Dự án hồ điều hòa Yên Nghĩa 1 không đơn thuần là công trình hạ tầng kỹ thuật hệ thống tiêu thoát nước khẩn cấp của Hà Nội, mà là “lá phổi xanh”, tạo không gian sống chất lượng cho hàng vạn người dân.
Với sự chỉ đạo quyết liệt, sát sao của lãnh đạo Thành phố cùng tinh thần vượt khó của các đơn vị thi công, dự án hồ điều hòa Yên Nghĩa 1 tại xã An Khánh, Thành phố Hà Nội đang chạy đua từng giờ với thời gian để cán đích đúng hạn trước mùa mưa bão năm 2026. Đây là bước đi chiến lược nhằm hiện thực hóa cam kết của chính quyền về một đô thị văn minh, bền vững, nơi không còn cảnh “phố cũng như sông” mỗi khi mưa lớn đổ xuống, đồng thời khẳng định năng lực điều hành của bộ máy chính quyền trước những thách thức ngày càng gay gắt từ biến đổi khí hậu.
Hoàn thiện “mắt xích” chiến lược trong hệ thống tiêu úng khẩn cấp
Trong những năm gần đây, dưới tác động cực đoan của biến đổi khí hậu, tình trạng ngập úng đô thị tại các thành phố lớn, đặc biệt là Hà Nội, đã trở thành bài toán hóc búa, gây ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống dân sinh và sự phát triển kinh tế - xã hội. Khu vực phía Tây Thủ đô, với tốc độ đô thị hóa nhanh đến chóng mặt và sự hình thành của hàng loạt khu đô thị mới, đang phải chịu áp lực tiêu thoát nước cực kỳ lớn. Thực tế cho thấy, hệ thống hạ tầng kỹ thuật hiện hữu đang dần trở nên quá tải trước sự gia tăng của các bề mặt bê tông hóa, làm giảm khả năng thẩm thấu tự nhiên của đất. Khi các tòa nhà cao tầng, các tuyến đường nhựa mọc lên san sát, diện tích đất trống và ao hồ tự nhiên bị thu hẹp, khiến lượng nước mưa không thể thoát kịp, biến những con phố sầm uất thành những dòng sông bất đắc dĩ chỉ sau vài giờ mưa lớn.
Theo báo cáo từ Giám đốc Sở Xây dựng Thành phố Hà Nội Nguyễn Phi Thường, hiện trạng hệ thống thoát nước của Thành phố mới chỉ đáp ứng được khoảng 20% so với quy hoạch chung đã đề ra. Đây là một con số khiêm tốn, cho thấy khoảng cách rất lớn giữa yêu cầu thực tế và năng lực hạ tầng hiện có. Trong bốn lưu vực tiêu thoát nước chính của nội đô, chỉ có lưu vực sông Tô Lịch được đầu tư tương đối bài bản và hoàn chỉnh. Ngược lại, các lưu vực còn lại, trong đó có lưu vực hữu Đáy, vẫn đang trong tình trạng thiếu đồng bộ nghiêm trọng về cả trạm bơm lẫn hệ thống hồ điều hòa. Sự lệch pha này chính là nguyên nhân dẫn đến tình trạng ngập lụt cục bộ kéo dài tại các quận, huyện phía Tây mỗi khi có lượng mưa vượt ngưỡng trung bình.
Nhận diện rõ tính cấp bách của vấn đề, cuối năm 2025, UBND Thành phố Hà Nội đã ban hành Lệnh xây dựng công trình khẩn cấp đối với dự án hồ điều hòa Yên Nghĩa 1 theo Quyết định số 6079/QĐ-UBND. Đây là một trong 10 công trình trọng điểm thuộc danh mục khẩn cấp với mục tiêu từng bước hoàn thiện quy hoạch thoát nước, tăng cường khả năng trữ nước đệm và hỗ trợ điều tiết lưu lượng cho toàn khu vực. Với tổng mức đầu tư lên tới 854,4 tỷ đồng từ nguồn ngân sách Thành phố, dự án được giao cho Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình hạ tầng kỹ thuật và nông nghiệp thành phố Hà Nội làm chủ đầu tư.
Về mặt kỹ thuật, hồ Yên Nghĩa 1 có diện tích mặt nước khoảng 20 ha với dung tích điều hòa đạt khoảng 0,5 triệu m3. Công trình đóng vai trò như một “van điều tiết” khổng lồ, kết nối trực tiếp với kênh La Khê để dẫn nước về trạm bơm Yên Nghĩa, từ đó tiêu năng ra sông Đáy. Theo ông Nguyễn Thanh Tùng, Trưởng ban Ban Quản lý dự án Thành phố Hà Nội, hồ được thiết kế với các thông số kỹ thuật hết sức nghiêm ngặt: cao độ mực nước HMN = 4,0 m và chiều sâu chứa nước trung bình đạt 4 m. Điểm nhấn hạ tầng là hệ thống kè bao quanh dài 2,5 km sử dụng công nghệ cọc bê tông cốt thép dự ứng lực (SW600B) đóng liên tục, đảm bảo tính bền vững vĩnh cửu và khả năng luân chuyển nước linh hoạt qua hệ thống cống điều tiết kích thước lớn.
