Iran phong tỏa Eo biển Hormuz khiến giá dầu và LNG tăng vọt, làm dấy lên lo ngại về cú sốc nguồn cung, gây áp lực lớn lên các nền kinh tế phụ thuộc vào nhập khẩu dầu mỏ.
Việc Iran phong tỏa Eo biển Hormuz để trả đũa cho các cuộc tấn công của Mỹ và Israel đã thổi bùng lo ngại trên thị trường năng lượng, đẩy giá dầu và LNG tăng vọt, đồng thời khiến thị trường tài chính toàn cầu chao đảo vì rủi ro gián đoạn nguồn cung. Các chính phủ và nhà đầu tư đang theo dõi sát diễn biến do tác động lan rộng tới tăng trưởng và lạm phát toàn cầu.
Nằm giữa Oman và Iran, eo biển này đóng vai trò là huyết mạch quan trọng cho thương mại dầu mỏ toàn cầu. Theo công ty tư vấn năng lượng Kpler, khoảng 13 triệu thùng dầu mỗi ngày đã đi qua eo biển này vào năm 2025, chiếm khoảng 31% tổng lượng dầu thô vận chuyển bằng đường biển.
Qatar, một trong những nhà cung cấp LNG lớn nhất thế giới, đã tạm ngừng sản xuất vào thứ Hai sau khi máy bay không người lái của Iran tấn công các cơ sở của nước này tại Khu công nghiệp Ras Laffan và Khu công nghiệp Mesaieed.
Theo Oilprice.com, đầu ngày 3/3 (giờ Mỹ), giá dầu WTI và Brent lần lượt là 73,73 USD và 80,79 USD/thùng, tăng tương ứng 3,51% và 3,92%. Hợp đồng dầu Brent tương lai tăng 9%, tương đương 6,65 USD, lên 79,45 USD/thùng.
Theo các chuyên gia tại Nomura, những nền kinh tế châu Á như Thailand, India, South Korea và Philippines dễ tổn thương nhất khi giá dầu tăng cao do phụ thuộc lớn vào nhập khẩu, trong khi Malaysia có thể hưởng lợi tương đối nhờ vị thế xuất khẩu năng lượng.
Trong đó, Ấn Độ đối mặt rủi ro tổng hợp lớn nhất. Hơn một nửa lượng LNG nhập khẩu của nước này đến từ vùng Vịnh, nhiều hợp đồng neo theo giá dầu Brent, nên giá dầu tăng vì căng thẳng tại Eo biển Hormuz sẽ đồng thời đẩy chi phí nhập khẩu dầu và LNG đi lên, tạo “cú sốc kép” về nguồn cung và tài chính. Khoảng 60% dầu thô nhập khẩu của Ấn Độ cũng đến từ Trung Đông, làm gia tăng áp lực lên cán cân vãng lai nếu việc phong tỏa eo biển Hozmuz kéo dài.
Các nhà phân tích cũng cảnh báo Nam Á có thể chịu tác động nặng nề nhất nếu dòng chảy qua Hormuz bị gián đoạn, đặc biệt ở lĩnh vực LNG. Theo Kpler, Qatar và UAE cung cấp tới 99% LNG cho Pakistan, 72% cho Bangladesh và 53% cho Ấn Độ, cho thấy mức độ phụ thuộc rất lớn vào nguồn cung vùng Vịnh.
Với năng lực lưu trữ và khả năng mua bổ sung hạn chế, Pakistan và Bangladesh đặc biệt dễ tổn thương. Bangladesh hiện thiếu hụt hơn 1.300 triệu feet khối khí mỗi ngày, khiến bất kỳ cú sốc nguồn cung nào cũng có thể nhanh chóng ảnh hưởng đến sản xuất điện, thay vì được bù đắp bằng các đợt mua giao ngay.
Câu hỏi lớn hiện nay là điều gì sẽ xảy ra tiếp theo? Thực tế là hoàn toàn không có sự rõ ràng nào về trung hạn, bởi vì Tổng thống Trump chưa trình bày một cách mạch lạc mục tiêu cuối cùng chính xác của Mỹ hoặc cách thức đạt được mục tiêu đó.
