Kết nối cung – cầu công nghệ với doanh nghiệp

Bà Trần Thị Ngọc Hà, Phó Cục trưởng Cục Đổi mới Sáng tạo cho biết: Việt Nam đã có nhiều công nghệ, giải pháp và kết quả nghiên cứu sẵn sàng chuyển giao. Tuy nhiên, khoảng cách giữa bên cung công nghệ và bên có nhu cầu ứng dụng vẫn còn khá lớn. Nhiều doanh nghiệp gặp khó khăn trong tiếp cận công nghệ phù hợp, trong khi các tổ chức nghiên cứu cũng chưa có nhiều điều kiện kết nối hiệu quả với thị trường.

Nhu cầu kết nối rất lớn

Tại hội thảo Thúc đẩy kết nối cung-cầu công nghệ” do Cục Đổi mới Sáng tạo phối hợp với Cục Thông tin, thống kê và Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ (KH&CN) Việt Nam tổ chức, ngày 20/5/2026 ở Hà Nội, nhiều đơn vị nghiên cứu đã bày tỏ mong muốn được tìm kiếm các đối tác nhằm tăng cường liên kết giữa Nhà nước, nhà khoa học và doanh nghiệp.

Đơn cử như trường hợp của Viện Hàn lâm KH&CN Việt Nam. Viện đã thực hiện nghiên cứu thành phần hóa học, quy trình chế biến dầu thực vật và chế phẩm chứa hoạt chất Piceatannol từ hạt Chanh leo tím. Đề tài được nghiệm thu năm 2019

Theo GS, TS Nguyễn Mạnh Cường, Viện Hóa học, quả Chanh leo tím có nguồn nguyên liệu quy mô lớn, trên 20 tỉnh thành tại Việt Nam có trồng chanh leo với diện tích trồng hiện nay hơn 6.000 ha cho sản lượng hằng năm hơn 110.000 tấn. Qua nghiên cứu, 6–12% khối lượng quả là hạt, 15–20% dầu trong hạt, hàng nghìn tấn hạt có thể bị thải bỏ mỗi năm. Trong khi đó, quả chanh leo tím có ý nghĩa thực tiễn lớn, có thể biến nguồn phụ phẩm khó xử lý thành nguồn hoạt chất có giá trị cao cho thực phẩm, mỹ phẩm và dược phẩm.

Hiện nay, Viện mong muốn thúc đẩy hợp tác, kết nối nguồn lực với các doanh nghiệp để hoàn thiện công nghệ và đưa sản phẩm từ hạt chanh leo ra thị trường. Mục đích hợp tác hướng đến phát triển các sản phẩm từ phụ phẩm hạt chanh leo nhằm ứng dụng trong bảo vệ sức khỏe thần kinh có cơ sở khoa học, an toàn , mang lại giá trị thương mại. GS, TS Nguyễn Mạnh Cường đã đề xuất hợp tác với doanh nghiệp cùng cung cấp/đồng phát triển nguồn hạt ổn định; đặt hàng sản xuất dạng sản phẩm: viên nang, bột, nguyên liệu chuẩn hóa; đồng tài trợ thử nghiệm pilot và hồ sơ công bố. Viện còn đề xuất với cơ quan hỗ trợ kết nối cung – cầu công nghệ; tư vấn sở hữu trí tuệ và chuyển giao; hỗ trợ thử nghiệm độc tính, hiệu quả, tiêu chuẩn hóa.

Hoặc như trường hợp Công ty CP Nam Dược Đại Phú An là một doanh nghiệp truyền thống có hệ sinh thái chăm sóc sức khỏe cô truyền lâu đời. Doanh nghiệp hiện có một mô hình phát triển khép kín bao gồm từ vùng trồng dược liệu Tây Bắc, nhà máy sản xuất nam được, các trung tâm ứng dụng y học cổ truyền trên toàn quốc và khu nghỉ dưỡng với các dịch vụ chăm sóc sức khỏe nhằm trải nghiệm, phục hồi thân – tâm – trí.

Hai lĩnh vực công ty đang sử dụng cần phải áp dụng nhiều về công nghệ, đó là sản xuất và điều trị - trị liệu y học cổ truyền. Trong sản xuất, Đại Phú An có vùng trồng và những bài thuốc gia truyền. Công ty đang triển khai nhiều hoạt động để cải tiến các công thức bào chế thuốc, sản xuất tinh chất từ thảo dược. Hiện tại doanh nghiệp muốn tập trung cải tiến dây chuyền sản xuất sản đạt GMP, tìm kiếm công nghệ chiết xuất – bảo toàn hóa chất, công nghệ kiểm nghiệm – truy xuất nguồn gốc nhằm tối ưu chi phí so với nhập khẩu.

