Đẩy nhanh giải phóng mặt bằng đang được Hà Nội xác định là nhiệm vụ trọng tâm nhằm thúc đẩy đầu tư công, phát triển hạ tầng và tạo dư địa tăng trưởng kinh tế trong giai đoạn tới.
UBND Thành phố Hà Nội vừa thông tin về tình hình công tác giải phóng mặt bằng (GPMB) trên địa bàn thành phố. Theo đó, các xã, phường của Hà Nội hiện đang triển khai GPMB khoảng 1.428 dự án, gồm 1.281 dự án sử dụng vốn ngân sách và 147 dự án vốn ngoài ngân sách.
Trong số này có 27 công trình, dự án lớn, quan trọng, trọng điểm được xác định có vai trò tháo gỡ điểm nghẽn hạ tầng, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của Thủ đô.
Thành phố cho biết, để hoàn thành mục tiêu tăng trưởng GRDP, phấn đấu đạt mức tăng trưởng hai con số trong năm 2026, Hà Nội xác định việc đẩy nhanh tiến độ GPMB, khơi thông nguồn lực đất đai là nhiệm vụ trọng tâm và cấp bách.
Đáng chú ý, Ban Thường vụ Thành ủy Hà Nội đã trực tiếp chỉ đạo, kiểm tra hiện trường và kiểm điểm tiến độ hằng tuần đối với các dự án trọng điểm. Thành phố cũng thành lập Ban Chỉ đạo GPMB các dự án trọng điểm do Phó Bí thư Thường trực Thành ủy làm Trưởng Ban.
Theo thông tin từ thành phố, nhiều dự án tồn tại kéo dài nhiều năm đã hoàn thành công tác GPMB như 4 cầu vượt sông Hồng gồm cầu Hồng Hà, cầu Mễ Sở, cầu Vân Phúc, cầu Ngọc Hồi; tuyến Vành đai 1 đoạn Hoàng Cầu - Voi Phục; tuyến Vành đai 4 - Vùng Thủ đô; tuyến đường Tam Trinh hay nút giao đường bao quanh khu tưởng niệm danh nhân Chu Văn An với tuyến đường 70.
Hiện Hà Nội đang tập trung triển khai GPMB đối với các tuyến vành đai 2,5; 3; 3,5 cùng các dự án giao thông trọng điểm và 3 cầu vượt sông Hồng còn lại gồm cầu Tứ Liên, cầu Trần Hưng Đạo và cầu Thượng Cát.
Theo kế hoạch, thành phố đặt mục tiêu hoàn thành GPMB trước ngày 30/6/2026 đối với 3 cây cầu vượt sông Hồng và các đoạn tuyến còn lại của đường Vành đai 2,5.
Nhận định về vai trò của hạ tầng giao thông đối với tăng trưởng đô thị, theo các chuyên gia, đầu tư hạ tầng và đầu tư công tiếp tục là một trong những động lực tăng trưởng quan trọng của nền kinh tế trong giai đoạn hiện nay. Khi các dự án hạ tầng lớn được tháo gỡ mặt bằng và triển khai đồng bộ sẽ tạo hiệu ứng lan tỏa tới nhiều lĩnh vực như bất động sản, thương mại, dịch vụ và thu hút đầu tư.
Trong khi đó, PGS.TS Trần Đình Thiên - nguyên Viện trưởng Viện kinh tế Việt Nam nhiều lần nhấn mạnh, các đô thị lớn như Hà Nội muốn tạo dư địa tăng trưởng mới cần phải giải quyết được các “điểm nghẽn” về hạ tầng và không gian phát triển. Hạ tầng giao thông không chỉ giải quyết bài toán kết nối mà còn tạo động lực tái cấu trúc đô thị và phân bổ lại nguồn lực phát triển.
Ngoài các dự án giao thông, Hà Nội hiện cũng đang triển khai GPMB và chuẩn bị đầu tư 9 dự án lớn gồm: Khu đô thị thể thao Olympic; trục đại lộ cảnh quan sông Hồng; trục không gian Quốc lộ 1A gắn với chỉnh trang, tái thiết đô thị; Khu đô thị đa mục tiêu tại xã Thư Lâm và Đông Anh; dự án cải tạo, phát huy giá trị khu vực Hồ Tây và tuyến đường giao thông cảnh quan ven hồ theo phương thức PPP, loại hợp đồng BT.
Các chuyên gia nhận định, các dự án này không chỉ mang ý nghĩa đầu tư hạ tầng mà còn đóng vai trò tái cấu trúc không gian đô thị Hà Nội trong dài hạn. Đặc biệt, trong bối cảnh Luật Đất đai 2024 đã có hiệu lực với nhiều quy định mới liên quan đến bồi thường, hỗ trợ và tái định cư, công tác GPMB được kỳ vọng sẽ có thêm cơ sở pháp lý để tháo gỡ các vướng mắc kéo dài.
Luật mới yêu cầu việc bố trí tái định cư phải hoàn thành trước khi thu hồi đất, đồng thời việc xác định giá đất được định hướng tiệm cận giá thị trường hơn. Đây được xem là cơ sở nhằm tăng tính minh bạch, hạn chế khiếu kiện và tạo đồng thuận trong quá trình triển khai dự án.
Ở góc độ pháp lý, TS. Nguyễn Văn Đính - Chủ tịch Hội Môi giới Bất động sản Việt Nam (VARS) cho biết, các quy định mới của Luật Đất đai sẽ góp phần tháo gỡ nhiều vướng mắc trong công tác bồi thường và định giá đất, qua đó giúp đẩy nhanh tiến độ triển khai dự án. Tuy nhiên, chuyên gia cũng cho rằng địa phương cần bảo đảm tính công khai, minh bạch trong xác định giá bồi thường và tăng cường đối thoại với người dân để tạo sự đồng thuận thực chất.
Nếu tháo gỡ hiệu quả khâu GPMB, Hà Nội sẽ có thêm dư địa để thúc đẩy đầu tư công, phát triển hạ tầng liên vùng và thu hút các dòng vốn đầu tư mới trong giai đoạn tới.
