyển sang đối thoại chuyên đề sâu: Thay vì tổ chức các hội nghị chung chung, cần tập trung vào từng lĩnh vực cụ thể như Thuế, Hải quan, Đất đai để giải quyết dứt điểm vướng mắc tại chỗ.
Thứ hai, xây dựng cơ chế theo dõi sau diễn đàn: Thiết lập đầu mối tiếp nhận, đôn đốc giải quyết kiến nghị; báo cáo cấp Trung ương nếu vượt thẩm quyền địa phương.
Thứ ba, chủ động đóng góp ý kiến về chính sách: Doanh nghiệp phải chủ động đóng góp ý kiến ngay từ khâu soạn thảo luật, nghị định, tránh tình trạng luật ban hành mới phản ứng.
Bổ sung cho định hướng này, ông Đậu Anh Tuấn - Phó Tổng Thư ký VCCI cho biết, Chính phủ đang có sự thay đổi thực chất trong tiếp cận. Theo đó, VCCI đã tổng hợp 53 nhóm khó khăn lớn của cộng đồng doanh nghiệp để các Phó Thủ tướng trực tiếp chủ trì tháo gỡ theo lộ trình cụ thể.
Dưới góc độ doanh nghiệp tư nhân, ông Đỗ Thanh Bình - Phó Tổng Giám đốc Tập đoàn Bcons chia sẻ niềm tin vào tiềm năng phát triển 10-20 năm tới của địa phương, nơi sự tăng trưởng kinh tế sẽ tạo công ăn việc làm và kéo theo nhu cầu bền vững về nhà ở, giáo dục, dịch vụ.
Đồng quan điểm, ông Đặng Văn Điềm - Chủ tịch Liên đoàn Doanh nghiệp TP Đồng Nai nhấn mạnh 3 trụ cột của hệ sinh thái gồm: Niềm tin vào định hướng chính quyền, môi trường cơ hội đầu tư tốt và sự kết nối thực chất giữa các doanh nghiệp nội địa.
Đại diện khối doanh nghiệp nhỏ và vừa (SME) - lực lượng chiếm đến 95% số lượng doanh nghiệp tại địa phương, ông Đặng Quốc Nhi – Chủ tịch Hội Doanh nhân trẻ TP Đồng Nai cho rằng các SME đóng vai trò nòng cốt trong an sinh xã hội. Tuy nhiên, để không bị đứng ngoài chuỗi giá trị của các tập đoàn lớn, bản thân các SME phải chủ động tự thân vận động, nâng cao năng lực quản trị và đổi mới công nghệ.
Phát biểu kết luận diễn đàn, ông Nguyễn Kim Long - Phó Chủ tịch Thường trực UBND TP Đồng Nai đã mang đến những thông điệp mạnh mẽ và thẳng thắn về định hướng chiến lược của địa phương: "Hạ tầng tốt có thể thu hút doanh nghiệp đến, nhưng chính sự minh bạch, chất lượng điều hành và niềm tin mới là yếu tố giữ chân doanh nghiệp phát triển lâu dài".
Lãnh đạo thành phố thẳng thắn nhìn nhận thực trạng phát triển trong hơn 20 năm qua (2005 – 2026). Dù luôn nằm trong tốp đầu thu hút FDI và phát triển khu công nghiệp, nhưng hiệu quả mang lại chưa thực sự tương xứng với chi phí cơ hội, đồng thời để lại hệ lụy lớn về môi trường, an sinh xã hội và quản lý đất đai. Theo đánh giá của lãnh đạo thành phố, chỉ khoảng 25% dự án hoàn thành đưa sản phẩm ra thị trường, phần lớn còn lại rơi vào tình trạng "quy hoạch treo", gây lãng phí nguồn lực đất đai và ảnh hưởng đời sống dân sinh.
Để khắc phục triệt để tình trạng trên, lãnh đạo TP Đồng Nai tuyên bố chấm dứt thời kỳ thu hút đầu tư bằng mọi giá, chuyển sang bộ 3 tiêu chí nghiêm ngặt để lựa chọn nhà đầu tư:
Một là, năng lực tài chính vững mạnh: Tiêu chí hàng đầu nhằm loại bỏ những nhà đầu tư đăng ký dự án nhưng không đủ năng lực tài chính để triển khai.
Hai là, năng lực quản trị và kinh nghiệm: Đảm bảo khả năng thực thi các dự án quy mô lớn, phức tạp.
Ba là, cam kết tiến độ khắt khe: Doanh nghiệp phải triển khai đúng cam kết ngay sau khi nhận đất. Trường hợp nhà đầu tư vi phạm cam kết, thành phố sẽ kiên quyết xử lý, thu hồi dự án theo đúng quy định pháp luật để lựa chọn nhà đầu tư đủ năng lực.
Đồng thời, với cột mốc lịch sử chính thức trở thành thành phố trực thuộc Trung ương vào ngày 30/04 và đón nhận Nghị quyết 16 của Bộ Chính trị về định hướng phát triển đến năm 2065, TP Đồng Nai đang kiến nghị Trung ương cấp các cơ chế, chính sách đặc thù tương đồng với TP HCM. Thành phố sẽ tiên phong áp dụng các quy định đột phá từ Luật Phát triển Đô thị dành cho đô thị loại I và đô thị đặc biệt.
“Với tinh thần "Địa phương nào làm nhanh thì Đồng Nai làm nhanh hơn, địa phương nào làm tốt thì Đồng Nai làm tốt hơn", thành phố quyết tâm trở thành điểm đến uy tín và bứt phá mạnh mẽ trong kỷ nguyên mới”, Phó Chủ tịch Thường trực UBND TP Đồng Nai Nguyễn Kim Long khẳng định.
