Logistics đường bộ, hạ tầng số và cửa khẩu thông minh đang là “đòn bẩy kép” đưa Lạng Sơn lên vị thế trung tâm trung chuyển thương mại xuyên biên giới hàng đầu cả nước…
Lạng Sơn – tỉnh biên giới phía Bắc – đang đi qua năm 2025 bằng những kỷ lục mới trong xuất nhập khẩu đường bộ. Lưu lượng phương tiện thông quan duy trì trên 1.700 xe/ngày, có ngày vượt 2.000 xe, nhưng không xảy ra ùn ứ kéo dài, điểm nghẽn từng khiến chuỗi logistics cửa khẩu chịu áp lực theo mùa vụ ở giai đoạn trước. Diễn đàn Doanh nghiệp đã có cuộc trò chuyện với ông Đinh Hữu Học – Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Lạng Sơn xung quanh những động lực tăng trưởng từ kinh tế cửa khẩu và đột phá logistics xuyên biên giới.
- Thưa ông, theo thống kê 10 tháng đầu năm 2025, kim ngạch xuất nhập khẩu qua địa bàn tỉnh đạt mức cao kỷ lục. Ông đánh giá thế nào về vị thế của Lạng Sơn trên bản đồ thương mại – logistics quốc gia?
Lạng Sơn nằm trên Hành lang kinh tế Nam Ninh – Lạng Sơn – Hà Nội – Hải Phòng – Quảng Ninh, là trục kết nối trọng yếu giữa thị trường Trung Quốc và ASEAN trong hợp tác thương mại tự do ASEAN - Trung Quốc và hợp tác Hợp tác Tiểu vùng Mê kông mở rộng. Trong nhiều năm qua, tỉnh kiên định coi kinh tế cửa khẩu là mũi nhọn, chuyển mạnh sang phát triển chiều sâu, nâng cao hiệu quả và giá trị gia tăng, đồng thời tối ưu thời gian và chi phí cho doanh nghiệp.
Đến nay, Lạng Sơn đã trở thành trung tâm trung chuyển hàng hoá xuất – nhập khẩu lớn nhất cả nước bằng đường bộ, trong đó cửa khẩu quốc tế Hữu Nghị tiếp tục giữ vị thế số một trên tuyến biên giới đất liền Việt Nam – Trung Quốc.
- Giai đoạn 2021–2025, đâu là những đột phá then chốt về đầu tư hạ tầng logistics và cửa khẩu, thưa ông?
Trong giai đoạn 2021–2025, Khu Kinh tế cửa khẩu Đồng Đăng – Lạng Sơn tiếp tục được Chính phủ lựa chọn là 1 trong 8 khu kinh tế cửa khẩu trọng điểm quốc gia, tạo cơ chế ưu tiên để địa phương tập trung nguồn lực đầu tư.
Tỉnh triển khai đồng bộ các công trình chiến lược như cao tốc Hữu Nghị – Chi Lăng, tuyến Đồng Đăng – Trà Lĩnh (Cao Bằng), cải tạo và nâng cấp Quốc lộ 4B. Cùng với đó, tỉnh đã chủ động điều chỉnh quy hoạch chung khu kinh tế và quy hoạch cửa khẩu Chi Ma, mở rộng không gian trung chuyển, kho bãi, dịch vụ hỗ trợ xuất nhập khẩu, tạo dư địa thu hút các nhà đầu tư lớn trong logistics đường bộ xuyên biên giới.
Công viên logistics Viettel Lạng Sơn – một trong những dự án trọng điểm được đưa vào vận hành – đã hình thành mô hình logistics tích hợp toàn trình, cung cấp chuỗi dịch vụ từ thông quan, kiểm dịch, kiểm hoá đến sang tải, lưu kho và vận tải xuyên biên giới, giúp doanh nghiệp giảm phân tán đầu mối, tăng tính chủ động và tối ưu chi phí vận hành.
