Chiều 8/5, tại VCCI Thanh Hóa – Ninh Bình, hội thảo về ngành gỗ chế biến sâu đã đề xuất nhiều giải pháp, chính sách thúc đẩy phát triển xanh, nâng cao năng lực cạnh tranh doanh nghiệp.
VCCI Thanh Hóa – Ninh Bình phối hợp với Hiệp hội Gỗ và Lâm sản Thanh Hóa tổ chức Hội thảo "Góp ý chính sách và Giải pháp thúc đẩy phát triển bền vững cho ngành gỗ chế biến sâu" qua đó đề xuất các giải pháp tháo gỡ khó khăn, hoàn thiện chính sách và nâng cao năng lực cạnh tranh cho ngành gỗ chế biến sâu trong bối cảnh hội nhập và chuyển đổi xanh.
Phát biểu khai mạc hội thảo, ông Đỗ Đình Hiệu, Giám đốc VCCI Thanh Hóa – Ninh Bình cho biết, ngành chế biến gỗ đang là một trong những ngành xuất khẩu chủ lực của Việt Nam với tốc độ tăng trưởng tích cực trong nhiều năm qua. Tuy nhiên, trước yêu cầu ngày càng cao của thị trường quốc tế về tiêu chuẩn môi trường, truy xuất nguồn gốc, phát triển xanh và giảm phát thải carbon, doanh nghiệp ngành gỗ đang đối mặt với nhiều áp lực lớn.

Ông Phạm Văn Thành, Chủ tịch Hiệp hội Gỗ và Lâm sản Thanh Hóa cho biết, xu hướng tiêu dùng toàn cầu đang dịch chuyển mạnh sang các sản phẩm thân thiện môi trường, có chứng chỉ nguồn gốc hợp pháp và áp dụng công nghệ sản xuất hiện đại. Điều này đặt ra yêu cầu cấp thiết đối với doanh nghiệp ngành gỗ phải đổi mới mô hình sản xuất, nâng cao tỷ lệ chế biến sâu và gia tăng giá trị sản phẩm.
Bên cạnh đó, nhiều doanh nghiệp phản ánh vẫn gặp khó khăn về nguyên liệu đầu vào. Ông Đoàn Văn Tĩnh, Chủ tịch HĐQT Công ty CP gỗ MDF Mekong chia sẻ, đơn vị đã nhiều lần thiếu nguyên liệu nhà máy phải dừng sản xuất. Nhiều nhà máy chỉ sản xuất cầm chừng, chỉ sản xuất ½ công suất.

Ông Phạm Đình Thắng, Chủ tịch HĐQT Công ty TNHH Triệu Thái Sơn cũng nhấn mạnh, nguồn nguyên liệu trong nước chưa đáp ứng nhu cầu chế biến sâu. Phần lớn diện tích rừng trồng hiện nay là gỗ nhỏ, chu kỳ khai thác ngắn, chủ yếu phục vụ sản xuất dăm gỗ và nguyên liệu thô. Trong khi đó, doanh nghiệp chế biến sâu cần nguồn gỗ lớn, chất lượng cao, ổn định để sản xuất đồ nội thất, ván kỹ thuật và sản phẩm xuất khẩu có giá trị gia tăng cao. Vùng nguyên liệu còn phân tán, manh mún. Việc liên kết giữa doanh nghiệp và người trồng rừng chưa chặt chẽ, thiếu các mô hình hợp tác bền vững. Điều này gây khó khăn cho doanh nghiệp trong việc chủ động kế hoạch sản xuất, truy xuất nguồn gốc và kiểm soát chất lượng nguyên liệu.
Ông Nguyễn Văn Đại, Giám đốc Công ty TNHH MDF Hòa Bình, thiếu nguồn gỗ có chứng chỉ bền vững. Các thị trường lớn như EU, Mỹ, Nhật Bản ngày càng yêu cầu nghiêm ngặt về tính hợp pháp và bền vững của nguồn gỗ. Tuy nhiên, diện tích rừng được cấp chứng chỉ FSC, PEFC vẫn còn hạn chế, khiến nhiều doanh nghiệp gặp khó trong mở rộng đơn hàng xuất khẩu. Cùng với đó chi phí nguyên liệu và logistics tăng cao. Do thiếu hụt nguồn cung trong nước, nhiều doanh nghiệp phải nhập khẩu gỗ nguyên liệu với chi phí lớn, chịu áp lực tỷ giá, vận chuyển và biến động thị trường quốc tế, làm giảm khả năng cạnh tranh.
Tại hội thảo, nhiều ý kiến cho rằng cần tiếp tục hoàn thiện hệ thống chính sách hỗ trợ doanh nghiệp ngành gỗ theo hướng đồng bộ, thực chất và phù hợp với xu hướng phát triển bền vững.

