Kết nối chuỗi cung ứng Hoa Kỳ, mở lối cho xuất khẩu gỗ Việt

Thị trường Hoa Kỳ giữ vị thế là khu vực tiêu dùng lớn nhất thế giới với giá trị đạt khoảng 20.000 tỷ đô la Mỹ, tương đương 1/3 giá trị toàn cầu và đây cũng là một thị trường xuất khẩu trọng điểm của ngành gỗ Việt Nam. Dữ liệu từ Cục Hải quan, Bộ Tài chính, ghi nhận kim ngạch xuất khẩu gỗ trong 4 tháng đầu năm 2026 đạt 5,57 tỷ USD. Trong cơ cấu này, thị trường Hoa Kỳ chiếm tỷ trọng áp đảo 49,24% với giá trị 2,743 tỷ USD. Tuy nhiên, thị trường này đang có dấu hiệu sụt giảm khi giảm 6,47% so với 4 tháng năm 2025. Riêng tháng 4-2026 đạt 787,69 triệu USD, dù tăng 12,92% so với tháng trước nhưng vẫn giảm nhẹ 1,41% so với cùng kỳ năm ngoái.

Ở phía doanh nghiệp Việt Nam, việc bán hàng trực tiếp sang Hoa Kỳ vẫn là một bài toán khó. Tại hội thảo “Kết nối kinh doanh Việt Nam - Hoa Kỳ” tại TP HCM, đại diện một doanh nghiệp ngành nội thất, cho biết việc xây dựng thương hiệu riêng theo mô hình bán hàng trực tiếp đến người tiêu dùng (B2C direct) hoặc làm thương hiệu riêng chứa đựng nhiều rủi ro về pháp lý và quản trị hệ thống và thời gian gần đây có sự sụt giảm lưu lượng khách hàng từ Hoa Kỳ.

Ông cung cấp dữ liệu cho thấy lưu lượng truy cập từ Hoa Kỳ vào hệ thống doanh nghiệp từng giữ vị trí thứ nhất, nhưng từ đầu năm 2026 đã tụt xuống vị trí thứ ba với quy mô khoảng 12.000 đến 13.000 lượt. Điều này phản ánh sự cạnh tranh khốc liệt và khó khăn trong việc duy trì sức hút của sản phẩm gỗ Việt trên các nền tảng thương mại điện tử tại Hoa Kỳ. Thêm vào đó, việc cần góp phần cân bằng cán cân thương mại Việt Nam – Hoa Kỳ đòi hỏi một cách làm mới để hài hòa lợi ích giữa hai quốc gia trong chuỗi giá trị toàn cầu.

Ông Joe Trung Trinh, Giám đốc điều hành Hội đồng Kinh doanh Hoa Kỳ - Việt Nam (UVBC), đề xuất giải pháp doanh nghiệp Việt nhập khẩu gỗ nguyên liệu từ Hoa Kỳ, thực hiện sản xuất thành phẩm tại Việt Nam và xuất khẩu ngược lại thị trường Hoa Kỳ. Động lực chính cho chiến lược nằm ở ưu đãi về chi phí đầu vào. Ông Joe Trung Trinh cho biết thuế suất nhập khẩu gỗ nguyên liệu từ Hoa Kỳ vào Việt Nam hiện nay là 0%.

Về khía cạnh nguồn cung, ông Huỳnh Minh Triết, bộ phận Thương mại và Đầu tư, Thương vụ Hoa Kỳ, cho biết việc đầu tư hoặc kết nối thương mại tại Hoa Kỳ giúp doanh nghiệp tiếp cận nguồn cung cấp dồi dào, ổn định về gỗ cũng như các tài nguyên khác.

Bên cạnh lợi ích về nguyên liệu, chiến lược này còn tạo ra một lợi thế tiếp thị. Ông Joe Trung Trinh nhận định việc mua nguyên liệu gỗ Hoa Kỳ giúp doanh nghiệp Việt có lý do thuyết phục để nhờ chính các đối tác cung cấp phía Hoa Kỳ hỗ trợ hoạt động tiếp thị sản phẩm thành phẩm tại thị trường bản địa.

Để hiện thực hóa chiến lược "nhập để xuất" này, ông Joe Trung Trinh kiến nghị thiết lập kết nối trực tiếp giữa Hiệp hội Xuất khẩu Gỗ của Hoa Kỳ với các hiệp hội ngành hàng trong nước như Hiệp hội Mỹ nghệ và Chế biến gỗ TPHCM (HAWA) hoặc Hiệp hội Gỗ Bình Dương (BIFA). Mục tiêu của việc kết nối này là thực hiện mua số lượng lớn (mua sỉ) các loại nguyên liệu như gỗ sồi, gỗ phong.

Để đảm bảo số lượng, ông Joe Trung Trinh đề xuất phương án doanh nghiệp cùng ngành gom đơn hàng chung với quy mô khoảng 5 container gỗ để tăng vị thế thương lượng và tối ưu hóa chi phí vận chuyển. Việc mua chung giúp các doanh nghiệp nhỏ có thể tiếp cận nguồn hàng chất lượng với giá cả cạnh tranh.

“Việc có nhà cung ứng bản địa Hoa Kỳ tạo nhiều thuận lợi. Những đối tác này sở hữu mạng lưới khách hàng sẵn có và am hiểu văn hóa làm việc tại Hoa Kỳ. Đó là một cách tiếp cận hiệu quả”, ông Joe Trung Trinh nhận định.