Lãi suất - Biến số quan trọng nhất từ nay đến cuối năm

Lãi suất liên ngân hàng biến động

Trong các phiên giao dịch gần đây, lãi suất bình quân liên ngân hàng có biến động nhẹ quanh vùng cao trên 5%. Phiên 22/9, theo thống kê của Hội Nghiên cứu Thị trường Liên ngân hàng (VIRA), lãi suất bình quân liên bình quân ngân hàng Việt Nam đồng (VND) giảm 0,20 - 2,60 điểm phần trăm (đpt) ở các kỳ hạn qua đêm và 2 tuần trong khi tăng 0,10 – 0,80 đpt ở các kỳ hạn 1 tuần và 1 tháng so với phiên đầu tuần (21/1). Theo đó, lãi suất thị trường này giao dịch tại: Qua đêm 4,40%; 1 tuần 5,60%; 2 tuần 5,80% và 1 tháng 6,60%.

Đối với lãi suất bình quân ngân hàng giao dịch bằng USD, ghi nhận giảm 0,02 - 0,05 đpt ở hầu hết các kỳ hạn ngoại trừ giữ nguyên ở kỳ hạn 1 tuần; giao dịch tại: Qua đêm 3,83%; 1 tuần 3,90%; 2 tuần 3,91%, 1 tháng 4,00%

Ở phiên giao dịch đầu tuần, đáng chú ý, lãi suất bình quân liên ngân hàng kỳ hạn qua đêm đã tăng lên tới 7%. Trong phiên này, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) đã cấp tập bơm ròng 47.915 tỷ đồng từ thị trường mở mặc dù ở tuần trước đó (14-18/9), nhà điều hành đã hút ròng 62.543 tỷ đồng từ thị trường qua kênh thị trường mở, duy trì lãi suất liên ngân hàng kỳ hạn qua đêm ở mức 4,5%.

Tác động từ thị trường quốc tế với các quyết định lãi suất của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed), tăng lãi FFR lên thêm 0,25%; Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) cũng quyết định nâng lãi suất lên 0,25%, nhìn chung được đánh giá có tác động, tùy mức độ khác nhau, đối với dư địa điều hành chính sách tiền tệ, ngoại hối của nhiều ngân hàng trung ương, trong đó có Việt Nam.

Mặc dù các chuyên gia khẳng định rằng với Việt Nam, cơ quan điều hành đã có các kịch bản với các dữ liệu, biến động giả lập từ cả năm trước để hoạch định ra định hướng và giải pháp điều hành tùy từng tình huống, song rõ ràng việc Fed tăng lãi suất sẽ khiến xu hướng của các dòng vốn đi theo chiều hướng thắt chặt hơn. Tác động tâm lý nhất thời cũng có thể khiến việc giữ mặt bằng lãi suất vốn tạm thời cố định ở vùng thấp, và tỷ giá USD/VND ở mức trượt giá chỉ 1% kể từ đầu năm, cũng trở nên thách thức hơn.

Lãi suất là biến số cần theo dõi chặt

Trước đó, ngay trong ngày 21/9 với tín hiệu lãi suất liên ngân hàng tăng trở lại, NHNN đã thông báo thực hiện hoán đổi ngoại tệ kỳ hạn 7 ngày với các tổ chức tín dụng (TCTD) và chi nhánh ngân hàng nước ngoài. Ngày giá trị là T+1, tương ứng ngày 22/9.

‏‏Theo phương án được công bố, các ngân hàng chuyển USD cho NHNN và nhận VND theo tỷ giá 24.406 VND/USD. Sau 7 ngày, các ngân hàng hoàn trả VND và nhận lại USD theo tỷ giá đã xác định trước ở mức 24.412 VND/USD.‏

‏Nếu toàn bộ hạn mức 2 tỷ USD được sử dụng, lượng VND được cung ứng ban đầu tương ứng khoảng 48.812 tỷ đồng. Đến ngày đáo hạn, số tiền các ngân hàng sử dụng để nhận lại 2 tỷ USD vào khoảng 48.824 tỷ đồng.

Như vậy, kể từ cuối tháng 6 - lần gần nhất sử dụng công cụ này, cơ quan điều hành đã một lần nữa lặp lại nghiệp vụ hóan đổi ngoại tệ kỳ hạn với quy mô lớn hơn trước, hướng đến mở rộng khả năng tiếp cận thanh khoản VND cho các ngân hàng đang có nguồn USD. Qua đó, mục đích nhằm giảm độ căng thanh khoản có thể tạo sức ép lên lãi suất.

Trong những tháng cuối năm, Chứng khoán VNDirect nhận định, có thể NHNN sẽ tiếp tục giữ thanh khoản thị trường ở mức hài hòa, hỗ trợ các TCTD hoạt động trơn tru và tăng trưởng kinh tế ổn định. Bên cạnh đó, NHNN cũng sẵn sàng hút ròng nếu cần nhằm "chia lửa" với "mặt trận" tỷ giá và lạm phát, bảo vệ các cân đối lớn ổn định trong dài hạn.

Theo VNDirect, ở một góc nhìn lạc quan, các nhà phân tích kỳ vọng bình quân lãi suất liên ngân hàng kỳ hạn 1 tuần có thể dao động quanh 5% trong những tháng cuối 2026, thấp hơn đáng kể so với mức 6,5-7% trong nửa đầu năm.

Ông Lê Chí Phúc, Tổng Giám đốc SGI Capital, nhấn mạnh: Áp lực từ bên ngoài (Fed tăng lãi suất) tiếp tục đè nặng lên mặt bằng lãi suất trong nước, khiến kỳ vọng lãi suất ổn định hoặc giảm xuống trở nên mong manh hơn. Theo ông, đây là biến số quan trọng nhất từ nay đến cuối năm.

Những yếu tố chi phối trực tiếp đến quyết định nâng lãi suất chính là lạm phát và giá dầu. Bên cạnh đó là rủi ro về chính sách thuế qua. Do đó, theo Tổng Giám đốc SGI Capital, các biến số như lãi suất, định giá và dòng tiền đóng vai trò tác động rất lớn đối với thị trường và nhiều loại tài sản khác.

Về phía các doanh nghiệp, đây cũng được các khuyến nghị là một trong những biến số cần theo dõi kỹ lưỡng để đánh giá về chi phí tài chính, giá vốn, không chỉ đối với riêng một khoản vay đáp ứng nhu cầu bổ sung vốn ngắn hạn của doanh nghiệp, mà còn là dữ liệu cho lời giải ở góc nhìn tổng quát hơn, đảm bảo để doanh nghiệp "lượng hóa" thông tin và lên các giải pháp quản trị tài chính, ứng phó những kịch bản lãi suất - lạm phát - đầu tư phù hợp.