Cơ chế Điều chỉnh Biên giới Carbon (CBAM) của Liên minh châu Âu (EU) chính thức bước vào giai đoạn thực thi từ đầu năm 2026 đặt ra những nghĩa vụ khắt khe về báo cáo và chi phí phát thải carbon đối với hàng hóa nhập khẩu vào EU.
Trước áp lực mới này, hạ tầng công nghiệp tại Việt Nam không chỉ đơn thuần là nơi cung cấp mặt bằng sản xuất mà đang chuyển mình trở thành một phần cốt lõi trong chiến lược giảm phát thải và tiêu chuẩn ESG của các tập đoàn đa quốc gia.
Yêu cầu mới cho chuỗi cung ứng toàn cầu
Cơ chế CBAM được EU triển khai nhằm hạn chế nguy cơ "rò rỉ carbon" bằng cách gắn chi phí carbon trực tiếp với lượng phát thải hàm chứa trong hàng hóa nhập khẩu. Trong giai đoạn hiện tại, cơ chế này tập trung áp dụng đối với 6 nhóm ngành công nghiệp trọng điểm bao gồm: sắt thép, nhôm, xi măng, phân bón, điện và hydro.
Đối với các doanh nghiệp sản xuất nằm ngoài khu vực EU, khả năng đo lường, theo dõi và cung cấp dữ liệu phát thải minh bạch đã trở thành yếu tố sống còn. Điều này buộc các đơn vị sản xuất phải nâng cao năng lực quản lý năng lượng và chủ động tiếp cận các nguồn năng lượng có hàm lượng carbon thấp.
Theo đánh giá từ Savills Việt Nam, tác động của CBAM không dừng lại ở các doanh nghiệp trực tiếp xuất khẩu hàng hóa sang EU. Các tiêu chí về carbon và ESG đang ngày càng được tích hợp sâu vào tiêu chuẩn mua hàng, chiến lược quản trị chuỗi cung ứng cũng như quyết định lựa chọn địa điểm đặt nhà máy của các tập đoàn đa quốc gia trên toàn cầu.
Trong bối cảnh bài toán phát thải được cụ thể hóa bằng chi phí, chất lượng hạ tầng công nghiệp ngày càng đóng vai trò then chốt giúp doanh nghiệp kiểm soát tác động môi trường trong quá trình vận hành.
Các khu công nghiệp và nhà xưởng tích hợp năng lượng tái tạo, giải pháp tiết kiệm năng lượng, hệ thống quản lý nước, xử lý chất thải cùng công nghệ đo lường dữ liệu phát thải sẽ giúp nhà sản xuất chủ động kiểm soát dấu chân carbon. Tại Việt Nam, quá trình chuyển đổi sang mô hình khu công nghiệp sinh thái cũng đang được đẩy mạnh, tập trung vào hiệu quả sử dụng tài nguyên, sản xuất sạch hơn, cộng sinh công nghiệp và giảm thiểu phát thải.
Nhận định về xu hướng này, ông John Campbell - Giám đốc, Trưởng bộ phận Dịch vụ Bất động sản Công nghiệp tại Savills Việt Nam cho biết: “CBAM đang khiến bài toán carbon trở nên cụ thể hơn đối với các doanh nghiệp tham gia chuỗi cung ứng quốc tế. Khi lựa chọn địa điểm sản xuất, doanh nghiệp ngày càng quan tâm đến khả năng tiếp cận năng lượng, hiệu quả vận hành và dữ liệu phát thải, bên cạnh các yếu tố truyền thống như vị trí, chi phí và kết nối hạ tầng. Điều này tạo cơ hội cho các chủ đầu tư khu công nghiệp tại Việt Nam nâng cấp sản phẩm và dịch vụ, từ cung cấp mặt bằng sang phát triển hạ tầng có thể hỗ trợ mục tiêu giảm phát thải và yêu cầu ESG của khách thuê”.
Lợi thế cạnh tranh mới
Mặc dù chi phí thuê đất, nguồn lao động và kết nối mạng lưới logistics vẫn giữ vai trò quan trọng đối với các nhà sản xuất nhưng khả năng tiếp cận năng lượng sạch, hiệu quả sử dụng tài nguyên, tiêu chuẩn công trình và tính minh bạch của dữ liệu ESG đang trở thành thước đo mới trong quá trình lựa chọn địa điểm đầu tư.
Xu hướng này mở ra cơ hội lớn cho các nhà phát triển bất động sản công nghiệp tại Việt Nam nâng cao năng lực cạnh tranh. Việc tích hợp năng lượng tái tạo, giải pháp tiết kiệm năng lượng và ứng dụng công nghệ quản lý vận hành ngay từ giai đoạn quy hoạch, phát triển dự án sẽ tạo ra điểm tựa vững chắc cho khách thuê.
Bên cạnh việc sở hữu các chứng nhận công trình xanh quốc tế như LEED, BREEAM hay Green Mark, hiệu quả vận hành thực tế và khả năng đo lường dữ liệu chuẩn xác trong suốt vòng đời tài sản sẽ ngày càng giữ vai trò quyết định.
CBAM chính là một trong những động lực quan trọng thúc đẩy sự chuyển đổi mạnh mẽ của thị trường bất động sản công nghiệp. Trong dài hạn, việc sở hữu hạ tầng hỗ trợ hiệu quả năng lượng, giảm phát thải và minh bạch dữ liệu sẽ trở thành lợi thế cạnh tranh quốc gia, giúp Việt Nam tiếp tục bứt phá trong việc thu hút các dự án sản xuất có giá trị gia tăng cao trên bản đồ chuỗi cung ứng toàn cầu.