Việc sử dụng công nghệ cọc dự ứng lực không chỉ giúp rút ngắn thời gian thi công mà còn tăng cường khả năng chịu lực cho bờ kè, chống lại sự xói mòn và sạt lở trong điều kiện mực nước thay đổi thường xuyên. Đây là sự đầu tư bài bản, thể hiện tầm nhìn dài hạn của Thành phố trong việc xây dựng các công trình hạ tầng chống chịu được với thiên tai. Tính đến trung tuần tháng 4/2026, trên công trường hồ điều hòa Yên Nghĩa 1, không khí làm việc đang diễn ra hết sức khẩn trương. Toàn bộ diện tích 23,54 ha mặt bằng đã được bàn giao sạch 100%, tạo điều kiện tối đa cho các đơn vị triển khai thi công. Các hạng mục di dời hạ tầng kỹ thuật phức tạp như 191 ngôi mộ và hệ thống lưới điện cao thế, trung thế cũng đang bước vào giai đoạn hoàn tất cuối cùng.
Tại hiện trường, 15 mũi thi công với hơn 150 nhân lực và hàng chục thiết bị máy móc hiện đại đang làm việc xuyên lễ, xuyên nghỉ để bù đắp tiến độ. Hiện khối lượng ép cừ dự ứng lực đã đạt trên 53%, và công tác đào đất lòng hồ đã thực hiện được hơn 380.000 m3 (khoảng 40%). Những con số này minh chứng cho tinh thần quyết tâm của cả chủ đầu tư và nhà thầu, biến công trường thành một "đại công trường" để kịp đón đầu những đợt mưa lớn đầu mùa sắp tới.
Trách nhiệm người đứng đầu và lời hứa trước nhân dân Thủ đô
Việc triển khai các dự án hạ tầng trọng điểm như hồ Yên Nghĩa 1 không chỉ đơn thuần là việc hoàn thành các con số về khối lượng thi công hay tỷ lệ giải ngân vốn đầu tư công. Quan trọng hơn cả, đó là việc củng cố niềm tin của nhân dân vào năng lực điều hành và sự quyết liệt của chính quyền Thành phố trong việc giải quyết những vấn đề dân sinh bức xúc. Dự án này là minh chứng cho tinh thần "nói đi đôi với làm", là lời hồi đáp mạnh mẽ cho những trăn trở của cử tri về tình trạng ngập lụt mỗi khi mùa mưa bão đến.
Trong buổi kiểm tra thực địa sát sao chiều ngày 18/4/2026, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy, Trưởng đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Hà Nội Trần Đức Thắng đã trực tiếp xuống công trường, kiểm tra từng hạng mục. Cùng tham gia đoàn công tác có các đồng chí lãnh đạo chủ chốt của Thành phố: Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thường trực Thành ủy Nguyễn Trọng Đông; các đồng chí Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy: Chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra Thành ủy Đỗ Anh Tuấn, Trưởng ban Tổ chức Thành ủy Hà Minh Hải, Phó Chủ tịch Thường trực UBND thành phố Dương Đức Tuấn cùng đại diện lãnh đạo các sở, ngành và địa phương liên quan.
Thông điệp của người đứng đầu Đảng bộ Thành phố đưa ra rất đanh thép và rõ ràng: "Người đứng đầu đã cam kết, phải thực hiện bằng được". Bí thư Thành ủy ghi nhận và biểu dương sự nỗ lực vượt bậc của chủ đầu tư cũng như các nhà thầu trong việc chủ động nguồn cung nguyên vật liệu và kiểm soát giá cả để duy trì nhịp độ thi công. Tuy nhiên, ông cũng thẳng thắn cảnh báo rằng, bất kỳ một sự chậm trễ nào tại dự án này cũng đồng nghĩa với việc kéo dài nỗi lo ngập lụt cho người dân và làm chậm tiến trình cải thiện môi trường sống.
