Giải pháp đa tầng ngăn chặn gian lận thương mại tại Hưng Yên

Bằng việc xây dựng một "lá chắn thép" từ cơ chế phối hợp liên ngành đến ứng dụng công nghệ trong giám sát, địa phương không chỉ bảo vệ quyền lợi chính đáng của người tiêu dùng mà còn tạo lập môi trường kinh doanh công bằng, thu hút các nhà đầu tư chân chính.

"Bàn tay sắt" quét sạch vi phạm và bài học đắt giá từ thực tế

Thực tế cho thấy, các thủ đoạn gian lận thương mại ngày càng tinh vi, từ việc trà trộn hàng nhái trong các kho bãi truyền thống đến việc kinh doanh hàng không rõ nguồn gốc trên các nền tảng thương mại điện tử. Tại Hưng Yên, lực lượng Quản lý thị trường (QLTT) phối hợp cùng Công an tỉnh và Chi cục Thuế đã triển khai nhiều đợt cao điểm kiểm tra, kiểm soát.

Thay vì kiểm tra dàn trải, tỉnh tập trung vào các mặt hàng thiết yếu, có nhu cầu cao như thực phẩm, mỹ phẩm, vật tư nông nghiệp và xăng dầu. Việc chú trọng vào khâu hậu kiểm giúp phát hiện kịp thời các sai phạm sau khi doanh nghiệp đã đi vào hoạt động, đảm bảo các tiêu chuẩn về chất lượng và an toàn thực phẩm được duy trì nghiêm ngặt.

Chỉ tính riêng trong tháng 2 vừa qua, "lưới sắt" của lực lượng quản lý thị trường đã siết chặt, kịp thời phát hiện và ngăn chặn hàng loạt hành vi vi phạm, bảo vệ túi tiền và sức khỏe nhân dân.

Cụ thể, lực lượng Quản lý thị trường đã kiểm tra 154 vụ, phát hiện và xử lý 101 vụ vi phạm, chuyển cơ quan điều tra 2 vụ có dấu hiệu hình sự, phạt tiền nộp ngân sách nhà nước hơn 520 triệu đồng. Mặt khác, các đơn vị chức năng đã kiểm tra, xử lý 395 vụ vi phạm trong lĩnh vực buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả, tổng số tiền thu nộp ngân sách nhà nước gần 5 tỷ đồng. Ngoài ra, các cơ quan chức năng còn xử lý 65 vụ vi phạm quy định về an toàn thực phẩm và 19 vụ vi phạm trong lĩnh vực giá.

Những con số khô khan trên báo cáo đã được hiện thực hóa bằng những đòn đánh trực diện vào các cơ sở sản xuất bất chính, nơi lợi nhuận được đặt lên trên sức khỏe của cộng đồng. Điển hình là vụ việc xảy ra tại huyện Khoái Châu. Trước đó, các cơ quan chức năng tiến hành kiểm tra đột xuất cơ sở kinh doanh giò chả của bà Huyền tại chợ Đông Tảo, thôn Đông Kim. Tại thời điểm kiểm tra, đoàn công tác phát hiện cơ sở đang kinh doanh giò chả, xúc xích các loại với tổng khối lượng thành phẩm lên tới 1.285kg, cùng nhiều nguyên liệu, phụ gia thực phẩm, máy móc và công cụ phục vụ sản xuất.

Kết quả test nhanh 12 mẫu thành phẩm và nguyên liệu cho thấy 6 mẫu nghi ngờ dương tính với hàn the, gồm giò lợn, xúc xích, chả sụn, giò gà, giò bò và giò sống. Để bảo đảm căn cứ pháp lý xử lý, đoàn kiểm tra đã lấy 8 mẫu gửi kiểm nghiệm chuyên sâu.

Làm việc với cơ quan chức năng, bà Huyền thừa nhận toàn bộ số hàng hóa thành phẩm do cơ sở tự mua nguyên liệu, phụ gia về sản xuất, chế biến và đóng gói để bán ra thị trường. Tuy nhiên tại thời điểm kiểm tra, chủ cơ sở không xuất trình được hóa đơn, chứng từ chứng minh nguồn gốc nguyên liệu, phụ gia cũng như các giấy tờ pháp lý liên quan đến hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Toàn bộ số hàng hóa, máy móc liên quan đã bị lập biên bản tạm giữ, niêm phong. Ngày 2-2, Đội Quản lý thị trường số 9 đã chuyển giao hồ sơ cho Cơ quan cảnh sát điều tra. Đến ngày 12-2, quyết định khởi tố vụ án, khởi tố bị can chính thức được ban hành, khẳng định tính răn đe mạnh mẽ của pháp luật.

