Theo ông Lê Hoàng Chính Quang - Cục trưởng Cục Công nghệ (NHNN), Hệ thống thông tin hỗ trợ quản lý, giám sát và phòng ngừa rủi ro cho khách hàng (SIMO) tiếp tục hỗ trợ hàng triệu khách hàng.
Tại tại họp báo quý 3 do Ngân hàng Nhà nước tổ chức chiều 7/10, ông Lê Hoàng Chính Quang - Cục trưởng Cục Công nghệ thông tin Ngân hàng Nhà nước cho biết ngành Ngân hàng đồng thời đẩy mạnh làm sạch dữ liệu và xác thực khách hàng chính chủ.
Cụ thể, trong hoạt động thanh toán, chuyển đổi số, lãnh đạo Cục Công nghệ thông tin cho biết, NHNN tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách nhằm tạo lập khuôn khổ pháp lý đồng bộ và điều kiện thuận lợi cho phát triển thanh toán không dùng tiền mặt (TTKDTM), thúc đẩy hoạt động ngân hàng số và đảm bảo an ninh, an toàn trong hoạt động thanh toán.
Hạ tầng phục vụ chuyển đổi số ngành Ngân hàng luôn được chú trọng đầu tư, nâng cấp, phát triển. Hệ sinh thái sản phẩm, dịch vụ số của ngành Ngân hàng đã ứng dụng AI, dữ liệu lớn, tự động hóa để nâng cao năng lực quản trị, chất lượng dịch vụ, phòng ngừa gian lận và phát triển các sản phẩm ngân hàng hiện đại; đồng thời thực hiện kết nối liên thông, tích hợp liền mạch, xuyên suốt với các ngành, lĩnh vực khác trong nền kinh tế. TTKDTM tăng trưởng mạnh.
Trong 8 tháng đầu năm 2026 so với cùng kỳ năm 2025, giao dịch TTKDTM tăng 34,56% về số lượng và 13,26% về giá trị; qua kênh Internet tăng 46,57% về số lượng và 21,77% về giá trị; qua kênh điện thoại di động tăng 35,33% về số lượng và 2,39% về giá trị; qua QR code tăng 6,66% về số lượng và 25,85% về giá trị; qua Hệ thống thanh toán điện tử liên ngân hàng tăng 13,39% về số lượng và 62,67% về giá trị; qua Hệ thống chuyển mạch tài chính và bù trừ điện tử tăng 33,11% về số lượng và giảm 1,36% về giá trị.
Hầu hết các dịch vụ ngân hàng cơ bản đã được cung cấp trên kênh số, nhiều TCTD đạt tỷ lệ giao dịch số trên 95%, qua đó nâng cao trải nghiệm khách hàng và hiệu quả hoạt động. Hoạt động tín dụng số từng bước phát triển, hỗ trợ khách hàng tiếp cận vốn thuận tiện hơn và nâng cao hiệu quả cung ứng vốn cho nền kinh tế. Đề án Phát triển ứng dụng dữ liệu dân cư, định danh và xác thực điện tử phục vụ chuyển đổi số quốc gia giai đoạn 2022-2025, tầm nhìn đến năm 2030 (Đề án 06) tiếp tục được triển khai quyết liệt nhằm làm sạch dữ liệu, xác minh thông tin.
Tính đến hết ngày 2/10/2026, cả ngành Ngân hàng đã có hơn 175,2 triệu hồ sơ khách hàng cá nhân được đối chiếu thông tin sinh trắc học; hơn 2,94 triệu hồ sơ khách hàng tổ chức đã được đối chiếu thông tin sinh trắc học qua căn cước công dân gắn chip hoặc ứng dụng VNeID.
Bên cạnh đó, nhằm tạo lập hệ sinh thái thanh toán xuyên biên giới đồng bộ và hiện đại, NHNN đã triển khai kết nối thanh toán bán lẻ song phương qua mã QR giữa Việt Nam với các quốc gia (Thái Lan, Lào, Campuchia, Trung Quốc, Hàn Quốc, Singapore) và đang triển khai kết nối với một số quốc gia khác.
Ngoài ra, NHNN đã triển khai Hệ thống thông tin hỗ trợ quản lý, giám sát và phòng ngừa rủi ro cho khách hàng (SIMO), qua đó góp phần tích cực trong công tác phòng, ngừa rủi ro gian lận, lừa đảo trong hoạt động thanh toán trên kênh số; đồng thời tiếp tục phối hợp với các cơ quan chức năng trong công tác phòng, chống tội phạm công nghệ cao.
Dịch vụ chia sẻ trạng thái tài khoản thanh toán/Ví điện tử nghi ngờ liên quan đến gian lận, lừa đảo qua hệ thống SIMO đã triển khai cho 21 đơn vị (16 ngân hàng và 05 tổ chức trung gian thanh toán). Từ khi triển khai dịch vụ đến ngày 28/9/2026, số liệu báo cáo của các đơn vị cho thấy, có trên 5,6 triệu lượt khách hàng nhận được cảnh báo qua Hệ thống SIMO, trong đó có hơn 1,9 triệu lượt khách hàng đã tạm dừng/hủy bỏ giao dịch sau khi nhận được cảnh báo, với tổng số tiền giao dịch là trên 6,3 nghìn tỷ đồng.
Ngày 23/6/2026, Bộ Công an và NHNN tổ chức Hội nghị ký kết và triển khai Kế hoạch thực hiện Quy chế phối hợp trong công tác phòng, chống lừa đảo trực tuyến.