Dưới tầm nhìn quy hoạch của lãnh đạo Thành phố, hồ điều hòa Yên Nghĩa 1 phải gánh vác hai sứ mệnh: vừa là công trình thoát nước, vừa là một công viên sinh thái, một “lá phổi xanh” đúng nghĩa cho xã An Khánh và vùng lân cận. Chính vì vậy, bên cạnh nhiệm vụ tiêu úng, Bí thư Thành ủy yêu cầu công tác chỉnh trang cảnh quan, xây dựng đường dạo, hệ thống cây xanh tầm cao và chiếu sáng đô thị phải được thực hiện đồng bộ, tinh tế. Việc kết hợp hài hòa giữa công năng kỹ thuật và giá trị thẩm mỹ sẽ biến hồ Yên Nghĩa 1 thành một điểm đến văn hóa, không gian sinh hoạt cộng đồng lý tưởng cho cư dân, xóa đi định kiến về những công trình thoát nước thô cứng và ô nhiễm.
“Chúng ta làm hồ điều hòa, làm đường vành đai không phải chỉ để hoàn thành dự án trên giấy, mà để đổi lấy những giờ đi lại bớt tắc, những khu phố bớt ngập cho hàng triệu người dân Thủ đô”, Bí thư Thành ủy Trần Đức Thắng nhấn mạnh. Đây không chỉ là chỉ đạo hành chính mà còn là “mệnh lệnh từ trái tim”, yêu cầu từ Sở Xây dựng đến các nhà thầu phải coi đây là nhiệm vụ chính trị trọng tâm số một. Trong buổi làm việc, Đoàn công tác cũng đi kiểm tra tiến độ tại các dự án trọng điểm khác như: Đường Vành đai 1 (đoạn Hoàng Cầu - Voi Phục); tuyến thoát nước từ đường DT4 khu đô thị Tây Hồ Tây đến đường Hoàng Quốc Việt; và dự án cải thiện hệ thống tiêu nước phía Tây thành phố với trọng tâm là Trạm bơm tiêu Yên Nghĩa và kênh La Khê.
Để đảm bảo mục tiêu đề ra, các mốc thời gian “vàng” đã được ấn định rất cụ thể: Trước ngày 30/4/2026, phải hoàn thành toàn bộ phần lòng hồ và cống nối để sẵn sàng thông nước, phục vụ tích trữ cho mùa mưa 2026. Tiếp đó, trước ngày 30/6/2026, toàn bộ khuôn viên và hệ thống cây xanh phải hoàn thiện để người dân sớm được hưởng lợi từ không gian sinh hoạt cộng đồng. Giám đốc Sở Xây dựng Nguyễn Phi Thường khẳng định, khi chuỗi 10 công trình khẩn cấp này hoàn thành, năng lực tiêu thoát nước của Hà Nội sẽ tăng thêm hơn 20%, giúp xử lý dứt điểm trên 60% các “điểm đen” úng ngập nếu xảy ra lượng mưa lớn như năm 2024.
Đồng hành cùng quyết tâm của Thành phố, đại diện đơn vị nhà thầu, Tổng Công ty Đầu tư Phát triển Hạ tầng Đô thị UDIC – Công ty TNHH Một thành viên khẳng định, doanh nghiệp sẽ tập trung mọi nguồn lực cao nhất. Với tư thế của một nhà thầu uy tín, UDIC cam kết huy động tối đa máy móc thiết bị hiện đại, áp dụng các biện pháp thi công khoa học, tối ưu hóa quy trình để bảo đảm tuyệt đối về tiến độ, chất lượng kỹ thuật và an toàn lao động.
Sự phối hợp nhịp nhàng giữa sự quyết liệt của chính quyền và trách nhiệm của nhà thầu chính là "chìa khóa" để vượt qua những khó khăn về địa hình, thời tiết và kỹ thuật. Sự vào cuộc quyết liệt này cùng sự hỗ trợ kịp thời về nguồn vốn từ Thành phố chính là bảo chứng cho việc đưa dự án về đích đúng kế hoạch. Khi một không gian xanh mát hài hòa cùng hệ thống hạ tầng thoát nước hiện đại dần hình thành, đó chính là minh chứng sống động nhất cho tinh thần "nói đi đôi với làm" của đội ngũ cán bộ Thành phố.
Dự án hồ điều hòa Yên Nghĩa 1 chắc chắn sẽ trở thành một điểm nhấn kiến trúc, một biểu tượng mới trong bức tranh hạ tầng đô thị năm 2026, góp phần kiến tạo một Thủ đô văn hiến, văn minh, hiện đại và phát triển bền vững trước mọi thách thức của thiên tai. Người dân Thủ đô, đặc biệt là khu vực phía Tây, đang từng ngày mong chờ sự chuyển mình này, để cuộc sống không còn lo âu mỗi khi mây đen kéo tới, mà thay vào đó là niềm vui thụ hưởng không gian sống trong lành bên hồ nước xanh ngắt giữa lòng đô thị hiện đại.
.jpg "Imperia Sky Park khởi công, gia tăng nguồn cung căn hộ khu Tây Hà Nội")