Còn ở lĩnh vực điều trị - trị liệu y học cổ truyền, Đại Phú An có định hướng ứng dụng KHCN xuyên suốt hành trình điều trị, từ thăm khám đến phân tích thể trạng như theo dõi dữ liệu sức khỏe – hỗ trợ cận lâm sàng, đánh giá hiệu quả phục hồi, xây dựng phác đồ trị liệu tổng hợp. Công ty mong muốn được nâng cao hiệu quả điều trị bệnh, tăng năng suất vận hành và kết nối Đông y với y học hiện đại.

Thúc đẩy hoạt động kết nối

Doanh nghiệp Việt hiện không thiếu nhu cầu đổi mới nhưng việc tìm kiếm và tiếp cận công nghệ phù hợp vẫn còn nhiều rào cản, dẫn đến khó khăn triển khai và chưa khai thác hết tiềm năng của công nghệ mới. Theo đánh giá thực trạng tìm kiếm công nghệ của doanh nghiệp hiện nay, các doanh nghiệp SME ở Việt Nam vẫn còn chiếm đa số, trong đó có khoảng 70% doanh nghiệp cho rằng họ vẫn khó tìm kiếm được công nghệ phù hợp. Chỉ có khoảng 30% doanh nghiệp đã tiếp cận và làm việc được với tổ chức cung cấp công nghệ và khoảng 20% doanh nghiệp triển khai ứng dụng thành công. Chỉ phí và rủi ro là rào cản lớn nhất khi tìm kiếm và ứng dụng công nghệ của doanh nghiệp hiện nay.

Theo TS Nguyễn Đặng Bình Thành, Công ty CP Nghiên cứu Phát triển FNX, các doanh nghiệp thường tìm công nghệ theo sự cố hơn là theo chiến lược. Ông đã chỉ ra một vài tình huống phổ biến khiến doanh nghiệp bắt đầu tìm công nghệ như: lỗi về chất lượng, yêu cầu của khách hàng, chi phí tăng cao, rủi ro môi trường, mở rộng thị trường. Hệ quả là doanh nghiệp khi đi tìm kiếm thường hỏi theo kiểu: “Có công nghệ nào tốt hơn không?”, nhưng chưa xác định rõ yêu cầu kỹ thuật, và hiệu quả kinh tế mong muốn. ..

TS Nguyễn Đặng Bình Thành đã chỉ ra một số rào cản chính khi tìm kiếm và tiếp cận công nghệ như: chi phí cao và rủi ro lớn, thông tin công nghệ không minh bạch, khó tiếp cận nguồn cung uy tín, thủ tục hồ sơ chứng minh phức tạp, thiếu sự kết nối, hỗ trợ từ tổ chức trung gian. Điều này dẫn đến doanh nghiệp mất nhiều thời gian, chi phí, cơ hội để chọn công nghệ không phù hợp, ứng dụng không thành công, làm lãng phí nguồn lực và tụt hậu so với yêu cầu thị trường.

Hiện nay, hệ thống tổ chức trung gian tại nhiều địa phương đã hình thành và phát triển như : sàn giao dịch công nghệ và thiết bị - Techmart, các điểm kết nối cung và cầu công nghệ, hoặc trung tâm ứng dụng , chuyển giao và hỗ trợ đổi mới sáng tạo. Những đơn vị này đã góp phần thúc đẩy kết nối cung – cầu, hỗ trợ doanh nghiệp đổi mới công nghệ. Tuy nhiên, chất lượng của các tổ chức trung gian chưa đáp ứng kỳ vọng của doanh nghiệp do năng lực hoạt động chưa đồng đều. liêm kết giữa các tổ chúc còn thiếu phân tán, thiếu phối hợp, thiếu dữ liệu công nghệ chuẩn hóa và nguồn nhân lực chất lượng cao còn thiếu…

Thị trường công nghệ đang có nhiều điều kiện thuận lợi để phát triển. nhưng khoảng cách giữa nghiên cứu và thị trường vẫn còn lớn. Ông Nguyễn Văn Thành, giám đốc Trung tâm Thúc đẩy phát triển thị trường KH&CN – Cục Đổi mới Sáng tạo – Bộ Khoa học và Công nghệ đã đưa ra một số giải pháp nhằm thúc đẩy hoạt động hỗ trợ kết nối cung cầu công nghệ. Đó là việc tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách; chuẩn hóa dữ liệu cung – cầu công nghệ; nâng cao năng lực tổ chức trung gian và chuyên gia, hỗ trợ doanh nghiệp giảm rủi ro công nghệ; nhất là cần phát triển hệ sinh thái thị trường công nghệ đồng bộ.