Khi chuỗi giá trị được tổ chức lại theo hướng khu vực hóa, số hóa và xanh hóa, năng lực cạnh tranh phụ thuộc vào khả năng kết nối đồng bộ giữa sản xuất, cảng biển, hạ tầng vận tải, tài chính và thị trường.
Theo ông Nguyễn Lộc Hà - Phó Chủ tịch Thường trực UBND TP Hồ Chí Minh, quan hệ Đối tác hợp tác chiến lược toàn diện Việt Nam – Trung Quốc là nền tảng quan trọng cho sự kết nối. Trung Quốc là đối tác thương mại lớn nhất của Việt Nam, với kim ngạch thương mại hai chiều đạt khoảng 256,4 tỷ USD năm 2025. Những thế mạnh và nhu cầu bổ trợ giữa hai nền kinh tế mở ra nhiều cơ hội để doanh nghiệp hai nước cùng tham gia sâu hơn vào mạng lưới sản xuất khu vực và toàn cầu.
Phát biểu tại Hội thảo Doanh nghiệp Việt Nam - Trung Quốc ngày 29/10 tại TP HCM, ông Nguyễn Lộc Hà cho biết, với chủ đề “Kết nối sản xuất, logistics và chuỗi giá trị toàn cầu”, đây là biểu hiện cụ thể của tinh thần kết nối: khi chuỗi giá trị được tổ chức lại theo hướng khu vực hóa, số hóa và xanh hóa, năng lực cạnh tranh phụ thuộc vào khả năng kết nối đồng bộ giữa sản xuất, cảng biển, hạ tầng vận tải, tài chính và thị trường.
Phó Chủ tịch Thường trực UBND TP HCM cũng cho biết, từ ngày 1/7/2025, việc hợp nhất Thành phố Hồ Chí Minh với Bình Dương và Bà Rịa – Vũng Tàu đã hình thành một không gian phát triển mới với diện tích hơn 6.772 km², dân số trên 14 triệu người, gắn kết trung tâm tài chính, thương mại, dịch vụ với các trung tâm công nghiệp, công nghệ cao và hệ thống cảng biển nước sâu: một “chuỗi giá trị trong lòng một thành phố”, từ nhà máy, khu công nghiệp, cảng biển đến thị trường tiêu dùng.
Thành phố đang triển khai Nghị quyết số 09-NQ/TW ngày 19/5/2026 của Bộ Chính trị về xây dựng và phát triển Thành phố Hồ Chí Minh trong kỷ nguyên mới, hướng tới mô hình đa trung tâm và kết nối quốc tế sâu rộng.
Theo đó, sau Diễn đàn Kinh tế Mùa thu 2026 (AEF 2026) vừa được tổ chức, tại Hội thảo Doanh nghiệp Việt Nam - Trung Quốc, Lãnh đạo TP HCM kỳ vọng về 3 định hướng kết nối trọng tâm.
Thứ nhất, tăng cường liên kết sản xuất và nâng cao năng lực tham gia chuỗi giá trị. Thành phố mong muốn thúc đẩy hợp tác giữa doanh nghiệp Việt Nam và Trung Quốc trong phát triển công nghiệp, nâng cao năng lực nhà cung ứng, ứng dụng công nghệ và mở rộng thị trường, để doanh nghiệp Việt Nam từng bước tham gia sâu hơn vào các công đoạn có giá trị gia tăng cao.
Thứ hai, nâng cao hiệu quả kết nối cảng biển, hạ tầng giao thông và logistics. Thành phố có hệ thống cảng biển, trong đó có cụm cảng Cái Mép – Thị Vải, cùng mạng lưới giao thông và đường sắt đô thị đang được đầu tư mạnh. Chúng tôi kỳ vọng hai bên nghiên cứu các cơ hội hợp tác phù hợp quy hoạch và quy định pháp luật trong lĩnh vực hạ tầng, công nghệ vận hành, logistics thông minh và logistics xanh, để giảm chi phí và rút ngắn thời gian vận chuyển.
