Trong bối cảnh nguồn lực có giới hạn, chính sách hỗ trợ doanh nghiệp tư nhân cần ưu tiên đúng đối tượng, nhu cầu, thời điểm và hiệu quả.
Đây là một trong những nội dung quan trọng nhằm thể chế Nghị quyết 68 của Bộ Chính trị và các Nghị quyết của Quốc hội, Chính phủ.
Bộ Tài chính đang lấy ý kiến về 2 chương trình lớn hỗ trợ doanh nghiệp, dự kiến được ban hành trong thời gian tới. Đó là chương trình hỗ trợ 1.000 doanh nghiệp tiên phong có khả năng dẫn dắt, lan tỏa công nghệ, chuỗi giá trị và chương trình đào tạo 10.000 CEO tháo gỡ điểm nghẽn năng lực quản trị trong khu vực kinh tế tư nhân.
Thông tin về chương trình hỗ trợ 1.000 doanh nghiệp tiên phong, ông Nguyễn Hoàng Bách - đại diện Cục Phát triển doanh nghiệp tư nhân và kinh tế tập thể (Bộ Tài chính) cho biết: chương trình hướng tới phát triển 1.000 doanh nghiệp tiên phong đến năm 2030. Trong đó, hình thành 20 doanh nghiệp lớn tham gia chuỗi giá trị toàn cầu, tối thiểu 200 doanh nghiệp tăng trưởng bứt phá.
Nhóm doanh nghiệp được lựa chọn cần có nền tảng công nghệ, quản trị, có khả năng dẫn dắt trong một ngành và tạo sức lan tỏa trong chuỗi giá trị. Theo dự thảo, các doanh nghiệp này được ưu tiên cấp tín dụng dựa trên tài sản hình thành trong tương lai, tài sản vô hình như bằng sáng chế, hoặc dữ liệu, dòng tiền. Ngoài ra, doanh nghiệp được tạo điều kiện hỗ trợ thủ tục đầu tư, chi phí sử dụng phòng thí nghiệm, thiết bị kiểm định…
Về chương trình đào tạo 10.000 CEO được thực hiện theo hướng thực chiến, cố vấn 1:1 và đào tạo chuyên sâu dựa trên nhu cầu doanh nghiệp. Đại diện Cục Phát triển doanh nghiệp tư nhân và kinh tế tập thể cho biết thêm: trong bối cảnh nguồn lực có giới hạn, chính sách hỗ trợ cần ưu tiên đúng nhóm doanh nghiệp, đúng nhu cầu và thời điểm, bảo đảm nguồn lực được sử dụng hiệu quả.
Ngoài 2 chương trình trên, một số cơ chế, chính sách khác hỗ trợ doanh nghiệp SME, doanh nghiệp chuyển đổi xanh đang được Bộ Tài chính, các bộ ngành có liên quan xây dựng. Quan trọng nhất được ghi nhận là chuyển dịch rõ rệt trong cách thức tiếp cận, triển khai. Thay vì phân tán, dàn trải, chính sách hỗ trợ doanh nghiệp tư nhân nói chung đang được thiết kế theo hướng tập trung hơn gắn với dữ liệu, với hệ sinh thái, hướng đến thực chất, hiệu quả.
Cụ thể, Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa sửa đổi không chỉ dựa trên tiêu chí quy mô mà tiếp cận theo vòng đời doanh nghiệp, từ khởi nghiệp, tăng trưởng đến hội nhập thị trường quốc tế. Từ đó, tạo khung chính sách linh hoạt hơn cho từng giai đoạn phát triển, khơi thông nguồn lực cho doanh nghiệp tư nhân, trọng tâm là mở rộng kênh tiếp cận tín dụng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa, doanh nghiệp khởi nghiệp...
Riêng nội dung này, Thực hiện Nghị quyết 198 của Quốc hội, Bộ Tài chính đang hoàn thiện dự thảo Nghị định về hoạt động của Quỹ Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa trên cơ sở ý kiến thẩm định của Bộ Tư pháp để trình Chính phủ. Quỹ thực hiện cho vay, cho vay khởi nghiệp, tài trợ vốn ban đầu cho dự án khởi nghiệp sáng tạo, đầu tư vào các quỹ đầu tư, tăng nguồn cung vốn cho doanh nghiệp.
Bên cạnh đó, Chính phủ đang xem xét thông qua 2 Nghị định hướng dẫn cơ chế ngân sách nhà nước hỗ trợ lãi suất 2% đối với các khoản vay thực hiện dự án xanh, kinh tế tuần hoàn và dự án áp dụng khung ESG của doanh nghiệp thuộc khu vực kinh tế tư nhân, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh. Việc thực hiện thông qua ngân hàng thương mại và các quỹ tài chính nhà nước. Cơ chế này kỳ vọng góp phần giảm chi phí vốn, tăng khả năng hấp thụ tín dụng và thúc đẩy doanh nghiệp mở rộng đầu tư để thực hiện các dự án góp phần vào phát triển kinh tế xanh.
Trước đó, sau 1 năm thực hiện Nghị quyết 68, Bộ Tài chính cho biết: phương thức cấp vốn đã được đổi mới phù hợp hơn với đặc thù của doanh nghiệp tư nhân, nhất là doanh nghiệp nhỏ và vừa, doanh nghiệp công nghệ, doanh nghiệp hỗ trợ. Các ngân hàng và tổ chức tín dụng tài trợ vốn theo chuỗi giá trị, chuỗi cung ứng, cho vay dựa trên dòng tiền và mở rộng chấp nhận các tài sản bảo đảm là tài sản vô hình, tài sản hình thành trong tương lai. Giamr thiểu các rào cản tín dụng, hết năm 2025, dư nợ tín dụng đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa đã đạt trên 3,65 triệu tỷ đồng, tăng 21,73% so với năm trước đó.
