Với phương pháp phát triển sản phẩm khả dụng tối thiểu, sinh viên được rèn luyện kỹ năng thử nghiệm, đánh giá nhu cầu người dùng và điều chỉnh dự án theo phản hồi thực tế để tăng cơ hội khởi nghiệp thành công.
Trong bối cảnh nhiều dự án khởi nghiệp thất bại vì phát triển sản phẩm theo cảm tính thay vì xuất phát từ nhu cầu thị trường, Trường Đại học Nguyễn Tất Thành (NTTU) đang từng bước thay đổi cách tiếp cận đào tạo khởi nghiệp cho sinh viên. Thông qua lớp tập huấn “Thiết kế MVP và thu thập phản hồi khách hàng cho dự án khởi nghiệp”, nhà trường hướng người học đến tư duy kiểm chứng ý tưởng bằng dữ liệu thực tế, coi khách hàng là trung tâm của quá trình phát triển sản phẩm ngay từ giai đoạn đầu.
Nội dung tập huấn không chỉ cung cấp kiến thức về thiết kế sản phẩm khả dụng tối thiểu (MVP - Minimum Viable Product), mà còn giúp sinh viên xây dựng phương pháp tiếp cận thị trường, thu thập phản hồi từ khách hàng và từng bước hoàn thiện mô hình kinh doanh trước khi đầu tư nguồn lực ở quy mô lớn.
Đại diện ban tổ chức, mục tiêu quan trọng nhất của khóa học là giúp các nhóm dự án thay đổi tư duy từ "làm sản phẩm trước rồi mới tìm khách hàng" sang "kiểm chứng nhu cầu khách hàng trước rồi mới phát triển sản phẩm". Đây cũng là phương pháp được nhiều doanh nghiệchị p khởi nghiệp trên thế giới áp dụng nhằm hạn chế rủi ro về chi phí, thời gian và nguồn lực trong giai đoạn khởi đầu.
Điểm nổi bật của lớp tập huấn là mọi hoạt động đều xoay quanh khách hàng thực tế. Theo giảng viên, một dự án chỉ có cơ hội phát triển khi được kiểm chứng từ chính những người sẽ sử dụng sản phẩm. Ý tưởng dù hấp dẫn đến đâu cũng chưa đủ để khẳng định tính khả thi nếu chưa xác định được khách hàng đang gặp vấn đề gì, họ có thực sự quan tâm đến giải pháp hay không và sẵn sàng thay đổi hành vi để sử dụng sản phẩm.
Từ nền tảng của các phương pháp Lean Startup, Design Thinking, Customer Development và Agile, sinh viên được hướng dẫn cách xây dựng các giả định, lựa chọn những rủi ro quan trọng nhất cần kiểm chứng rồi thiết kế các thử nghiệm phù hợp. Thay vì dựa trên suy đoán của nhóm sáng lập, mọi quyết định phát triển đều cần dựa trên dữ liệu và phản hồi thu được từ khách hàng.
Trong phần thực hành, các nhóm được giới thiệu nhiều hình thức MVP có thể triển khai với chi phí thấp nhưng vẫn mang lại thông tin giá trị. Đó có thể là bảng khảo sát Google Form, trang giới thiệu sản phẩm (landing page), bản mẫu thiết kế trên Canva hoặc Figma, video mô phỏng sản phẩm, nhóm cộng đồng trên Zalo hoặc Facebook, chương trình trải nghiệm thử, bán thử trước khi sản xuất hoặc mô hình concierge MVP phục vụ khách hàng trực tiếp.
Những công cụ này giúp sinh viên nhanh chóng đưa ý tưởng ra thị trường để quan sát phản ứng của người dùng mà không cần chờ sản phẩm hoàn thiện. Thông qua quá trình đó, các nhóm có thể đánh giá mức độ quan tâm của khách hàng, xác định nhu cầu thực sự và điều chỉnh giải pháp trước khi đầu tư lớn hơn.
Chương trình cũng giới thiệu MVP Finder Framework, quy trình gồm nhiều bước từ xác định ý tưởng, nhận diện các giả định, lựa chọn rủi ro quan trọng nhất, thiết kế thử nghiệm đến xây dựng MVP phù hợp. Đi kèm là MVP Finder Canvas, công cụ giúp các nhóm trả lời hàng loạt câu hỏi quan trọng như khách hàng đầu tiên là ai, vấn đề nào cần giải quyết, giả định nào nguy hiểm nhất, hình thức thử nghiệm nào phù hợp và chỉ số nào được sử dụng để đánh giá kết quả.
Bên cạnh việc thiết kế sản phẩm, lớp học dành nhiều thời gian cho kỹ năng phỏng vấn khách hàng. Đây được xem là nội dung quyết định chất lượng của quá trình kiểm chứng ý tưởng. Sinh viên được hướng dẫn cách đặt câu hỏi để khai thác hành vi và trải nghiệm thực tế thay vì tìm kiếm những lời khen mang tính xã giao. Các câu hỏi như "Lần gần nhất bạn gặp vấn đề này là khi nào?", "Hiện bạn đang giải quyết ra sao?" hay "Điều gì khiến bạn chưa hài lòng với giải pháp hiện tại?" giúp nhóm dự án hiểu rõ hơn nhu cầu thực tế của thị trường.
Theo Bà Rubi Nguyễn – CIO Galaxycons, Marketing Consultant, Lean Six Sigma Green Belt tham dự khóa tập huấn, giá trị của phản hồi khách hàng không nằm ở việc họ nói thích hay không thích sản phẩm, mà nằm ở những bằng chứng về hành vi sử dụng, mức độ sẵn sàng chi trả và những khó khăn họ đang gặp phải. Chính những dữ liệu này mới là cơ sở để các startup điều chỉnh sản phẩm, mô hình kinh doanh và chiến lược phát triển.
Tham gia khóa tập huấn sinh viên được thực hành trực tiếp trên chính dự án của mình, xác định giả định cần kiểm chứng, lựa chọn loại MVP phù hợp và xây dựng kế hoạch thử nghiệm trong thời gian ngắn. Qua mỗi vòng phản hồi, các nhóm tiếp tục điều chỉnh giải pháp dựa trên ý kiến của khách hàng thay vì bảo vệ ý tưởng ban đầu bằng cảm tính.
Theo ThS. Huỳnh Hồng Mai, Phó Giám đốc Trung tâm Sáng tạo và Ươm tạo Khởi nghiệp chia sẻ, các chuyên đề về thiết kế MVP, thu thập phản hồi khách hàng và kiểm chứng sản phẩm là một phần trong định hướng xây dựng năng lực khởi nghiệp bài bản cho sinh viên. Những hoạt động này không chỉ phục vụ các cuộc thi đổi mới sáng tạo mà còn giúp người học hình thành tư duy giải quyết vấn đề, năng lực thử nghiệm và cải tiến liên tục dựa trên nhu cầu của thị trường.
Thông qua chương trình, nhà trường cũng tăng cường kết nối sinh viên với chuyên gia, doanh nghiệp và hệ sinh thái khởi nghiệp để các dự án có điều kiện hoàn thiện sản phẩm thử nghiệm, phát triển mô hình kinh doanh và tham gia các chương trình ươm tạo trong thời gian tới.
Với cách tiếp cận lấy phản hồi khách hàng làm thước đo cho mọi quyết định phát triển, Trường Đại học Nguyễn Tất Thành đang góp phần hình thành thế hệ startup trẻ biết bắt đầu từ nhu cầu thực tế, giảm rủi ro khi khởi nghiệp và nâng cao khả năng đưa các ý tưởng đổi mới sáng tạo vào cuộc sống.