Thứ ba, thúc đẩy đổi mới sáng tạo, chuyển giao công nghệ và kết nối doanh nghiệp. Thành phố khuyến khích mô hình hợp tác gắn kết cơ quan quản lý, doanh nghiệp, viện nghiên cứu và trường đại học; chú trọng nhân lực, năng lực tiếp nhận công nghệ và thương mại hóa các giải pháp có thể ứng dụng thực tiễn.
"Hiệu quả của hợp tác cần được đo bằng những cơ hội giao thương được hình thành, những đối tác được kết nối và những sáng kiến có thể triển khai. Chính quyền Thành phố tiếp tục xây dựng môi trường đầu tư, kinh doanh thuận lợi theo quy định của pháp luật Việt Nam", Lãnh đạo UBND TP HCM cam kết.
Ông Yang Wen Bin, Quyền Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp Trung Quốc tại Việt Nam - Chi hội TP Hồ Chí Minh cũng bày tỏ kỳ vọng theo 3 định hướng hợp tác gồm: Thứ nhất, tăng cường liên kết công nghiệp, nâng cao chất lượng hợp tác trong lĩnh vực sản xuất, chế tạo. Theo ông, Việt Nam và Trung Quốc có nhiều lợi thế bổ trợ về cơ cấu ngành nghề, năng lực sản xuất và thị trường. Hai bên cần tiếp tục thúc đẩy hợp tác trong các lĩnh vực sản xuất tiên tiến, điện tử, công nghệ thông tin, năng lượng xanh và công nghiệp hỗ trợ; đồng thời tăng cường trao đổi công nghệ, đào tạo nguồn nhân lực và kết nối các nguồn lực đầu tư.
Qua đó, từng bước chuyển từ hợp tác thương mại truyền thống sang liên kết sâu rộng trong chuỗi sản xuất và cung ứng, tạo điều kiện để doanh nghiệp Việt Nam tham gia sâu hơn vào mạng lưới sản xuất khu vực và toàn cầu.
Thứ hai, đẩy mạnh kết nối hạ tầng, nâng cao hiệu quả logistics và lưu thông hàng hóa. Trước sự tăng trưởng mạnh mẽ của thương mại song phương, việc phát triển hệ thống vận tải xuyên biên giới, đường sắt, cảng biển và logistics thông minh ngày càng trở nên cấp thiết. "Chúng tôi kỳ vọng hai bên tiếp tục tăng cường kết nối hạ tầng giao thông đường bộ, đường thủy và đường sắt; thúc đẩy phát triển cửa khẩu thông minh, số hóa chuỗi cung ứng, trao đổi thông tin và hài hòa hóa các tiêu chuẩn kỹ thuật trong khuôn khổ pháp luật và thỏa thuận giữa các bên. Đồng thời, đẩy mạnh cải cách thủ tục, nâng cao hiệu quả thông quan, giảm chi phí logistics và tạo thuận lợi cho hoạt động xuất nhập khẩu, qua đó nâng cao năng lực cạnh tranh của chuỗi cung ứng khu vực", ông cho biết.
Thứ ba, thúc đẩy hợp tác bền vững, nâng cao vị thế doanh nghiệp trong chuỗi giá trị toàn cầu. Trước những thay đổi của kinh tế thế giới, doanh nghiệp hai nước cần chuyển từ mở rộng quy mô sang nâng cao chất lượng, hiệu quả và giá trị gia tăng trong hợp tác.
Về phía Hiệp hội, chúng tôi sẽ tiếp tục khuyến khích doanh nghiệp chú trọng các tiêu chuẩn về môi trường, xã hội và quản trị (ESG), thúc đẩy chuyển đổi xanh, phát triển sản xuất theo hướng phát thải carbon thấp và chủ động đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế.
