Giỗ Tổ Hùng Vương - Lễ hội Đền Hùng và Tuần Văn hóa - Du lịch Đất Tổ năm Bính Ngọ 2026 không chỉ mang tính thường niên tri ân công đức tổ tiên, mà còn khẳng định vị thế bền vững của “kinh tế di sản”.
Tại Hội nghị tổng kết công tác tổ chức giỗ Tổ Hùng Vương - Lễ hội Đền Hùng và Tuần Văn hóa - Du lịch Đất Tổ năm Bính Ngọ 2026 diễn ra chiều 2/6/2026 tại Trung tâm Hội nghị tỉnh Phú Thọ cho thấy, sự kiện mang tính cột mốc này mở ra một chương mới cho ngành du lịch và dịch vụ của tỉnh Phú Thọ trong không gian địa lý, hành chính mở rộng, thúc đẩy sức mạnh nội sinh và phát triển kinh tế vùng lan tỏa.
Kinh tế di sản là một khái niệm không mới trên thế giới, nhưng tại Việt Nam, việc chuyển hóa các giá trị văn hóa tinh thần thành nguồn lực vật chất, đóng góp trực tiếp vào GRDP địa phương vẫn đang trong quá trình hoàn thiện lý luận và thực tiễn. Giỗ Tổ Hùng Vương - Lễ hội Đền Hùng năm Bính Ngọ 2026 diễn ra trong bối cảnh vô cùng đặc biệt khi đất nước bước vào kỷ nguyên mới – kỷ nguyên bứt phá, sáng tạo và tự chủ toàn diện.
Tại hội nghị, bà Nguyễn Thị Hồng Thúy, Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và du lịch tỉnh Phú Thọ đã báo cáo tổng kết toàn diện, phác thảo những chuyển biến rõ nét về hiệu quả kinh tế - xã hội từ cách tiếp cận mới này. Trong 10 ngày diễn ra lễ hội (từ mùng 1 đến hết mùng 10 tháng Ba âm lịch), Đất Tổ đã đón khoảng 6,5 triệu lượt khách hành hương trong và ngoài nước, đạt tỷ lệ tăng trưởng ấn tượng 12% so với cùng kỳ năm 2025. Sự bùng nổ này minh chứng cho sức hút không hề suy giảm của các giá trị cội nguồn dân tộc, đồng thời khẳng định năng lực điều tiết hành vi tiêu dùng và quản trị dịch vụ của một bộ máy hành chính tinh gọn hơn.
Bà Nguyễn Thị Hồng Thúy nhấn mạnh: mô hình phân chia thành 18 cụm xã, phường để quản lý và tổ chức các chuỗi hoạt động phụ trợ đã tạo ra sức sống nội sinh mạnh mẽ cho kinh tế địa phương.
Các không gian như Hội trại văn hóa, Lễ hội dân gian đường phố “Thanh âm nguồn cội”, Hội thi gói bánh chưng, giã bánh giầy không còn mang tính diễn xướng thuần túy mà đã trở thành các sàn giao dịch văn hóa - thương mại thực thụ.
Không gian phát triển mới không làm phân tán bản sắc mà trái lại, kích thích tính cạnh tranh lành mạnh giữa các địa phương trong việc trưng bày, quảng bá các sản phẩm đặc trưng, sản phẩm OCOP và sản phẩm của làng nghề truyền thống.
Thông qua cơ chế này, dòng chảy thương mại đã len lỏi sâu vào chuỗi giá trị nông nghiệp, nông thôn, mang lại lợi ích kinh tế trực tiếp cho người dân bản địa – những chủ thể đích thực sở hữu di sản. Thu nhập của người dân từ dịch vụ lưu trú homestay, ăn uống, bán sản vật đặc trưng tăng đáng kể so với các kỳ lễ hội trước, tạo ra động lực nội sinh để chính họ chủ động bảo vệ di sản văn hóa.
Sự cộng hưởng của truyền thông đại chúng và truyền thông số cũng là một điểm sáng kinh tế đáng ghi nhận trong kỳ lễ hội năm nay. Với hơn 10.000 tin, bài lan tỏa trên các nền tảng mạng xã hội và báo chí trung ương, sự kiện đã tạo hiệu ứng bùng nổ nhu cầu trải nghiệm du lịch Đất Tổ.
Điển hình, hệ thống trực tuyến của Báo Phú Thọ và Đài Phát thanh - Truyền hình Phú Thọ ghi nhận gần 12,5 triệu lượt xem. Dưới góc nhìn kinh tế truyền thông, các chương trình nghệ thuật khai mạc, giải bơi chải hay các phiên chợ đêm đã thành công biến thành "thương hiệu triệu view", thu hút dòng vốn đầu tư gián tiếp thông qua quảng cáo, tài trợ từ các tập đoàn kinh tế lớn trong và ngoài nước, giảm bớt gánh nặng chi phí từ ngân sách tỉnh.
Mặc dù các chỉ số về lượt khách và tổng doanh thu dịch vụ tăng trưởng tích cực, song nếu thẳng thắn nhìn nhận dưới lăng kính kinh tế học chuyên sâu, du lịch Phú Thọ vẫn đang đối mặt với những rào cản mang tính cấu trúc. Phát biểu chỉ đạo tại hội nghị tổng kết, ông Trần Duy Đông, Ủy viên dự khuyết Ban Chấp hành Trung ương, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh Phú Thọ khẳng định, bên cạnh những kết quả toàn diện, an toàn tuyệt đối về an ninh trật tự, ngành du lịch tỉnh cần nhìn thẳng vào các tồn tại, hạn chế để rút ra bài học kinh nghiệm sâu sắc cho chu kỳ phát triển tiếp theo.
