Vừa qua NHNN đã có văn bản chỉ đạo các ngân hàng thương mại triển khai Chương trình tín dụng hướng đến DNNVV và các doanh nghiệp, cá nhân hoạt động trong lĩnh vực là động lực tăng trưởng.
Kết luận số 18-KL/TW ngày 02/4/2026 Hội nghị lần thứ 2 Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV về Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, tài chính quốc gia và vay, trả nợ công, đầu tư công trung hạn 5 năm 2026 - 2030 gắn với thực hiện mục tiêu phấn đấu tăng trưởng "2 con số" đã đặt ra yêu cầu “Phát triển lành mạnh và đa dạng hoá các nguồn vốn, tăng cường khả năng tiếp cận vốn cho doanh nghiệp trong nước, ưu tiên doanh nghiệp nhỏ và vừa, hộ kinh doanh, kinh tế tập thể”.

Vừa qua, Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Văn Thắng tại Buổi làm việc ngày 10/8/2026 với NHNN, các bộ, ngành, địa phương và doanh nghiệp để xử lý các khó khăn, vướng mắc trong tiếp cận vốn tín dụng đã chỉ đạo “Vốn tín dụng phải đến đúng nơi, đúng thời điểm, đúng đối tượng, đúng mục đích và với chi phí hợp lý”, đồng thời yêu cầu NHNN, các Bộ, cơ quan, địa phương tiếp tục hoàn thiện chính sách, nâng cao hiệu quả thực thi, tháo gỡ điểm nghẽn, khơi thông dòng vốn cho đầu tư, sản xuất, kinh doanh, góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng kinh tế 2 con số.
Phát biểu tại Hội nghị "Tăng cường khả năng tiếp cận vốn tín dụng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa", ông Nguyễn Xuân Bắc, Phó Vụ trưởng phụ trách Vụ Tín dụng, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN), cho biết doanh nghiệp nhỏ và vừa DNNVV tiếp tục là một trong những nhóm được ưu tiên trong chính sách tín dụng.
Theo đó, sau hơn 1 tháng triển khai Chương trình tín dụng hướng đến DNNVV và các doanh nghiệp, cá nhân hoạt động trong lĩnh vực là động lực tăng trưởng, từ chỗ chỉ có 4 NHTM NN đăng ký 220 nghìn tỷ, đến nay đã có 19 NHTM công bố thông tin chương trình, sản phẩm ưu đãi, với quy mô trên 407 nghìn tỷ đồng; lãi suất ưu đãi thấp hơn từ 1-2%/năm so với mức lãi suất cho vay bình quân cùng kỳ hạn của các ngân hàng cho vay.
Dù nguồn vốn được mở rộng, khả năng tiếp cận tín dụng của DNNVV vẫn gặp nhiều điểm nghẽn. Biến động kinh tế thế giới, chi phí đầu vào tăng, thị trường tiêu thụ thu hẹp và nguy cơ đứt gãy chuỗi cung ứng ảnh hưởng đến doanh thu, dòng tiền và khả năng trả nợ. Khi đầu ra thiếu ổn định, doanh nghiệp có thể giảm nhu cầu vay hoặc không có phương án kinh doanh đủ khả thi để ngân hàng cấp vốn.

Ở phía ngân hàng, yêu cầu quản trị rủi ro ngày càng cao khiến thông tin về khách hàng, dòng tiền, phương án sử dụng vốn và khả năng trả nợ phải đầy đủ, đáng tin cậy.
Ông Nguyễn Xuân Bắc, Phó Vụ trưởng phụ trách Vụ Tín dụng nhấn mạnh, “Tăng khả năng tiếp cận tín dụng không thể đi cùng với hạ chuẩn điều kiện cấp tín dụng”.
Đặc biệt, với khoản vay không có tài sản bảo đảm, ngân hàng cần dựa vào tình hình tài chính, dòng tiền và lịch sử hoạt động của doanh nghiệp. Tuy nhiên, dữ liệu về DNNVV còn phân tán, việc kết nối thông tin từ thuế, hải quan, bảo hiểm xã hội và các nguồn chính thống khác chưa đầy đủ.
Bản thân nhiều DNNVV cũng có quy mô nhỏ, vốn chủ sở hữu hạn chế, năng lực quản trị chưa đồng đều. Một bộ phận chưa minh bạch báo cáo tài chính, trong khi doanh nghiệp mới thành lập thiếu lịch sử tín dụng để ngân hàng đánh giá.
Do đó, NHNN định hướng tiếp tục cải tiến quy trình cho vay, xây dựng cơ sở dữ liệu khách hàng DNNVV và tăng cường kết nối, chia sẻ dữ liệu.
Phương thức đánh giá tín dụng sẽ được định hướng dựa nhiều hơn vào phương án kinh doanh, dòng tiền, chuỗi giá trị, lịch sử tín dụng và năng lực quản trị, qua đó từng bước giảm sự phụ thuộc vào tài sản bảo đảm.
Các kênh như bảo lãnh, bao thanh toán, cho thuê tài chính, tài trợ chuỗi cung ứng và sản phẩm tài chính số cũng được định hướng phát triển để mở rộng lựa chọn vốn cho doanh nghiệp.
Theo ông Nguyễn Xuân Bắc, mục tiêu là tạo điều kiện để những doanh nghiệp có phương án khả thi, minh bạch và có khả năng trả nợ tiếp cận vốn thuận lợi hơn, đồng thời vẫn bảo đảm an toàn hệ thống ngân hàng.
Tại hội nghị, các đại biểu, chuyên gia..., cũng đặt ra nhiều vấn đề và đề xuất các kiến nghị, giải pháp cụ thể để tiếp tục hỗ trợ DNNVV phát triển, cụ thể như: Vấn đề lãi suất, tỷ giá; Giải pháp tăng cường tín dụng cho DNNVV: Các chương trình, sản phẩm, gói tín dụng; Giải pháp cho vay dựa trên cơ sở dữ liệu, dòng tiền thay thế tài sản bảo đảm truyền thống; Phát triển thị trường vốn, thị trường tài chính; Giảm bớt thủ tục hành chính cho DN, trong đó có thủ tục hoàn thuế GTGT; Cơ chế định giá, đăng ký, xử lý tài sản bảo đảm; Công tác giải phóng mặt bằng, đất đai, thủ tục đầu tư, xây dựng, kết nối thị trường; Kết nối, chia sẻ dữ liệu về thuế, hóa đơn điện tử, đất đai, đăng ký doanh nghiệp, bảo hiểm xã hội với hệ thống thông tin tín dụng ngân hàng để rút ngắn thời gian thẩm định, mở rộng tín dụng trên cơ sở đánh giá dòng tiền...
Các kiến nghị cũng phản ánh khá đầy đủ những khó khăn, vướng mắc mà DNNVV đang gặp phải trong quá trình hoạt động và tiếp cận các nguồn lực. Có những vấn đề thuộc phạm vi xử lý của ngành Ngân hàng, nhưng cũng có nhiều vấn đề cần sự phối hợp của các Bộ, ngành, địa phương và chính bản thân doanh nghiệp. Do đó, việc tháo gỡ các khó khăn này cần được thực hiện đồng bộ, với tinh thần rõ vấn đề, rõ trách nhiệm và rõ giải pháp, để các chính sách hỗ trợ thực sự đi vào cuộc sống.