Ngân hàng Nhà nước cũng chỉ đạo các tổ chức tín dụng tăng cường các lớp xác thực tại những khâu có nguy cơ cao như mở tài khoản, đăng nhập trên thiết bị mới, thay đổi phương thức xác thực; giám sát giao dịch bất thường, kịp thời liên hệ xác minh với khách hàng; đồng thời hiển thị cảnh báo khi khách hàng chuyển tiền tới tài khoản có dấu hiệu nghi ngờ gian lận, lừa đảo. Thường xuyên truyền thông, cảnh báo về các thủ đoạn lừa đảo mới qua ứng dụng ngân hàng, tin nhắn, website và tại điểm giao dịch.
Cũng theo ông Quang thời gian qua, tội phạm công nghệ cao liên tục thay đổi phương thức, thủ đoạn tấn công vào các Hệ thống thông tin của ngân hàng; đã xuất hiện việc sử dụng AI để giả mạo hình ảnh, giọng nói, phát tán ứng dụng và đường dẫn độc hại nhằm chiếm quyền điều khiển thiết bị; thậm chí can thiệp phần cứng, phần mềm thiết bị di động để tìm cách vượt qua cơ chế xác thực sinh trắc học.
Xác định đây là thách thức thường trực, Ngân hàng Nhà nước đã chỉ đạo toàn ngành triển khai đồng bộ các giải pháp kỹ thuật, nghiệp vụ và phối hợp chặt chẽ với Bộ Công an trong phòng ngừa, phát hiện, xử lý tấn công mạng và gian lận, lừa đảo trên không gian mạng.
Đáng chú ý, trong bối cảnh các đối tượng lừa đảo ngày càng tinh vi, Cục trưởng Cục Công nghệ Thông tin Ngân hàng Nhà nước khuyến nghị người dân dù thấy đúng số, nghe đúng giọng, nhìn đúng mặt, vẫn phải kiểm chứng trước khi chuyển tiền hoặc cung cấp thông tin.
Hiện nay, số điện thoại hiển thị có thể bị giả mạo; điện thoại, SIM, tài khoản mạng xã hội hoặc ứng dụng nhắn tin của người quen có thể bị chiếm quyền; hình ảnh và giọng nói có thể được tạo ra bằng AI. Vì vậy, đúng số chưa chắc đã đúng người, ngay cả khi đúng là người quen, họ cũng có thể đang bị kẻ gian lợi dụng, dẫn dắt.
Ông Quang khuyến cáo, khi nhận được bất kỳ yêu cầu nào liên quan đến chuyển tiền, tài khoản ngân hàng hoặc thông tin cá nhân, người dân cần thực hiện tối thiểu năm điều sau:
Một là, không vội vàng. Càng bị thúc giục, đe dọa hoặc yêu cầu giữ bí mật, càng phải cảnh giác. Khi ứng dụng ngân hàng hiển thị cảnh báo tài khoản người nhận có dấu hiệu nghi ngờ gian lận, lừa đảo, cần dừng giao dịch ngay.
Hai là, kiểm chứng qua một kênh độc lập. Chủ động gọi lại theo số điện thoại đã lưu từ trước, không trao đổi tiếp trên chính cuộc gọi, tin nhắn vừa nhận; hỏi thêm người thân khác; liên hệ ngân hàng qua tổng đài, địa chỉ được công bố chính thức. Cơ quan nhà nước không yêu cầu người dân chuyển tiền qua điện thoại để "xác minh" hay "phục vụ điều tra".
Ba là, tuyệt đối không cung cấp mật khẩu, mã PIN, mã OTP cho bất kỳ ai, kể cả người xưng là nhân viên ngân hàng; không quay video khuôn mặt, không thực hiện xác thực sinh trắc học, không gửi ảnh giấy tờ tùy thân theo yêu cầu của người lạ.
Bốn là, không bấm vào đường link, không quét mã QR, không cài đặt ứng dụng theo hướng dẫn qua cuộc gọi, tin nhắn chưa được kiểm chứng. Chỉ tải ứng dụng từ kho ứng dụng chính thức và không cấp quyền điều khiển điện thoại cho ứng dụng lạ.
Năm là, nếu đã lỡ cung cấp thông tin hoặc chuyển tiền, cần liên hệ ngay tổng đài hoặc điểm giao dịch gần nhất của ngân hàng để đề nghị tạm khóa tài khoản, dịch vụ ngân hàng điện tử và tra soát giao dịch; đồng thời trình báo cơ quan Công an, giữ lại tin nhắn, số tài khoản, lịch sử cuộc gọi làm bằng chứng. Không chờ đến khi chắc chắn mình bị lừa mới báo, vì càng chậm trễ, khả năng ngăn chặn càng thấp.
Trong thời gian tới, ông Lê Hoàng Chính Quang cho biết, Ngân hàng Nhà nước sẽ nghiên cứu, cập nhật quy định kỹ thuật về bảo đảm an ninh mạng cho các hệ thống thông tin trong ngành ngân hàng và bảo vệ khách hàng - Xây dựng Thông tư Quy định về an toàn hệ thống thông tin, bảo mật dữ liệu và hoạt động liên tục trong hoạt động ngân hàng; triển khai mở rộng Hệ thống SIMO trong cảnh báo, ngăn chặn các giao dịch có dấu hiệu gian lận, lừa đảo; tiếp tục duy trì phối hợp chặt chẽ với Bộ Công an trong khuôn khổ Tổ Công tác phòng, chống lừa đảo trực tuyến.
Đối với hoạt động thanh toán, chuyển đổi số ngân hàng nói chung, theo Lãnh đạo Ngân hàng Nhà nước, định hướng sẽ tiếp tục triển khai các giải pháp đẩy mạnh chuyển đổi số, hoàn thiện cơ sở dữ liệu chuyên ngành, cải cách hành chính và dịch vụ công trực tuyến, TTKDTM và bảo đảm an ninh, an toàn trong hoạt động ngân hàng.