Chủ tịch UBND tỉnh Phú Thọ Trần Duy Đông phân tích sâu sắc: "Hoạt động dịch vụ du lịch của chúng ta mặc dù có bước phát triển nhưng nhìn chung vẫn thiếu các sản phẩm độc đáo, hấp dẫn để kéo dài thời gian lưu trú và tăng mức chi tiêu của du khách. Lượng khách đổ về Đền Hùng vô cùng đông đảo, song phần lớn là dòng khách đi và về trong ngày. Tỷ lệ lưu trú qua đêm thấp đồng nghĩa với việc chúng ta chưa khai thác hết dư địa của chuỗi giá trị dịch vụ ăn uống, nghỉ dưỡng, vui chơi giải trí và quà tặng lưu niệm".
Đây là một thực tế kinh tế rõ ràng: nếu không thể giữ chân du khách, giá trị gia tăng thu về trên mỗi đầu khách sẽ rất thấp, áp lực lên hạ tầng giao thông, y tế và vệ sinh môi trường trong những ngày cao điểm lại quá lớn. Dòng khách dịch chuyển nhanh dẫn đến hiện tượng "quá tải cục bộ" về mặt hạ tầng giao thông nhưng lại "nghèo nàn doanh thu tổng thể" về mặt thương mại. Sự phối hợp giữa một số sở, ngành và địa phương có lúc, có việc còn lúng túng khi xử lý các tình huống phát sinh liên quan đến quản lý giá cả, bãi đỗ xe hay phân luồng giao thông từ xa, vô hình trung làm giảm trải nghiệm tiêu dùng và mức độ hài lòng của du khách khi đến với Đất Tổ.
Để giải quyết triệt để điểm nghẽn kinh tế này, hướng tới mùa Giỗ Tổ Hùng Vương và Lễ hội Đền Hùng năm Đinh Mùi 2027 đạt hiệu quả cao hơn, Chủ tịch UBND tỉnh Trần Duy Đông đã vạch ra định hướng chiến lược mang tính đột phá cho toàn ngành. Theo đó, tỉnh Phú Thọ sẽ kiên trì thực hiện triết lý: "Nhà nước quản lý, định hướng, hỗ trợ – Nhân dân làm chủ thể sáng tạo, giữ gìn – Doanh nghiệp làm động lực dẫn dắt thương mại hóa dịch vụ".
Về hạ tầng và quy hoạch không gian, Chủ tịch UBND tỉnh giao Khu di tích lịch sử Đền Hùng khẩn trương phối hợp với Sở Xây dựng và các cơ quan chức năng hoàn thiện, tối ưu hóa sơ đồ phân luồng giao thông và quản lý bãi đỗ xe thông minh ứng dụng công nghệ. Mục tiêu là triệt tiêu hoàn toàn hiện tượng ùn ứ, chen lấn và nâng cao tính kết nối giữa các phân khu chức năng trong khu di tích. Đặc biệt, ông Trần Duy Đông chỉ đạo cần đẩy mạnh cải tạo cảnh quan đô thị, không gian sinh thái xung quanh khu vực lễ hội một cách đồng bộ.
Về sản phẩm du lịch và chuyển đổi số, người đứng đầu chính quyền tỉnh yêu cầu Sở VH, TT&DL nghiên cứu xây dựng các tour, tuyến liên kết vùng bền vững với các tỉnh Tây Bắc và Hà Nội, đa dạng hóa sản phẩm du lịch từ tâm linh thuần túy sang du lịch trải nghiệm sinh thái, nghỉ dưỡng và văn hóa di sản đường phố.
Cần phát triển mạnh mẽ mô hình du lịch thông minh (Smart Tourism), đưa công nghệ số, mã QR vào hỗ trợ du khách tiếp cận thông tin dịch vụ, đặt phòng, mua sắm sản phẩm OCOP và sản phẩm lưu niệm đặc trưng Đất Tổ một cách dễ dàng, minh bạch nhất. Kinh tế di sản chỉ thực sự phát triển bền vững khi các sản phẩm văn hóa đỉnh cao như Hát Xoan làng cổ, trình diễn diễn xướng dân gian không chỉ co cụm, diễn ra trong 10 ngày lễ hội mà phải được chuẩn hóa thành chuỗi dịch vụ trải nghiệm cao cấp phục vụ du khách quanh năm.
Tỉnh sẽ có cơ chế thu hút các nhà đầu tư chiến lược xây dựng các tổ hợp giải trí, nghỉ dưỡng cao cấp xung quanh thành phố Việt Trì để hiện thực hóa mục tiêu kéo dài thời gian lưu trú lên 2 - 3 ngày.
Sự đồng lòng, thấu hiểu và cộng tác chặt chẽ từ hệ thống chính trị đến cộng đồng doanh nghiệp và người dân chính là điểm tựa vững chắc nhất. Phú Thọ đang đi đúng hướng trên hành trình biến kho tàng di sản văn hóa vô giá thành nguồn lực kinh tế bứt phá, khẳng định vị thế một trung tâm văn hóa cội nguồn văn minh, một điểm đến du lịch an toàn, thân thiện và phát triển bền vững hàng đầu của cả nước trong kỷ nguyên mới.
Tại hội nghị tổng kết, 73 tập thể và 43 cá nhân có thành tích xuất sắc cùng 55 cơ quan báo chí trung ương, thường trú (trong đó có Tạp chí Diễn đàn Doanh nghiệp) đã vinh dự nhận Thư khen của Bí thư Tỉnh ủy Phạm Đại Dương và Bằng khen của Chủ tịch UBND tỉnh Trần Duy Đông.