Trên cơ sở phát huy lợi thế công nghiệp, vị trí địa lý và khả năng bổ trợ lẫn nhau, doanh nghiệp Việt Nam và Trung Quốc có thể cùng nâng cao năng lực cạnh tranh, tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu, hướng tới hợp tác lâu dài và cùng phát triển, ông cho biết.
Ông Lê Trường Duy, Giám đốc Trung tâm Cách mạng Công nghiệp lần thứ tư tại TPHCM (HCMC C4IR) cho rằng, trong kỷ nguyên số và chuyển đổi xanh, chuỗi giá trị hiện đại không còn là tập hợp đơn lẻ của các công đoạn sản xuất hay thương mại độc lập, mà là một hệ sinh thái liên thông chặt chẽ, nơi giá trị được tối ưu hóa dựa trên hiệu quả phối hợp giữa nhà cung ứng, cơ sở chế tạo, hạ tầng logistics, hệ thống cảng biển, công nghệ quản trị và thị trường tiêu thụ.
Một doanh nghiệp sản xuất có năng lực tốt vẫn cần nguồn cung ứng công nghệ ổn định và hạ tầng phân phối thông minh. Một cụm cảng biển hiện đại chỉ phát huy tối đa lợi thế khi được kết nối đồng bộ với mạng lưới giao thông đa phương thức và dịch vụ số hóa. Đặc biệt, một giải pháp công nghệ tiên tiến chỉ tạo ra giá trị thực sự khi đi kèm với năng lực tiếp nhận, nhân lực chất lượng cao và tiêu chuẩn kỹ thuật phù hợp. Đây cũng là cách nhìn để tiếp cận theo hướng thực tiễn nhằm thúc đẩy hợp tác sản xuất, logistics và kết nối chuỗi giá trị toàn cầu giữa Việt Nam và Trung Quốc.
Ông Jesse Choi - Tổng Giám đốc Tập đoàn Sunwah khu vực Đông Nam Á, CEO Sunwah Innovations, Chủ tịch Liên minh Doanh nhân Vùng vịnh Quảng Đông - Hồng Kông - Ma Cao tại Việt Nam cũng cho biết, Sunwah sẵn sàng đóng góp kinh nghiệm và mạng lưới của mình để hỗ trợ kết nối doanh nghiệp, góp phần thúc đẩy hợp tác kinh tế, thương mại và đầu tư giữa Việt Nam và Trung Quốc.
Tại hội thảo, thông qua các chia sẻ tham luận, kết nối, các doanh nghiệp đã làm rõ mối liên kết giữa sản xuất công nghiệp, nông nghiệp, lưu thông hàng hóa và tiêu dùng; vai trò của các phương thức vận tải, đô thị, trung tâm kinh tế và trung tâm tài chính trong kết nối thị trường, luồng vốn, thanh toán và quản trị rủi ro.
Bên cạnh đó, thúc đẩy xúc tiến hợp tác thương mại giữa các thành viên của các đoàn Việt Nam và Trung Quốc; kết nối nhu cầu thị trường, sản phẩm, dịch vụ, nhà cung ứng và đối tác để hình thành các cơ hội giao thương cụ thể; Xúc tiến hợp tác chuyển giao công nghệ và chuyển giao tri thức giữa các thành viên của các đoàn; xác định nhu cầu, năng lực cung cấp và tiếp nhận, phạm vi chuyển giao, đào tạo nhân lực và đầu mối triển khai theo từng lĩnh vực.
Hội thảo là một sự kiện hoạt động bên lề có sự phối hợp của Tổng Lãnh sự quán Trung Quốc tại TP HCM, Hiệp hội Doanh nghiệp Trung Quốc tại Việt Nam – Chi hội TP HCM Chí Minh, nằm trong chuỗi hoạt động của Diễn đàn Kinh tế Mùa thu 2026 do Ủy ban Nhân dân TP HCM và C4IR tổ chức.