Ông Đặng Trọng Sang, Giám đốc Công ty CP BVN Thanh Chương kiến nghị cơ quan quản lý Nhà nước cần quy hoạch và phát triển vùng nguyên liệu tập trung gắn với nhu cầu chế biến sâu. Khuyến khích phát triển rừng gỗ lớn, kéo dài chu kỳ khai thác nhằm nâng cao giá trị gia tăng. Hỗ trợ doanh nghiệp liên kết với người trồng rừng. Xây dựng các mô hình hợp tác giữa doanh nghiệp – hợp tác xã – hộ dân để hình thành chuỗi cung ứng ổn định.
Các đại biểu đề xuất Nhà nước cần có cơ chế ưu đãi tín dụng cho doanh nghiệp đầu tư công nghệ chế biến sâu, công nghệ xanh và chuyển đổi số; hỗ trợ doanh nghiệp tham gia các chương trình xúc tiến thương mại quốc tế…
Bà Bùi Thị Giang, Giám đốc Công ty TNHH Đầu tư SX và TM XNK Tâm Đức chia sẻ, mong muốn có nhiều chính sách của Chính phủ đồng hành cùng doanh nghiệp. So với nhiều nước trên thế giới thì doanh nghiệp gỗ chế biến sâu tại Việt Nam chịu nhiều thiệt thòi bởi chưa nhận được sự ưu đãi, hỗ trợ vì vậy rất cần sự đồng hành của cơ quan quản lý nhà nước.
Theo cộng đồng doanh nghiệp trong bối cảnh cạnh tranh quốc tế ngày càng gay gắt, việc nâng cao tỷ lệ nội địa hóa, ứng dụng công nghệ số vào quản trị sản xuất và xây dựng chuỗi cung ứng xanh sẽ là yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh của ngành gỗ Việt Nam trong thời gian tới.
Một trong những nội dung được quan tâm tại hội thảo là thúc đẩy chuyển đổi xanh trong ngành chế biến gỗ. Các doanh nghiệp đều thống nhất cần chủ động đầu tư công nghệ tiết kiệm năng lượng, giảm phát thải và đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế về môi trường, lao động và quản trị doanh nghiệp (ESG).
_watermarked.jpg)
Ông Nguyễn Thế Mai, Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Lâm nghiệp Tháng Năm nhấn mạnh, cùng với các kiến nghị hỗ trợ doanh nghiệp ngành gỗ chế biến sâu thì việc tăng cường liên kết vùng nguyên liệu, phát triển kinh tế tuần hoàn và xây dựng thương hiệu sản phẩm gỗ Việt Nam cũng được xác định là những giải pháp quan trọng để nâng cao giá trị gia tăng cho ngành.
Ban Tổ chức đã ghi nhận nhiều ý kiến đóng góp thiết thực từ cộng đồng doanh nghiệp. Các đề xuất, kiến nghị sẽ được tổng hợp để gửi tới các cơ quan chức năng nhằm tiếp tục hoàn thiện chính sách, tạo động lực thúc đẩy ngành gỗ chế biến sâu phát triển theo hướng hiện đại, hiệu quả và bền vững.