Xây dựng "tuyến phòng vệ" đa tầng từ công nghệ và lòng dân

Vụ việc tại cơ sở bà Huyền chỉ là một phần của bức tranh phức tạp mà các lực lượng chức năng đang phải đối mặt, khi các thủ đoạn vi phạm không còn dừng lại ở hình thức truyền thống. Qua kiểm tra xử lý, các lực lượng chức năng đánh giá các thủ đoạn vi phạm đang ngày một tinh vi như chia nhỏ, phân tán hàng hóa tại cửa hàng kinh doanh, chợ dân sinh; lợi dụng thương mại điện tử hoặc vận chuyển liên tỉnh để né tránh kiểm tra. Bên cạnh đó, không chỉ dừng lại ở việc làm giả bao bì hay nhãn mác đơn thuần mà còn giả mạo cả thông tin truy xuất nguồn gốc, chứng nhận chất lượng, thậm chí sao chép gần như hoàn chỉnh sản phẩm chính hãng. Đáng lo ngại, các mặt hàng vi phạm chủ yếu là những sản phẩm gắn trực tiếp với đời sống hằng ngày của người dân như bánh kẹo, thực phẩm bao gói, mỹ phẩm, quần áo, giày dép, thiết bị điện tử...

Đặc biệt, sự phát triển mạnh mẽ của thương mại điện tử, mạng xã hội và các nền tảng bán hàng trực tuyến cũng tạo ra môi trường thuận lợi để các sản phẩm không rõ nguồn gốc tiếp cận người tiêu dùng một cách nhanh chóng, trong khi việc kiểm tra trực tiếp lại gặp nhiều hạn chế.

Trong bối cảnh đó, phương pháp kiểm tra truyền thống dựa vào cảm quan hoặc giấy tờ chứng nhận đơn lẻ không còn đủ để đáp ứng yêu cầu quản lý chất lượng hàng hóa trong thời đại số.

Nhận thức được những rủi ro đang tiềm ẩn gây ảnh hưởng trực tiếp đến người tiêu dùng, Hưng Yên đã xác định một trong những nhiệm vụ hàng đầu, trọng tâm là công tác đấu tranh chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả, đảm bảo môi trường tiêu dùng an toàn, minh bạch cho người tiêu dùng.

Chủ động nắm chắc diễn biến tình hình, ông Trần Tùng Lâm - Chi cục trưởng Chi cục Quản lý thị trường tỉnh Hưng Yên cho biết, đơn vị đã chủ động xây dựng phương án kiểm tra theo chuyên đề, tập trung vào các nhóm hàng thiết yếu và các mặt hàng có nguy cơ cao. Cán bộ các phòng, đội tăng cường bám địa bàn, kiểm tra đột xuất tại chợ dân sinh, cửa hàng tạp hóa, kho chứa hàng. Đồng thời phối hợp chặt chẽ với các lực lượng chức năng để kịp thời phát hiện hành vi trà trộn hàng nhập lậu, hàng giả mạo nhãn hiệu và hàng hóa không rõ nguồn gốc, xuất xứ.

Xuất phát từ nhiệm vụ chung là tạo dựng “lá chắn” vững chắc bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và môi trường kinh doanh lành mạnh, các lực lượng chức năng trên địa bàn tỉnh Hưng Yên sẵn sàng làm việc gấp hai, gấp ba để đảm bảo sự vận hành thông suốt.

Theo ông Vũ Thanh Vân - Giám đốc Sở Công Thương tỉnh Hưng Yên, công tác chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả được triển khai thường xuyên, liên tục và bám sát chỉ đạo của Chính phủ, Ban Chỉ đạo 389 quốc gia và UBND tỉnh. Các sở, ngành, địa phương cũng ngày càng phối hợp chặt chẽ, kịp thời phát hiện và xử lý vi phạm. Cùng với đó, đẩy mạnh công tác tuyên truyền được đẩy mạnh trên các phương tiện thông tin đại chúng, cổng thông tin điện tử của các sở, ngành, vận động doanh nghiệp, tiểu thương ký cam kết kinh doanh đúng pháp luật, không tiếp tay cho hàng giả, hàng lậu. Qua đó, từng bước hình thành “tuyến phòng vệ” ngay từ cơ sở, ngăn ngừa vi phạm từ sớm, từ xa.

Để 'lá chắn thép' thực sự phát huy hiệu quả, bên cạnh sự nỗ lực của các lực lượng thực thi pháp luật, cần có sự đồng hành mật thiết từ chính người dân. Mỗi người tiêu dùng hãy là một người giám sát thông thái, kiên quyết nói không với hàng giả, hàng kém chất lượng. Khi niềm tin được đặt đúng chỗ và chất lượng được tôn vinh, đó chính là lúc thị trường Hưng Yên trở thành môi trường an toàn, lành mạnh nhất cho mọi nhà.