Điểm khác biệt nữa của tỉnh nằm ở hạ tầng số, khi Lạng Sơn là địa phương đầu tiên trong cả nước triển khai Nền tảng cửa khẩu số từ tháng 02/2022, tạo đột phá trong điều phối phương tiện và hồ sơ từ xa, minh bạch quy trình xử lý và hạn chế các chi phí phát sinh do thiếu thông tin dự báo tại cửa khẩu.
Tính đến nay, hệ thống đã xử lý hơn 1,3 triệu phương tiện, gồm 882.790 xe nhập khẩu và 431.143 xe xuất khẩu – những con số phản ánh rõ hiệu quả thực chất của chuyển đổi số trong logistics cửa khẩu đường bộ của tỉnh.
Trong mảng cảng cạn, tỉnh cũng đã nghiên cứu và kêu gọi đầu tư ICD Yên Trạch, ICD Tân Thanh, ICD Na Dương, đồng thời đề xuất bổ sung ICD Đồng Đăng vào Quy hoạch cảng cạn giai đoạn 2021–2030, coi đây là mảnh ghép chiến lược giúp chuẩn hoá năng lực trung chuyển và tăng sức cạnh tranh logistics liên vùng trong giai đoạn mới.
- Nền tảng cửa khẩu số đang mang lại thay đổi cụ thể nào cho doanh nghiệp xuất nhập khẩu và các đơn vị logistics, thưa ông?
Doanh nghiệp chỉ cần kê khai một lần duy nhất trên ứng dụng cài đặt trên thiết bị thông minh, mỗi lượt khai báo chỉ mất khoảng 2-5 phút, không phụ thuộc vị trí hay thời điểm khai báo.
Hệ thống cho phép doanh nghiệp theo dõi tiến trình xử lý hàng hoá và phương tiện theo thời gian thực, giúp chủ động điều phối đội xe, nhân sự, lịch sản xuất và vận tải xuyên biên giới.
Đến nay, nền tảng đã xử lý hơn 1,3 triệu phương tiện, gồm 882.790 xe nhập khẩu và 431.143 xe xuất khẩu, là bước tiến bản lề trong cải cách thủ tục hành chính, minh bạch quy trình và hạn chế các chi phí – tiêu cực phát sinh tại khu vực cửa khẩu. Đây là khác biệt lớn nhất trong cải cách thủ tục và số hoá quản trị logistics cửa khẩu của tỉnh.
- Giai đoạn 2025 - 2030, tỉnh đặt mục tiêu gì trong phát triển logistics và đang hướng tới những cơ chế trọng tâm nào để tạo động lực tăng trưởng mới?
Trong giai đoạn 2026-2030 tỉnh Lạng Sơn sẽ tập trung phát triển mở rộng, nâng cấp, xây dựng hệ thống cửa khẩu biên giới trên địa bàn tỉnh theo hướng chuyên biệt, hoàn thiện hệ thống giao thông, đầu tư nâng cấp chuẩn hoá, hiện đại hoá hạ tầng kỹ thuật, trang thiết bị hiện đại, thông minh; trong đó tập trung phát triển các cửa khẩu của tỉnh theo định hướng quy hoạch tỉnh và các quy hoạch đã được phê duyệt, chú trọng phát triển đối với các cửa khẩu trọng điểm của tỉnh.
Tiếp tục cải thiện mạnh mẽ môi trường đầu tư, kinh doanh để huy động mọi nguồn lực từ nhà đầu tư, doanh nghiệp trong và ngoài nước để đầu tư, xây dựng và phát triển nhanh kinh tế cửa khẩu, xây dựng cửa khẩu thông minh, tạo động lực thúc đẩy tăng trưởng kinh tế của tỉnh. Phấn đấu xây dựng Lạng Sơn trở thành một trong các cực tăng trưởng, trung tâm kinh tế của vùng Trung du và miền núi phía Bắc.
- Trân trọng cảm ơn ông!
